Life is short, smile and laugh while you can and have fun in the right way. Help those who need help! (Leitlun kan dam sung hi caan tawite lawng a siih, caan kan neih laiah, nunnuam le hni siamsi ten um zuam in bawm ṭulmi pawl bawm uh si) "Live Well, Laugh Often & Love Much"
Tuesday, May 7, 2013
Theihkaunak 48
1. Haite pakhat ‘teaspoon’ khat tir dingah ti for 120 tluk a ttul.
2. Flamingos’ timi vate cu nazi pakhat ah km 55 tluk cak in an zam thei.
3. Cumi vate cu zankhat ah km 600 tluk a zam thei.
4. Himi vate cu rawl a ei le linglet zawng in a ei.
5. Mero hrekkhat sungah ti vei 500,000 tluk khawlhaw nak khawp tidai a um.
6. Southern India ih nunphung pakhat cu mipa ih u nu ih fanu neih/tthit theih a si.
7. USA ih college tlawngta 27% in minung nunnak hi sannei lo tlukah an ruat.
8. 1998 ah Sony company in minung hnipuan ihsin zohtlang theinak ‘camcorder’ 700,000 cu theilo in a zuarsual pang.
9. Mi inn siatsuah in thilri fir hmang pawl ih 80% cu kum 13-21 karlak mino pawl an si.
10. Sumbu (owls) a pa cu a nu hnakin a zang in, a fate sawn.
11. A tlangpi in nupinu, inn ih um cu a lenglam ih hnattuan mi nupinu hnakin an fel deuh.
12. Flamingos’ timi vate cu nazi pakhat ah km 55 tluk cak in an zam thei.
13. Cumi vate cu zankhat ah km 600 tluk a zam thei.
14. Himi vate cu rawl a ei le linglet zawng in a ei.
15. Mero hrekkhat sungah ti vei 500,000 tluk khawlhaw nak khawp tidai a um.
16. Southern India ih nunphung pakhat cu mipa ih u nu ih fanu neih/tthit theih a si.
17. USA ih college tlawngta 27% in minung nunnak hi sannei lo tlukah an ruat.
18. 1998 ah Sony company in minung hnipuan ihsin zohtlang theinak ‘camcorder’ 700,000 cu theilo in a zuarsual pang.
19. Mi inn siatsuah in thilri fir hmang pawl ih 80% cu kum 13-21 karlak mino pawl an si.
20. Sumbu (owls) a pa cu a nu hnakin a zang in, a fate sawn.
21. A tlangpi in nupinu, inn ih um cu a lenglam ih hnattuan mi nupinu hnakin an fel deuh.
22. 'Lobster' timi cangai phunkhat cu a mit le a tin 'claw' a hlo le a thar a suak sal thei.
23. 'Blue whale' timi nga tumpi ih a veikhat thaw 'breath' mi in, balloons 2000 tluk a sempuar thei.
24. Hmaisabik 'Fords' mawttaw tuahmi in Dodge engines an hmang.
25. Mi tamsawn cu hnar kua khatlam lawngin thaw kan thaw.
26. Las Vegas ah nitin nupa 150 tluk neiaw an um.
27. Thlapi parah 'golf balls' pathum a um.
28. Kumkhat ah vate 10,000 tluk cu saangkate pah ruangah an thi.
29. Ar thin cu thinsen A type ihsin O type thlengnak dingah hman theih a si.
30. 'Panda' timi vom a suah pekah, ounces 4 tluk a si ih, zinghnam hnakin a fate deuh.
31. Nitin USA ih M&M zuar suakmi cu a tlangpi in, 200,000,000 tluk a si.
32. Leitlun ih a thakbik hnakphek ‘chile’ cu ‘habanero’ timi a si.
33. Mirang ttong ih cafang ‘dous’ tiih cemmi 4 lawng a um. Cu pawl cu ‘tremendous, horrendous, stupendous leh hazardous’ timi cafang pawl an si.
34. USA ih federal agency 46 in, meithal pai/ken theinak le mi kaih theinak thu an nei.
35. USA ih naute suak 5 ah 1 cu C-section (Cesarean section) timi pum at ih neihtirmi an si.
36. Minung ih hmai (face) cu ruh ‘bones’ 14 ih funn khawmmi a si.
37. Leitlun ih rial ‘hailstone’ tumbik tlakmi ih rit lam cu pound 4 le hrek zik te a siih, Germany ram ah 1925 ah a rak tlak.
38. 1961 ah Italian lemsuaithiam, Piero Manzoni cun a ek, burte (can) ah a ret ih a hmin a sign ih ‘art’ pakhat vekin a zuar.
39. Mirang cafang ih ‘Asthma’ leh ‘isthmi’ cu ‘vowel’ in a thok veve ih, ‘vowel’ in a cem veve mi cafangkom 6 um sun an si.
40. Coffee ci tuh hnu kum 5 lawngah ei theih a si.
41. Hlanlai Rome saanah, hotu/hruaitu cu hnar kawi deuh ‘crooked nose’ neimi a si tin an rak zum.
42. Minung taksa sung le lengah ‘microbes’ timi thil-nung tete phun dangdang 400 lai an um.
43. Nunau 41% tluk in nikhat ah a malbik vei thum tal an taksa le kut ah ‘moisturizer’ timi an thuh.
44. ‘Blue whale’ timi nga fate in nikhat ah cawhnawi gallon 130 tluk a in.
45. Ti sungsuak rannung ah ‘dolphin’ leh ‘whale’ cu an mei a tlun le tanglam zangin an cang tir ih, nga cu a sir zawngin a mei a cang tir.
46. Na haaham ‘yawn’ laiah na lungtur rate cu 30% tluk in a kai thei.
47. Number na pakhat khat kha, pumtir aw la (double it), 10 kom sal aw, cule 2 in ‘divide’ aw la, number hmaisabik ih na tuahmi kha hnuk (subtract) sal aw la, a net nakih na ngah mi cu ziang tik khalah 5 a si ringring ding.
48. Nikhat ih USA ih cahnah hmansal thei dingih an tuahmi “recycle” cu tlangleng peng 15 tluk sau mi ih phur khawp a si.
49. Beer faknak ‘commercial’ an tuah tikah, a phul tampi suak thei ding in, puansawpnak tii ‘liquid detergent’ an telh.
50. ‘Polar bear’ timi vur ram ih vom fate a suak pek ihsin thlakhat sung cu khua a hmu theilo bakah, a hna in zianghman a thei theilo.
51. Hlanlai Greece ramah, nunau in Olympic veikhat te khal a zoh a si le, an that.
52. Massachusetts ah khawmlai ih ‘peanuts’ na ei lai an lo kaingah a si le kum khta sung tiang thawngthlak theih a si.
53. Golf lek pawl in, kumkhat ah a tlangpi in, $800 man tluk golf ball hrangah an cem.
54. American pawl in kumkhat ah sandwiches timi sang billion 45 tluk an ei.
55. Kiosa ih huukrak ‘roar’ aw cu peng 5 hlat ihsin theih thei a si.
56. Hawaiian pawl ih ‘alphabet’ cu 12 lawng a si.
57. ‘Diabetes’ timi zunthlum/thinsenthlum nat nak cu USA ih thihnak 4 nak a si ih, kumtin himi natnak ruangah 180,000 tluk an thi.
58. Leitlun ih man tambik rimhmui ‘perfume’ cu “Parfum VI’ timi a si ih, $71,380 man a si.
59. Olympic Games ih caangthlan ‘motto’ cu “Citius, Altius Fortius” ti a si ih, a san cu ‘Faster Higher Stronger’ rangsin, saangsin leh cak sinsin in tinak a si.
60. Leitlun ih sihte ‘ant’ umzat ih rihlam ‘weight’ cu minung umzat ih rihlam hnakin a rit sawn.
Thursday, May 2, 2013
"Ka Seherh Zetmi"...(By: Piangte)
Himi ka nganmi hi, kum 23 sung (2011 tiang) hmu duhzet le thlengsal, kirsal duhzetnan kirsal thei hrihlo leh hmu sal thei hrihlo mi ka suahnak le Lai/Chin paralttha, nu fel, mifim mithiam tampi suahnak, fimthiamnak rak zir nak, ka mang khalih ka hmu ringringmi le zukih ka hmu tinten a liamzo mi kum 23 sungah, nauhak rulkhuh neiih tthangtheilo mi vekih tthansonak (khua/peng dang thawn ttahtthim ah) nei tuk lomi ka nu “Falam” tthangsonak hrangih ka awmsung puak suakmi ka nganmi a si.
Falam pawl, Falam khua duh vekin a tthangso theilonak le pengdang kan banglonak ka hmuh dan ka rak tarlang.. Ka hmuhsuakmi, a dik ttheh tinak a si hrimhrimlo. Asinan a dikmi tla cu a um ve ding tin ka ruat.
1) Kawlrawn ih vaih nak: Laimi tampi, ka theih suallo le a bikin Falam peng pawl hi kawlrawn ah Laimi ah cun a vai tam bik kan si ding tin ka ruat. Bulpak inn sungsang harsatnak ruangah maw lole tthangsonak duh ah maw, kan vaih ciamco nak a san cu a um ko ding. A tthatnak tla tampi a um mi a um ko ding. Asinan, himi kawlrawn hi Lairawn ih kan cang tir tumnak in Falam mipi/ Falam ttong hmang pawl ttahtthim nak ih in hmang bikmi Falam khua tthangsonak ding tampi lamzin a khamnak a um tin ka hmu. Cubakah, a rak umcia kan unau, ttong dang hmang pawl thawn ral ah in cang tir nak ah a suak. Hmun le hmathar neih cu a sualnak a umlo nan, Falam mi tahfung a si mi kan khawpi Falam ttumsuknak ah hmun le hmathar kan nawrnak hi a canglonak ding a thupi zet.
2) Ziangtin lamzin a kham?: Kan upa, kan pa le thuruat thiam hrekkhat in kawlrawn ih vai a tthatzia rak simtu an tampi. Asan cu kan tam vivo ah cun, kan ram a si leh mai ding & nuntu khawsaknak a awlsam..tvp. Asinan tunitiang ah cun, mipum in kawlrawn/Lairawn ah kan va tam hmangah, “Falam” khua a si cuang hrihlo. Nehhnu ah a va si leh hmanah, Falam khua a um ciami kha kawlrawn/Lairawn ah tthawn a theih cuanglo. Falam pawl ih khawpi cu Falam a si ringring thotho ding. Falam mi pawl ih tahfung cu Falam khua a si ringring ding. Himi in Falam khua ngainat nak tampi a siatsuah tir thei. Falam khua a thupit ding tlukin thupi ah ret lonak lungput a suak/um tir thei.
3) Ziang kan tuah ding?: Ka duhdawt zet mi le ka rinsan zetmi ram hrangih kum reipi ka hnattuan pi pakhat in inn (hall) ttha ngaingai, mawizet, man tamzetman, kawlrawn/Lairawn ah a sak. Amah hnenih ka sim mi cu ka lungawipi ko nan, khami inn mawi deldel pi kha Falam khawsungah rak sak sawn sehla, a va mawi in a va zah um zik ve ka ti. Falam ih a saklo mi ka pamhmai tuk. Falam unau, tu ni ah kan tuah theimi a um mi a tampi, Falam khawsung rori ah tuah/sak ciamco uh si. Inn tthattha kan sak ah cun, in sak nak ih hnattuan mi in, mi tampi sum hlawh nak a suahpi phah fawn. Riahbuk (hotel) tum pipi kan sak thei hrihlo hmangah, ramdangmi Lailun, Rihdil, Lente bel tuahnak lam rak zoh tikih riaknak ding riahbuk (Bungalow) tete sak tum uh si. Um/nun khawsak nak nuam si ding le to delhaw in khawte lam khalin kawlrawn/Lairawn lam hngakin Falam an pan thei nak ding cun, Falam pa/nu na parah a tthum aw ttheh.
Falam ttong hmangmi kan zaten, Falam khua hmu dahlo le Falam ih suaklo mi kan tampi ding. Asinan, Falam khua tthangso nak ding hi Falam ttong hmangmi ka si ruangah ka ttuanvo a si hrimhrim timi lungput kan neicio a ttul. Falam khua a tthangso ah cun miin Falam nu Falam pa nan va ti ttha ve, nan va tthangso ve ti a si ding. Kawlrawn/Lairawn a tthangso mi kha, zohman nih Falam khua a va tthangso ve in ti lemlo ding. Nan va darhaw ve tiih in ti sawn riangri tu an um (himi zawn ah Lairawn a thupi lo tinak si sawnlovin, Falam mi hrangah #1 cu Falam khua siseh ti duhnak san a si). Falam nu/pa khuai na um khalah, tumtah nak neiin, Pathian ih pekmi Falam ttong hmang na si ah cun, Falam khua hrangah tin tuah/ttuan suak vivo uh si. Pathian ih in pekmi kan khua, kan ram, kan miphun, kan ttong khaisang in kilkhawi uh si.
************************************************************************
Theihkaunak 47
1. Ihkhung parih tlak ruangih thi cu million 2 ah pakhat tluk a si
2. Holland ram ah, dawr sung ih ‘basket’ hmanglo in na um le an lo cawh thei.
2. Holland ram ah, dawr sung ih ‘basket’ hmanglo in na um le an lo cawh thei.
3. Rampai ‘duck’ in zinglam lawngah tii an ti.
4. Eiffel Tower cu 1930 ih Empire State Building an sak hlanah, leitlun ih inn sangbik a rak si.
5. Awnmawi ngai phah ih ‘operation’ tuahtu siibawi pawl cu, an thiam hleice cuang ti hmuhsuak a si.
6. Leitlun ih tthenli tthenkhat caw pawl cu India ramah an um.
7. ‘Honeymoon’ an feh duh bik nak hmun cu Hawaii a si.
8. ‘Cubic’ khat (one cubikc foot) sui cu pound 1,200 hnakin a tam deuh.
9. 85% ‘Valentine’s Day’ card cu nunau pawl ih lei mi an si.
10. Mt. Rushmore ih American president pali lem tuahtu Gutzon Borglum cu a ttheh suak nak ding thla mal te duh ah a thi. Kum 14 sung a tuah.
11. Minung ih rim kan theih theinak cu milu ‘postage stamp’ tia hrawng a si ih, uico ih rim theih theinak cu ‘handkerchief’ tia hrawng a si.
12. Holland ram cu leitlun ih minung ‘per square mile’ ah um tambiknak ram a si.
13. Albania in lusut ‘nodding’ cu ‘no’ tihcaan a si ih, luthing ‘shaking the head’ cu ‘yes’ ti can a si.
14. Atlantic Ocean ti cu Pacific Ocean ih ti hnakin a al sawn.
15. ‘Medieval’ san laiah, Japan pawl in lungkimnak an tuah tikah, zun/zin an thawh tlangih, an zun/zin in X pianhma neiin an luang tir.
16. A tlangpi in American mi pakhat ih kumkhat sung coffeine in mi in, rang pakhat a thi tir thei.
17. Andorra ram cu hna neilo ‘unemployment rate’ zero a si.
18. Hramlak vui/saipi nih nazi 16 sungah hramlak-rawl pound 100-1000 tluk a ei thei.
19. ‘Eraser’ thil ngansual tikih, malhnak cu pencil zimah 1858 ah Hyman Lipman in a rak bun thok.
20. ‘Gypsy moth’ timi pangan a pa in a nu virgin ‘moth’ ih rim cu peng 1.8 hlat ihsin a thei thei.
21. ‘Jelly fish’ timi nga cikhat cu 95% tidai a si.
22. Kan leilungpi hi ‘flat’ in um in, tipi thuanthum ti pawl hi cumi parah um si bang sehla, tidai cu peng 2 tluk thuk a si ding.
23. Hmaisabik president TV ih thusimnak cu 1955 ah a si ih, Eisenhower a si.
24. President Bush le Saddam Hussein ih kedan ‘shoes’ cu a tuahsaktu an bang aw Italian mi a si.
25. Kalauk ‘camels’ in mit-ttial ‘eyelids’ pathum an nei.
26. Mirang in India ram kum zabi 17 ih a lak hlanah, leitlun ih ramlianbik a rak si.
27. ‘Hambugers’ cu Germany ram ih ‘Hamburg’ khua hmin an lakmi a si. Himi khuaah, a rak lar hmaisabik.
28. ‘Sea turtles’ timi tipi thuanthum sungih cumkheng cu kum 35 sung rawl ei lo leh ti in lo in a nung thei.
29. American ih hnattuan 18% in ‘Friday’ ah damlo ‘call sick’ an nei tam bik ih, ‘Tuesday’ cu call sick’ an nei malbik (11%) ni a si.
30. ‘Seagull’in ti al ‘sea water’ in theinak ‘special glands’ a nei.
31. USA president 20th nak James Garfield cun, a kut khatlam in Greek leh khatlam in Latin ca a rual in a ngan thiam.
32. ‘Shark’ timi ngapi pawl cu zarhkhat sungah a haa pawl an tto sal thei.
33. ‘U.S Revolutionary War’ laiah, Philadelphia cu leitlun ih, mirang ttong hman tambikmi umnak khua 2nd nak a si. Pakhat nak cu London.
34. USA ih paisa, pia nga pum cu 75% copper leh 25% nickel ih tuahmi a si.
35. Lemcangthiam laksawng ‘Oscar’ peknak ih, ‘speech’ saubik simtu cu Greer Garson (1924) a si ih, nazi pakhat a rei.
36. Kan zaten nu pumsung ihsin kan suahpekah, “color blind’ kan si.
37. ‘Jelly fish’ timi nga cu 95% ti a si ih, minung cu 75% ti kan si.
38. Minung ih khuh ‘cough’ in thli nazi pakhat peng 60 tluk cak in a suak tir.
39. A tlangpi in minung pakhatih lu ritlam cu pound 8 tluk a si.
40. Million 40 hnakih tam American pawl cu kam rimsia/kaathu natnak an nei.
41. ‘Shrimp’ kaikuang ih lung ‘heart’ cu a lu sungah a um.
42. Thlapi cu leilung ihsin a hlatnak ah kumkhat 1.5 inches tluk in a tthawn aw vivo.
43. Hmaisabik ‘telephone book’ cu cahmai pakhat lawng a si ih, hmin 50 a um.
44. Tuu,rampia, leh arcang cu hmaisabik ‘hot air bollon’ to tu an si.
45. ‘Red Cross’ timi cu Arab ram pawl ah ‘Red Crescent’ tin an ti.
46. Hlanlai Rome sanah, mipa pawlih zun/zin cu hnipuan color nak hrangah le hnipuan hak/khawng tir nak dingah an zuarin an rak hmang.
46. Hlanlai Rome sanah, mipa pawlih zun/zin cu hnipuan color nak hrangah le hnipuan hak/khawng tir nak dingah an zuarin an rak hmang.
47. Mi pathum ah pakhat lawngin, ‘public bathroom’ hman tikah, an kut an khawlh.
48. Rang leh caw cu, ding hmunin an itthat.
49. Ting tthancak bik cu zunglai a si ih, tthanhar bik cu zungpi a si.
50. A tlangpi in mi pakhat in kumkhat ah a itnak tuahnak ah peng 4 tluk a feh.
51. Ni (sun) hnu ih leilung naihbik arsi umnak cu leilung ihsin peng 25,000,000,000,000 tluk hlatnak ah a um.
52. Hmaisabik ‘Sony company’ ih tuah suakmi cu ‘rice cooker’ a si.
53. ‘King cobra’ timi rul ih tur cu minung 13 tluk thih tir theinak a nei.
54. ‘Apollo 17’ cu neitabik thlapi par ih fehtu an si.
55. ‘Ostrich’ timi vate tum pawl ih mit cu an thluak hnakin a tum sawn.
55. ‘Ostrich’ timi vate tum pawl ih mit cu an thluak hnakin a tum sawn.
56. USA ah nupa tthenaw a tam le, ‘toys’ pawl khal an zuar cak deuh.
57. Thlanhri pot ih hnattuantu pakhat in nikhat ah thlan gallon 4 lai a suak tir.
58. Kumkhat sungah American mi pakhat in a tlangpi in, vui-ar ‘turkey’ pound 18 tluk an ei.
59. 1996 ih suahmi ‘Webster’s dictionary ah cafang 315 an ngan sual.
60. American mi pakhat in a sumlutmi sung in 18% cu feh-suksonak le 13% cu ei le in ah a hmang.
Sunday, April 21, 2013
My Father
With a strong voice…................................................................................................................my father
When I did wrong, he who scolded me….................................................................................my father
Even though he loved his children, he couldn’t expose it….....................................................my
father
Even though he had little chance to study, he uplifted
Chin literature...................................my father
Serving the Lord as much as he could......................................................................................my father
Loving his people dearly...........................................................................................................my father
My hero....................................................................................................................................my father
Even though years passed by, your loving strong voice is
still in my ear…..............................my father
Even though I couldn’t be beside you when you most needed
me, you forgave me..............my father
I daily try to follow in your footsteps.......................................................................................my father
I work so hard to be a good servant to the Lord, whom you
so faithfully served....................my father
I work so hard for the people you dearly loved…....................................................................my father
I work so hard to preserve the literature you treasured….......................................................my
father
I work so hard to be somebody for the people you
cherished…..............................................my father
I am inheriting your strong voice, as a token of your
love, beloved….............................................Papa
This poem is a translation from the Chin version “Ka pa”
which I wrote in loving memory of my dad who passed away in 1999 when I was in
exile.
Friday, April 19, 2013
My Mother
My Mother…..
Loved everybody
Was very humble
Enjoyed helping people
Never lived like she knew
everything
Did as she said
Listened carefully to others and
spoke less
Had a heart of forgiveness
Sacrificed many things for the
sake of her children
Was very diligent woman
Talked less and worked more
Had a prayer life
Was my strength and my refuge
Was the best teacher for me
Was the most beautiful mother in
the entire world
…And was the most expensive
treasure I ever had!
My Mother….
Taught me to love one another
Taught me to forgive always
Taught me to apologize for my
wrong doings
Taught me to understand others’
weakness
Taught me to learn from the
mistakes I make
Taught me to forget the past and
move forward
Taught me to differentiate
friends and foes
Taught me not to have hatred or retaliation
in my heart
Taught me to think twice before
getting angry
Taught me to see things from a positive
point of view
Taught me to do as I say
Taught me not to forget that God
created all of us equal
Taught me to overcome evil with
good
Taught me to stand firm for what
is right
…And told me that even when
things seem terrible, that I must never quit!
This poem is a translation from the Chin version I wrote
in loving memory of my beloved mother, who passed away in 2005 when I was in
exile.
Thursday, April 18, 2013
Theihkaunak 46
1. Khawpi hmuahhmuah lakih, 'Rolls Royces' mawtaw um tambik nak cu Hong Kong a si.
2. Zinghnam ‘rat’ cu an luak theilo.
3. Leitlun ih pumlam damnak sii ‘indigestion remedies’ tuahmi 40% cu USA mi in an lei.
4. Tuhnu nazi pakhat ah checks 22,000 tluk cu bank in an zuk ‘deduct’ sual ding.
5. Zinaan ‘gasoline’ nokhat cu a kang leh a puak nat dan, ah ‘dynamite’ panga tluk thawn a bangaw.
6. ‘Banjo’ cu America ih neihsun thlundar ‘musical instrument’ a si ih, 1790 ah a rak suak thawk.
7. President lakih, ‘Pulitzer’ timi laksawng ngah sun um cu John Kennedy a si ih, a ngahnak san cu ‘Profiles in Courage’ timi ruangah a si.
8. Houdini cu, Australia ih mi pakhat lawng vanzam mawng hmaisabik a si.
9. 70,000 tluk American pawl cu hnaset leh mitcaw veve mi an si.
10. Mirang ttong in number pawl ‘alphabetical order’ in ret a si le, ‘eight’ hi pakhat nak ah a siih, ‘zero’ cu neitabik a si.
11. Titeng ‘dragonflies’ pawl cu zamcakbik mi ‘insect’ an si ih, nazi pakhat ah peng 50-60 tluk cak in an zam thei.
12. ‘Diamond’ timi cafang cu Greek ih ‘adamas’ timi ihsin a ra ih, a san cu nehtheihlomi ‘unconquerable’ tinak a si.
13. 2002 ih North America ih mawttaw color lar le tambik cu ‘silver’ color a si.
14. American president Hoover, Roosevelt, Truman leh Nixon ih Secretaries of State pawl in Noble Peace Prize laksawng an ngah.
15. Bible sungih vancungmi hmin umsun cu, Gabriel, Michael leh Lucifer an si.
16. Minute pakhat ah vawi 25 tluk mit kan tthep (blink).
17. Million 8 sungah mi pakhat in, mai kumhnakih tthang ‘grow’ nak nat ‘progeria’ timi an nei.
18. Blue whales timi ngapi pawl cu minute pakhat ah vawi 9 lawng an lungphu a tur ‘hear beat’.
19. USA ih highway zingpi ah mawttaw 123,000,000 tluk feh rero a si.
20. Leitlun ih daibik (inn leng lam) rak tahmi um sun cu 127 below zero, Aug 24, 1960 Antarctica ah a rak si.
21. USA ih nunau 75% tluk in innsang ih bills le paisa lam an an ‘manage’.
22. A tlangpi in mi pakhat ih ummi thau ‘fat’ in ‘soap’ 7 tluk a suak thei.
23. Iceland ah rannung ‘pet’ neih sian a si lo.
24. New York khawpi ah kumtin minung 1,600 tluk cu minung lala ih keu an tuar.
25. American mi 27% tluk in thlapi parah an kaimi an zum theilo.
26. 1907 ih India ram ih colonel Jim Corbett ih kahthahmi pawpi in minung 436 a dehthat man.
27. 90% tluk New York khawpi ih Taxi mawng pawl cu mivai pawl an si.
28. Sakhi ‘deer’ cu nikhat ah minute 5 sung lawng a itthat.
29. USA ih muslim biakinn ‘mosque’ hmaisabik cu 1893 ah an rak sak.
30. USA ih zalennak cazualpi ‘The Declaration of Independence’ cu ‘hemp’ timi (marijuana) hnah parih ngan a rak si.
31. USA ih sii doctor 38% cu India mi an si.
32. Mirang cafang ‘silent’ leh ‘listen’ timi cafang umzat leh cafang pawl an bangaw ttheh.
33. ‘Santa’ leh ‘satan’ khal cafang bangaw mi hlir an si.
34. Sava/vate pawl cu thil thaknak an thei theilo.
35. Kumkhat sungah a tlangpi in American mi pawl in ‘pickles’ thil-um-mi billion 20 tluk an ei.
36. USA ih highway saubik cu ‘Route 20’ timi a si ih, peng 3,365 hnakin a sau.
37. ‘Ramses II’ Egypt ih Pharaoh cu B.C 1225 ah a thi ih, fapa 96 leh fanu 60 a nei man.
38. Cafang 15 ummi a bangawmi cafang tel lo ih, ngan thei um sun cu ‘uncopyrightable’ timi a si.
39. England ram ih rampai ‘swans’ hmuahmuah cu an siangpahrangnu ta a si.
40. ‘Astronauts’ pawl cu ‘space’ van-boruak ah an saang deuh cuang.
41. ‘Shark’ timi nga ih tii ‘egg’ cu leitlun ih tumbik tii a si.
42. ‘Iguanas’ timi laiking cu tisung ah minute 30 tluk a um thei.
43. Zawhte in ‘vocal sounds’ 100 hnakih tam an nei ih, uico in 10 tluk an nei.
44. Dominica, Mexico, Zambia, Kiribati, Fiji leh Egypt ram pawl ih thantar ah vate zuk a cuang.
45. ‘Kilt’ timi mipa pawl ih hruk ttheumi cu Scotland ihsin suak thok lo in, France ih rak suak thok mi a si.
46. ‘Sharks’ pawl cu zianghman ei lo in, zarh 6 sung an nung thei.
47. Kalauk hngawngsau pawl cu hngawngtawi pawl hnakin tiilo in an um rei thei sawn.
48. ‘Tatto machine’ tuah hmaisabik tu cu, Samuel O’Reilly a si.
49. Gallon khat tluk tipi thuanthum tii ah pound ¼ hnakih tam cii a um.
50. ‘Hamburger’ cu 1900 ah Loius Lassen in a rak tuah thok.
51. Internet ih 80% tluk zuk pawl cu nunau lawngfangkheh zuk an si.
52. 1912 kum Stockholm ih Finn Alfred Asikainen leh Russian Martin timi te pahnih buanaw nak cu Nazi 11 a rei.
53. Canganthiam Virginia Woolf in a cabu hmuahhmuah ding phah in a ngan.
54. Ngapi 'Whale oil' siti cu mawttaw ih 'transmissions' hrangah 1973 tiang an hmang.
55. Nga 'gold fish' cu cingkennak 'memory' second 3 tluk lawng an nei.
56. Coca-Cola's 'Super Pure' Dasani an timi ti 'bottle' ih an zuarmi cu inn ih rami tidai menmen a si.
57. Charles Osborne timi pa cu kum 69 sung irh 'hiccups' a nei.
58. 'Panama Canal; tuahnak ah hnattuantu 25,000 in nunnak an liam..
59. Brazil cu leitlun ih ramkaubik 5 nak a si.
60. USA ih South Carolina State khaw hrekkhat ah, zarhpi ni ah 'courthouse' ih 'step' ah nupi thawi sian a si.
Friday, April 12, 2013
Theihkaunak 45
![]() |
| Falam |
2. Kangaroo (taapaihkaung) suakpek cu ounce 0.03 tluk in a ritih, "teaspoon" ah a tlem.
3. Morocco ram cu 1789 ah USA ram, ram pakhat sinak a pom hmaisabik mi ram a si.
4. "Rhythms" timi cafang cu mirang cafangih "vowels" tel lomi cafang saubik a si.
5. Khabehmul saubik cu feet 17.5 tluk a si ih, Norway ah 1846 ah a suak. A hmin cu Hans N. Langseth a si.
6. USA ah kumtin necktie lei nak ah paisa billion $1 hnakih tam an hmang.
7. Minung pakhat ih mitmu cu a tlangpi in 28 grams tluk a rit.
8. Coffee ah Coke ih ummi caffeine hngakin a let 5 a um.
9. A tlangpi in arpi pakhat in kumkhat ah arti 300 tluk a tii.
10. "Grenades" timi kutih den-theih-mi bomb cu tuluk ramah kum 1,000 luangzo mi ah an rak tuah.
11. 1931 ah USA ih rampi hla "The Star Spangled Banner" cu Congress ih pompi nakin nemhnget a si.
12. USA ah Hollywood timi khawhmin 10 a um.
13. Damlonak (diseases) 90% tluk cu thinlung lam ngaihtuahnak/retheinak (stress) ruangah a cangmi an si.
14. Saphaw (leather) angki in rim ngaingai a neilo. A rim a nammi cu, "leather" color an hnawihmi rim a si.
15. "Polar bear" timi vur lakih um savom cu cawllo in peng 60 tluk ti a leuh thei.
16. American president John Tyler in fa 15 a rak nei.
17. Na suahni cu leitlun ih midang million 9 thawng an bangaw.
18. Leitlun ih, a suakmi milai hmuahhmuah ih 10% cu tufang ah an dam.
19. Minung taksa ah "muscle" 640 hnakih tam a um.
20. India ram ih Taj Mahal innpi cu kum 22 sung milai 20,000 tluk in an sak.
21. Stanford Univ engineers Bill Hewlett leh Dave Packard nih an company hmaisabik cu $1,538 in an thokih, an thil tuahmi hmaisabik “audio oscillator” cu Walt Disney studios nih “Fantasia’ zuknung hrangah a lei sak.
22. Cukcu ih eilo mi umsun cu fanghma/zil a si.
23. Leiltlun ih siangpahrang inn “palace’ tumbik cu Peking ih ummi ‘Imperial palace’ timi a si.
24. Leitlun ah butlak ‘frog’ ci 2,600 tluk a um.
25. Minung thluak ah ‘neurons’ billion 100 (100,000,000,000) tluk a um.
26. USA ih nunau sangbik cu Sandy Allen a si ih, feet 7 leh inches 7 a sang.
27. Leilung ih nisat nak ‘sunlight’ thleng ding ah seconds 492 tluk a rei.
28. USA ih ‘mayor’ khawlal ihsin president ttuanmi pali pawl cu Calvin Coolidge, Grover Cleveland, Theodore Roosevelt leh Andrew Johnson pawl an si.
29. USA ih ralkap zungpi ‘Pentagon’ ah ekinn ‘restroom’ 284 a um.
30. Hnawifawp ramsa ‘mammals’ lakih khir ‘jump’ theilo mi ramsa um sun cu vui/sai pawl an si.
31. American mi 22% tluk cu tleirawl an si.
32. Fikfa cu a tlangpi in zarhhnih sung lawng an dam.
33. Minung khukruul cu meter 22.9 tiang a tthan thei.
34. Vom pitling cu rang tluk cak in a tlang ve thei.
35. St. Augustine, Florida ih ummi khua cu USA ih khaw um rei bik a si.
36. Saudi Arabian nu in a pasal in coffee a peklo a si le a tthen thei.
37. Tleunak tluk cak in “the speed of light” na feh a si le Mt. Everest tlang kai dingah seconds 0.0000294 lawng na rei ding.
38. Rubber tire tuahsuaktu cu Robert William Thomson, Scottish engineer a si ih, 1845 ah a rak tuah suak.
39. USA ih hmaisabik Soviet Union ram ih ei in a zuarmi cu Pepsi-Cola a si.
40. Leitlun ih thlihran nasa bik nak cu Mt. Washington, New Hampshire, USA a si. April 12, 1934 ah thli 231 mph cak in a rak hrang dah.
41. Kansas khua ah nga, kut lawngih kaih sian a si lo.
42. Vui/saipi in nikhat ah tii gallon 60 tluk a in ttheu.
43. Internet ih thil lei pawl 50% in zarh/kar khat ah nazi 5 sung tluk online an zoh.
44. Tororo timi Uganda ram ih khua ah, 1967-76 sung kum ah, khumkhat ih ni 365 sungah ni 251 cu khawri “thunder” a um ringring.
45. Ciini “sugar” tel mi ti ah arti a pil theilo.
46. Greenland cu Iceland hnakin, vur “ice” a tam sawn ih, Iceland cu Greenland hnakin hrampi ‘grass’ a tam sawn.
47. Kiosa hrekkhat cu nikhat ah vawi 50 tluk nupa sinak an hmang.
48. Antarctica ih suak hmaisabik cu Emilio Marco Palma a si ih,1978 ah a si.
49. Thuathu ih umsun mipum ttumsuk vivo nak cu 1347 ah “Balck Death” timi natsia ruangah Europe ram ah a rak cang dah.
50. Napoleon in Italy a lak lai ah kum 26 lawng a rak si.
51. Hlanlai ih Romans pawlin, zin/zun (urine) cu haatthuahsii (toothpaste) ah an rak hmang.
52. USA ih nupa neihaw mi 2 lakah 1 cu an tthenaw.
53. Sweden ram cu 'ketchup' timi saangih rawimi thil phunkhat ei le lei tambik ram an si ih, A pahnih nak cu Australia ram a si.
54. Cumi leinak ah Swedish mi pakhat in $4 tluk a hmangih, Australian mi pakhat in $2.50 an hmang ve.
55. Zawhte pawl cu an kephah in an thlan a suak ih, thil thlumnak an thei theilo.
56. Denmark ah minung hnakin vok an tam deuh.
57. Tuluk ca ah cafang 'characters' 40,000 hnakih tam a um.
58. Uico pawl in minungih theih theilo mi aw 'sound' theih theinak an nei.
59. Belgium ramah, 'strawberries' thingrah hrang liolio ih tuahmi 'museum' a um.
60. Mi pakhat in, nikhat ah 'toilet paper' hnah 57 tluk a hmang.
Subscribe to:
Posts (Atom)




.jpg)

