(Rei Daihmi Duhdawtnak Thuthup)
(By:Piangte)
Himi catlangpi hi Pathian mihman Dr. Gary Chapman ih cabu hminthang, “The 5 Love Languages” cabu ta a tthami pawl le, a tawi zawngin ngan salmi leh Calettu ih belhmi mallai thawn kawm khawm ih ngan mi a si. Kan Chin nunphung thawn a kiahaw lomi a um pang peimaw tin ka ruat rero tikah, a kaihaw lo mi um lo in ka hmu. Ziangah tile himi cabu cu zumtu pawl ih thlun dingih ngan mi a si. Zumtu a si hmuahhmuah le nupa innsang nuam tungding duhtu hmuahhmuah hrangah hmual nei zetmi cabu a si.
1) Ttawngkam Thupit Nak:
Mark Twain nih cu, “Miih ttawngkam tthazet thawn tha pek nak pakhat te in, thlahnih sung cu ttha ten thazang ka ngah thei”, a ti. Ttawngkam mawi le thazang pekaw nak paruk cun, kumkhat sung in daih ding tinak tluk a si.
Nupa karlak duhdawtnak lang tir dingah, ttawngkam in a suak a ttul ttheu. Solomon siangpahrang khalin Baibal sungah tampi a ngan ve. Nupa tampi in, kan ttawngkam ih hmual a neihzia hi,kan hngilh ttheu. Tthimnak ah, “na va mawi cuangve, tusun cu”, “…”..in tuah sak ruangah ka lungawi”, “himi angki thawn cu, na mawi tuk” tvp… in nupa pakhat le pakhat ttawngkam thlum le mawi thawn tha pe aw ding kan si. Nupa karlak ah, vei tampi, ttawngkam naa leh thil tthalo tuahmi a um ttheu. Cangcia zomi leh kan tuahcia zomi cu, kan phiatsal thei nawnlo. Curuangah kan tuah theimi um sun cu, nehhnu ih cang nawnlo ding leh tuah nawnlo dingih um leh ngiahthiam dilaw lawng a si. Kan nupi/pasal kan ningna, thinnat tir tikah,kan tuah thei umsun cu, ngaihthiam dil le tuah nawnlo dingih um a si.
Tuah Theimi:
• Nupi/pasal ih, an thiamnak/an tthatnak kha hmanthiam sinsin dingin thazang pek aw nak leh an thlaksamnak kha thinhenglo in, khihhmuh aw in, rem tthat tum vivo ding.
• Zanih zik le zing thawh ih kan ttawngkam hmaisabik leh neitabik cu “ka lo duh”, “na mawi tuk” ti si thei ringring seh.
• Thilsual tuahmi parah, ngaithiam dil hmaisatu si ringring tum ding ih, ngaithiam theilomi neilo ding.
2) Hmunkhat Teih Caan Hman NaK:
Ramtthanso zomi pawl ih, nupa tthenaw tambiknak pakhat ih telve mi cu, nupa duh vekin tikcu an hmantlang theilo nak hi a tel. Chinmi tampi tla ramtthanso mi ram pawl ah nuntu khuasa in kan um hnuaihni zo tikah, himi hi napin kan ruat a ttul.
Tuah Theimi:
• Naunawi neimi nupa si le, thlakhat veikhat maw tal naute, sungkhat/rualpi hnenah retin, lenglamah nupa te lawng rawlei in, tikcu hman thiam ding.
• Thupi hlapi kan simaw duhmi a um le kan nupi/pasal a buai tuk lai caan: tthimnak ah, nauhak thawn an lek rero lai caan, rawl suangih buailai caan, phone in mi an biak lai caan, computer ih a buai rero lai caan, thinheng laicaan tvp ..caan ah thupi hlapi simaw/ruah aw lo ding.
• Kumkhat ah veikhat tal sungkau in picnic lole khawhla ah tlawngin (vacation) caan hman thiam ding.
• Thu kan simaw tikah, theifiang dingin tthaten ngaisak aw ding.
• Veng kiangkap ah kee lole bicycle thawn feh ttheu ding.
• Nitin thil tuah kelmi tuah ringring loin, a cancan le danglam deuhin pahnih lungkim in thil tuahdan/um dan thleng ding.
• Nupi/pasal zohduh, tuahduh/fehduh nak tivek theithiam aw in tuah sak aw ding.
• Leknak maw lole thil dang nupa ten nuam tih tlangmi tuah/lek nak ding caan pe ttheu ding.
Tikcu caan hmunkhat ih hmantlang ti tikah, pakhat in cabu siar pakhat in TV zoh tivek kha si ding a si lo. Acang thei tawkin, nupa ten thinlung ih um mi ruahaw in, thawzetin thuruahaw nak caan hrimhrim pek ding . Ttawngkamthlum, ttawngkamttha te thawn komaw nak caan pek ding tinak a si.
3) Laksawng Pek aw Nak:
Laksawng hi duhdawtnak lang tirnak thil pakhat a si. Kan duhdawtlo mi laksawng kan pek dahlo ding ka zum. Nupa si hnu khalah laksawng pekaw thiam hi a thupi ngaingai. Mi tamsawn cu fala tlangval silai lawngah laksawng pe aw dingah an ruat. Nupa si hnuah pekaw thiam ding a thupi sinsin. Laksawng tih tikah, mankhung pipi leh lei ttulmi tengteng si a ttullo. Mahten khal tuah a theih.
Tuah Theimi:
• Nupi/pasal an duh zawng theih tum in, an suahni lole nui sunlawihni/pai sunlawihni tivek ah laksawng pe aw ding.
• Cabu ttha leisak ih, nupa in, zaan tinten siar tlang.
• Thinkung fate lole pangpar kung leisak ih, nupi/pasal sunglawih nak ah an hmin pek in phun sak.
• Mizaten duhdan a bangaw cio lo nan, kan nupi/pasal kan duhdawhnak le kan sunlawihnak lang tirnak ah, laksawng pakhat khat tuahsak/leisak a sual lo.
4) Thil Tuahsak leh Hna Ttuantlan Thiam Nak:
Ka mangbang zetmi pakhat cu mirang ka rualpi nupa tamsawn cu hnipuan sawpaw tikah, mahta mahta kan sawp an ti. Nupa si hnu khalah, nata, ka ta tin tiaw laimi an tampi. Cumi pawl ih a hrinsuahmi tamsawn cu, duhdawtnak si sawn loin, huataw nak ah a thlen ttheu. Sim duhmi cu zumtu pawl hrangah inn sungsang ih hnattuan ttulmi le tuah ttulmi ah mipa hna,nunau hna tiih, thlengdang ciamco ding a si lo. Nunau ih, an tlinlo cin tivek le mipa ih tuahttulmi deuh cu theih thei an si. Nupa karlak ah buainak tete le tthenaw nak tiang suak tirtu ttheu cu thil fate in an si ttheu. Kheng khawlh lo ruangah, tii pek duhlo ruangah, nau rak zoh sun paihlo ruangah tvp.
Tuah Theimi:
• Nitin ten ka nupi/ka pasal ziang ka bawm thei/ttul timi ruahnak thawn bawmaw tum ringring ding.
• Rawlsuan, ihnak tuah, thil sawp, inn thianfai amah ih tuah/ttuan ding hrimhrim a si ti sianglo in, man dan ih zirin, bawmaw ding.
• Nupi/pasal khual an tlawngih an ra tlung tikah, fa le thawn hlunhlai zetin, hmuak thiam ding.
• Thlakhat veikhat maw lole a ttul dan ih zirin, nupi/pasal hrang liolio ah innsungsang ah, bawi pakhat vekin, a ttul mimi duhdawtnak thawn tuah sakaw thiam ding.
5) Taksa Tham/Daiaw Thiam Nak:
Nauhak lam doctor thiam pawl in, “naute cawitam mi leh, hnam tam deuhmi cu, cuvek ih tuah dahlo naute thawn, an tthanlen dan a danglam aw” an ti. Taksa daiaw le thamaw hi, a bikin nupa hrangah cu thupi zetmi pakhat a si. Kutkaiaw, hmanaw, pomaw leh nupa sinak hmang ti vek pawl hi, duhdawtnak langtirtu an si. Minung ih theih theinak ci/phun 5 (5 senses) kan neimi lakah taksa tham/daiaw nak hi danglam cuang a si. Kan taksa tham/daiaw nak in, huataw nak lole duhdawtaw nak a suak tir thei. Minung pawl tla kan suahkeh nak ram ih zirin, taksa tham/dai aw ih, cibai buk dan kan nei cio. Nupa kar lak hrimhrim ah cu thil ttul zetmi a si.
Tuah Theimi:
• Nupi/pasal ih duh zawngin an taksa tham/dai thiam ding
• Hrekkhat an taksa parih tham/dai nuam an ti lonak a um ti theih ding.
• An duh nak le nuam an ti nak tham/dai thiam ding.
• Nemten le nuam an ti zawngin tham thiam aw ding.
• Nupa taksa daiaw/thamaw duhmi veve si ah cun:
a) Leng suak tikah, kut kaiaw ding.
b) Pahnih te lawng rawlei tlang tikah, khuk le khuk daiaw in to ding.
c) Nupi/pasal hnari teah, “ka lo duh tuk” tin a theih ding fangin sim ding.
d) Tokham ih to laiah, dunglam ihsin, a liang nuamten hmet sak aw.
e) Hnattuan feh zikah, hnam/pawm aw.
f) Nupi/pasal hna ttuan ihsin tlun tikah, hnam/pom aw.
A tlunlam ih “Duhdawtnak Ttawng Phun 5” hi, mizate hrangah cu a si ttheh theilo men ding. Asinan himi 5 lakah, pakhat tal cu a si ttul. Himi 5 sungah pakhat tal na hmang suak ah cun, na inn sungsang, nupa karlak ah caan saupi daihmi duhdawtnak in a lo umpi ding. Abikin, Chinmi tamsawn cu nupa thuhla ah, duh vekin, kan sim/phuang ngam hrihlo ih a pawi zet. Hivek thu le hla hi, nasa zetin kan simaw le kan zirhaw a ttulmi a si. A siartu zaten thlasuah neitu kan Pathian in thlasuah lo pe in, zohtthimtlak innsang le nupa lo si tir hram seh. Cutin, inssang ihsin kan thawk a si le kan miphun kan ram khal zohtthimtlak miphun le ram ah kan cang suak thei ding.
@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@@
Life is short, smile and laugh while you can and have fun in the right way. Help those who need help! (Leitlun kan dam sung hi caan tawite lawng a siih, caan kan neih laiah, nunnuam le hni siamsi ten um zuam in bawm ṭulmi pawl bawm uh si) "Live Well, Laugh Often & Love Much"
Thursday, June 28, 2012
Theih Kau Nak 43
1. 2011 kum sungih FBI ih sim dan vek a si le USA ih ttihnung bik khua pakhat nak cu Flint, Michigan a siih, minung 1,000 ah 23.4 tluk thilsual tuah (crime) an um ih, cumi lakah tualthat/mithat 52 a um.
2. Ttihnungbik khua pahnih nak cu Detroit, Michigan a si ih, minung 1,000 ah 21.4 tluk thilsual tuah (crime) a um ih, tualthat nak 344 a um.
3. Pathum nak cu St. Loius, Mo, minung 1,000 ah 18.6 sualnak/thilsual tuah (crime) a um ih, tualthat nak 113 a um.
4. Pali nak cu Oakland, CA, minung 1,000 ah 16.8 tluk sualnak tuah (crime) a um ih, tualthatnak 104 a um.
5. Panga nak cu Memphis, TN, minung 1,000 ah 15.8 tluk in thilsual (crime) tuah leh tualthatnak 117 a um.
6. USA ih ralkap ralram ih ratlung pawl cu June thla 2012 tiang, nikhat mi pakhat zik te tluk in, mah le mah an that aw.
7. Nitin minung in litre 1.7 tluk a si mi ciil (saliva) kan suah.
8. Mipa 75% in an fala neihmi cu nupi dingah an zohcih ttheu.
9. New York khawpi ih, milem tumpi “Statue of Liberty” ih kenmi lungto parih, nganaw mi cafang cu July IV, MDCCLXXVI.
10. Bangaladesh ah nauhak kum 15 an si khalah, camibuai ah ca an fir le thawng thlak thei an si.
11. USA ih Lebanon, Virginia ah nupi ihkhun ihsin, sirhtlak cu danpah bal (illegal) tinak a si.
12. Mirang zuknung ih an hman tambikmi ttawngfang cu (let’s get out of here) “hitawk ihsin kan tlan/suak pei” timi a si.
13. Mi harsa deuh pawl cu milian ngaingai pawl hnakin, an cann ih 50% cu “video game’ leknak ah an hmang.
14. Ek hngawtnak cahnah “toilet paper” an tuah hlanah, French ramih, siangpahrang te innsang cu puan-tthazetmi (fine linen) thaw an ek an thianfai.
15. Cuba ih dothlennak rak thawktu lakih milar “Che Guevara” cu thawsam “asthma” natnak a nei.
16. Ramsa lakih tumbik a nungih hmuhmi umsun cu “blue whale” timi nga a si ih, a saulam feet 113.5 leh a rihlam ton 170 a si.
17. Mipakhat in a tlangpi in a dam sungah phone biakin kum 2 sung tluk caan a hmang.
18. Mipakhat in a tlangpi in a dam sungah ciil (saliva) gallon 10,000 tluk a suah.
19. Fiji ram cu tikulh tete (islands) 332 komkhawm mi ram a si.
20. Leitlun ih mipum 11% tluk cu kehtlak (left-handed) an si.
21. Hnihsuahnak lam lemcangthiam Charlie Chaplin cu kum 50 sungah zuknung 81 a tuah man.
22. Minit pakhat ah kalauk hngawngsau lung (heart) in gallon 160 tluk thisen a pump thei.
23. Nazi pakhat tinten USA ram parah vanzam 61,000 tluk an zam.ringring.
24. Syria ram ih um Damascus cu minung catloih rak um ringring nak khawhlunbik a si ih, B.C 2000 hrawngin a rak um zo.
25. Strawberries pum 8 cu orange (lingmaw) pakhat hnakin Vitamin C a tam sawn.
26. American pawl cu leitlun ih “peanut” mepe ei tambik an si.
27. George Washington nih Washington D.C. Federal City tiih, khawhmin a rak pek mi cu a thihhnu ah Washington D.C. tin an thleng sal.
28. Maine timi USA ih khua cu leitlun ih, “toothpick” hathercawihnak khawpi a si.
29. Thlaler ram “Sahara Desert” ih a neitabik vurtlak nak an record mi cu Feb.18, 1979 a si.
30. Leilung-dang “Pluto” cu Clyde Tombaugh in Feb. 10, 1920 ah a hmusuak.
31. USA ih tiluang khamnak hminthang “Hoover Dam” cu kum 2,000 tiang daih dingih tuahmi a si.
32. Caffeine cu Olympic leknak ih teldingmi pawl hrangah khamsak a si.
33. Caffeine 12 micrograms Olympic ih teldingmi zin/zun ah an hmu a si le, lek nak ah an tel theilo.
34. Caffeine 12 micrograms cu coffee no 5 tluk in thawn a bangaw.
35. Bible bung saubik cu Psalm 119 a si ih, caang 176 a um.
36. Rawl kan eimi cu kan rilte sungah nazi pakhat peng 0.002 mph tluk in a lut. Cucu nazi pahnih tluk a rei tinak a si.
37. Rawl kan eimi cu kan rilpi sungah 0.00007 mph tlukin a lut ih, nazi 14 tluk a rei.
38. Leitlun ih lal/siangpahrang ttuan reibik cu Pepe II nak Egypt ramah a si ih, kum 6 a si ihsin kum 94 tiang lal a ttuan.
39. Bloomington, Minnesota ih dawr (mall) tumzia cu dawr sungah tlawng bus 24,226 athlem.
40. Phengphelep (butterfly) lakih zam cakbik cu “monarch” timi a si ih, nazi pakhat ah peng 17 tluk cak in a zam thei.
41. A tlangpi in zungih hnattuan pawlin nitin minute 50 sung cu an “files” hlomi hlawlnak ah caan an hmang.
42. Vainim siti haite khat suak dingah vainim pum 12 a ttul.
43. Ukrainian miphun pawl in Christmas cu January ni 7 ah an hmang. Cumi cu Orthodox Christian Day an ti.
44. George Washington cu amah hmuaknak (inauguration) tuahnak ih fehnak ding hrangah paisa a cawi cawp.
45. Kum zabi 15 (15th century) tiang “Punctuation” timi a rak um lo.
46. Hlasakthiam “Sting” cu phunhra tlawng saya a rak si.
47. USA ih Congress Library ah cabu million 73 a um ih, cumi cabu pawl cu peng 350 tluk saumi cabu retnak ah an ret.
48. Uico hriih ttawnmi cu ttawnlomi hnakin a letthum in mi an keu tam sawn.
49. Minit 10 tinten, ramnung pakhat khat lole thilnung pakhat khat an hlo/thi.
50. Leitlun ih thisen phun (blood type) tambik cu type “O” a si.
51. “Apollo 11’s lunar module” thlapi par a ttum laiah, datsi (fuel) second 20 tluk daih lawng a tang.
52. American pawl ih an eitambik mi hanghnah/rah cu aaluu (potatoes) a si.
53. American mi pakhat in kumkhat ah pound 140 tluk aaluu an ei.
54. Hlasak hminthang “The Beatles” ih hmin pawl cu George Harrison, John Lennon, Paul McCartnet leh Ringo Starr an si.
55. “The Beatles” hlasak group ih, hmaisa deuhih rak telmi pahnih cu “Pete Best” leh “Stu Sutcliffe” an si.
56. Brazil ih diamonds pawl cu Africa ih diamonds hnakin an hak sawn.
57. Leitlun ih hmaisabik miliam hminthang (billionaire) cu John D. Rockefeller a si.
58. Bible ah ci/cite (salt) timi ttawngfang cu vei 30 ngan khum in a um.
59. Nazi thehlarnak (advertisement) ih an hmang tinten, nazi parih tikcu caan lang tambik mi cu 10:10 a si.
60. USA ih Honda mawtaw 75% cu USA ah tuahmi an si.
2. Ttihnungbik khua pahnih nak cu Detroit, Michigan a si ih, minung 1,000 ah 21.4 tluk thilsual tuah (crime) a um ih, tualthat nak 344 a um.
3. Pathum nak cu St. Loius, Mo, minung 1,000 ah 18.6 sualnak/thilsual tuah (crime) a um ih, tualthat nak 113 a um.
4. Pali nak cu Oakland, CA, minung 1,000 ah 16.8 tluk sualnak tuah (crime) a um ih, tualthatnak 104 a um.
5. Panga nak cu Memphis, TN, minung 1,000 ah 15.8 tluk in thilsual (crime) tuah leh tualthatnak 117 a um.
6. USA ih ralkap ralram ih ratlung pawl cu June thla 2012 tiang, nikhat mi pakhat zik te tluk in, mah le mah an that aw.
7. Nitin minung in litre 1.7 tluk a si mi ciil (saliva) kan suah.
8. Mipa 75% in an fala neihmi cu nupi dingah an zohcih ttheu.
9. New York khawpi ih, milem tumpi “Statue of Liberty” ih kenmi lungto parih, nganaw mi cafang cu July IV, MDCCLXXVI.
10. Bangaladesh ah nauhak kum 15 an si khalah, camibuai ah ca an fir le thawng thlak thei an si.
11. USA ih Lebanon, Virginia ah nupi ihkhun ihsin, sirhtlak cu danpah bal (illegal) tinak a si.
12. Mirang zuknung ih an hman tambikmi ttawngfang cu (let’s get out of here) “hitawk ihsin kan tlan/suak pei” timi a si.
13. Mi harsa deuh pawl cu milian ngaingai pawl hnakin, an cann ih 50% cu “video game’ leknak ah an hmang.
14. Ek hngawtnak cahnah “toilet paper” an tuah hlanah, French ramih, siangpahrang te innsang cu puan-tthazetmi (fine linen) thaw an ek an thianfai.
15. Cuba ih dothlennak rak thawktu lakih milar “Che Guevara” cu thawsam “asthma” natnak a nei.
16. Ramsa lakih tumbik a nungih hmuhmi umsun cu “blue whale” timi nga a si ih, a saulam feet 113.5 leh a rihlam ton 170 a si.
17. Mipakhat in a tlangpi in a dam sungah phone biakin kum 2 sung tluk caan a hmang.
18. Mipakhat in a tlangpi in a dam sungah ciil (saliva) gallon 10,000 tluk a suah.
19. Fiji ram cu tikulh tete (islands) 332 komkhawm mi ram a si.
20. Leitlun ih mipum 11% tluk cu kehtlak (left-handed) an si.
21. Hnihsuahnak lam lemcangthiam Charlie Chaplin cu kum 50 sungah zuknung 81 a tuah man.
22. Minit pakhat ah kalauk hngawngsau lung (heart) in gallon 160 tluk thisen a pump thei.
23. Nazi pakhat tinten USA ram parah vanzam 61,000 tluk an zam.ringring.
24. Syria ram ih um Damascus cu minung catloih rak um ringring nak khawhlunbik a si ih, B.C 2000 hrawngin a rak um zo.
25. Strawberries pum 8 cu orange (lingmaw) pakhat hnakin Vitamin C a tam sawn.
26. American pawl cu leitlun ih “peanut” mepe ei tambik an si.
27. George Washington nih Washington D.C. Federal City tiih, khawhmin a rak pek mi cu a thihhnu ah Washington D.C. tin an thleng sal.
28. Maine timi USA ih khua cu leitlun ih, “toothpick” hathercawihnak khawpi a si.
29. Thlaler ram “Sahara Desert” ih a neitabik vurtlak nak an record mi cu Feb.18, 1979 a si.
30. Leilung-dang “Pluto” cu Clyde Tombaugh in Feb. 10, 1920 ah a hmusuak.
31. USA ih tiluang khamnak hminthang “Hoover Dam” cu kum 2,000 tiang daih dingih tuahmi a si.
32. Caffeine cu Olympic leknak ih teldingmi pawl hrangah khamsak a si.
33. Caffeine 12 micrograms Olympic ih teldingmi zin/zun ah an hmu a si le, lek nak ah an tel theilo.
34. Caffeine 12 micrograms cu coffee no 5 tluk in thawn a bangaw.
35. Bible bung saubik cu Psalm 119 a si ih, caang 176 a um.
36. Rawl kan eimi cu kan rilte sungah nazi pakhat peng 0.002 mph tluk in a lut. Cucu nazi pahnih tluk a rei tinak a si.
37. Rawl kan eimi cu kan rilpi sungah 0.00007 mph tlukin a lut ih, nazi 14 tluk a rei.
38. Leitlun ih lal/siangpahrang ttuan reibik cu Pepe II nak Egypt ramah a si ih, kum 6 a si ihsin kum 94 tiang lal a ttuan.
39. Bloomington, Minnesota ih dawr (mall) tumzia cu dawr sungah tlawng bus 24,226 athlem.
40. Phengphelep (butterfly) lakih zam cakbik cu “monarch” timi a si ih, nazi pakhat ah peng 17 tluk cak in a zam thei.
41. A tlangpi in zungih hnattuan pawlin nitin minute 50 sung cu an “files” hlomi hlawlnak ah caan an hmang.
42. Vainim siti haite khat suak dingah vainim pum 12 a ttul.
43. Ukrainian miphun pawl in Christmas cu January ni 7 ah an hmang. Cumi cu Orthodox Christian Day an ti.
44. George Washington cu amah hmuaknak (inauguration) tuahnak ih fehnak ding hrangah paisa a cawi cawp.
45. Kum zabi 15 (15th century) tiang “Punctuation” timi a rak um lo.
46. Hlasakthiam “Sting” cu phunhra tlawng saya a rak si.
47. USA ih Congress Library ah cabu million 73 a um ih, cumi cabu pawl cu peng 350 tluk saumi cabu retnak ah an ret.
48. Uico hriih ttawnmi cu ttawnlomi hnakin a letthum in mi an keu tam sawn.
49. Minit 10 tinten, ramnung pakhat khat lole thilnung pakhat khat an hlo/thi.
50. Leitlun ih thisen phun (blood type) tambik cu type “O” a si.
51. “Apollo 11’s lunar module” thlapi par a ttum laiah, datsi (fuel) second 20 tluk daih lawng a tang.
52. American pawl ih an eitambik mi hanghnah/rah cu aaluu (potatoes) a si.
53. American mi pakhat in kumkhat ah pound 140 tluk aaluu an ei.
54. Hlasak hminthang “The Beatles” ih hmin pawl cu George Harrison, John Lennon, Paul McCartnet leh Ringo Starr an si.
55. “The Beatles” hlasak group ih, hmaisa deuhih rak telmi pahnih cu “Pete Best” leh “Stu Sutcliffe” an si.
56. Brazil ih diamonds pawl cu Africa ih diamonds hnakin an hak sawn.
57. Leitlun ih hmaisabik miliam hminthang (billionaire) cu John D. Rockefeller a si.
58. Bible ah ci/cite (salt) timi ttawngfang cu vei 30 ngan khum in a um.
59. Nazi thehlarnak (advertisement) ih an hmang tinten, nazi parih tikcu caan lang tambik mi cu 10:10 a si.
60. USA ih Honda mawtaw 75% cu USA ah tuahmi an si.
Monday, June 18, 2012
Theih Kau Nak 42
1. USA ih mi pakhat ih kumkhat sung coffee in mi cu, a tlangpi in, gallon 26.7 a si ih, cumi cu no (cup) 400 thawn a bangaw.
2. Rang in minung aiin, ruh 18 tam sawn a nei.
3. USA ih Juneau leh Alaska cu lawng leh vanzam in lawng thleng thei a si.
4. USA president Richard Millhouse Nixon cu president hmaisabik a hminngan mi cafang ihsin "criminal" (sualnak tuahtu) timi ngan theihmi president a si.
5. A pahnih nak cu William Jefferson Clinton a si.
6. Panama Canal pi kang dingah, "Crown Prncess" timi lawngpi ih, fehman "toll" man May 2, 1993 ih a pek mi cu $141,349,97 a si.
7. Kharkhem (snail) in haa 25,000 tiang an nei thei.
8. Ton million khat "oil" cu electric kilowatt nazi 13,000,000,000 hrawng thawn a bangaw.
9. Minung um zatih zirin, USA ih khua "stop sign" tambik nak cu LaConner, Washington a si.
10. Kawngsang (mosquito) ci 2,700 tluk a um.
11. Cangai (crabs) pawl in an mi cep nak leh an taksa ah hmul malte an nei nak san cu, tii undan/fehdan an theih thei nak dingah a si.
12. 1960 ah USA ih kum 100 tlun dammi cu 4,000 tluk an si ih, 1995 ah cun, 55,000 tluk an si.
13. USA ih, St. Louis Gateway arch hmin ngaingai cu “The Jefferson National Expansion Monument” ti a si.
14. Himi monument cu a kaulam hnakin a sanglam a sau sawn a bangnan, a sang le kau lam feet 630 cekci veve an si.
15. Leitlun ih hnawm (garbage) ih 20% cu American pawl hnen ihsin ra suak mi an si.
16. Atlangpi in, nunau in nikhat ah ttawngfang 7000 tluk an ttawng ih, mipa in cu 2000 tluk lawng an ttawng.
17. 52% American pawl in coffee an in.
18. Beatles pawl ih sakmi hla “Strawberry Field Forever” timi cu Liverpool ih ummi nu le pa neilo pawl umnak “orphanage” an phuah san mi a si.
19. Las Vegas, USA ih meisa vangmi pawl cu van boruak ihsin hmuh an theih.
20. Tisarttam ih thluak cu kuak (cigar) tia fang a si.
21. 1918 ih tlangrai natnak “flu apandemic” ruangah minung million 20 hnakih tam an thi.
22. ‘Atlantic salmon’ timi nga cu ti parah meter 4.5 tluk a pet thei.
23. 1975 ah nazi pakhat tluk reimi TV ih “drama” tuah dingah, $180,000 tluk lawng a rak cem.
24. A tlangpi in mipa pawl in, an ‘virgin’ nak cu kum 16 ah leh nunau in kum 17 ah an hloh ttheu.
25. Leitlun ih ihthatlo ih um reibik pa cu Randy Gardner a si ih, nazi 264 sung, ni 11 a si. Cumi kum cu 1965 ah a si.
26. ‘International Space Station’ cu ton 500 tluk a ritih, bawlung leknak hmun tlukih tum a si.
27. Canada mi “tattoo” suaithiam pakhat in a taksa ah tattoo 4,831 a suai.
28. Minung taksa ih a tumbikmi ‘cell’cu nunau pawl ih nauneih theinak/ nunau cii “ovum/egg cell” timi a si.
29. Minung taksa ih fatebikmi ‘cell’ cu mipa bua/cii “sperm” a si. Himi bua/cii 175,000 tluk cu nunau cii ‘egg cell’ pakhat thawn an rihlam a bangaw.
30. Cukcu ih a eilomi pakhat cu fanghma/zil a si.
31. Atlangpi in minung pakhat in thau ‘fat’ kan taksa ah billion 45 tluk kan nei.
32. USA president John F. Kennedy cu a tluak sizung (autopsy) ih an check laiah, an hlo tir ruangah, tluakum lo in an phum.
33. Baibal ih “Esther” cabu sungah Pathian timi cafang pakhat hman a um lo.
34. Vanzam rak tuah hmaisabiktu Orville Wright ih vanzam hmaisabik a tla laiah, a ‘passenger’ French pa cu a thi.
35. Hmaisabik Moscow ih ‘museum’ cu 1791 ah a rak um thawk.
36. USA ah tiva 250,000 hnakih tam a um ih, an zatekom ih saulam cu peng million 3.5 tluk a si.
37. Khuai pakhat in pound khat khuaitizu tuah nak dingah pangpar vei million 2 tluk a tlan ttul.
38. Philippines rampi thantar cu, danglam zetin, an ram ah daihnak a um tikah, a pawl (blue) color lam kha tlunah an retih, raldo nak le buainak a um tikah, a sennak (red) lam kha tlun lamah retin an tar.
39. USA, 2012 kumih pai sunlawih (father’s day) ni ih paisa hman dingmi cu billion $12.1 tluk a si.
40. Vurlakih um savom (polar bear) pawl in an taksa rihlam ih 10% tluk rawl cu nazi pakhat hnakih mal sungah an ei ttheh thei.
41. USA ih high school tlawngta pawl May thla 2012 ih survey tuah nak vek a sile, 24% in kaanza (marijuana) leh 18% in kuak an fawp.
42. 1892 ah Italy ah nunau kum 12 kim mi cu pasal neih a ngah.
43. Japan ram ah hlanlai deuhah cun, nupi kehtlak (left handed) a si le, tthen a thiang/ngah.
44. Canadian reasearchers pawl ih an hmusuakmi cu Einstein ih thluak cu thluak pangai hnakin, 15% tluk a kau deuh an ti.
45. Mipa 15% tluk in an zahmawhhmul an met.
46. Leitlun ah “cheese” phun 450 tluk a um ih, 240 cu France ram ihsin a si.
47. Milar, Pamela Lee-Anderson cu hmaisabik Canada kum 100 kimnak leh Canada independence ni (7/1/1967) ih suakmi a si.
48. Japan ram cu ramdang pawl hnakin, “energy” kumtin ten hmang tambik ram a si.
49. Second tinten million 2 “red blood cells” an thi.
50. Ziangtik caan khalah, USA ah million 100 tluk phone ih biakaw rero an um ringring.
51. Sangkaa heraw theimi (revolving door) cu 1888 kum ah Theophilus Van Kannel nih a rak tuah.
52. Rutherdorf Hayes cu USA president vote, khat lawng tam in, a tling.
53. USA ih naute, kum 2000 ih suakmi pathum ah pakhat cu, an in,ei dan ruangah “type II diabetes” zunthlum natnak nei thei an si.
54. Africa ram ih 28% cu ramngaw/ramcar (wilderness) asi ih, North America ih 38% cu cuvek a sive.
55. 1789 kumih USA cozahpi ih leibaa neizat cu $190,000 a si.
56. “Penguin” timi vate phunkhat, tumbik ih sanglam cu feet 3.5 zikte a si ih, pound 90 tluk a rit.
57. Hmaisabik “baseball team” vanzam thawn khualtlawng cu 1946 ih “the New York Yankees” pawl an si.
58. USA ih hmaisabik rawlsuannak cabu cu 1796 ah an suah.
59. Saphawhlum leh lehnak pawl angki ih, number ngan cu 1913 ah hmaisabik an rak hmang.
60. Hmaisabik rak hmangtu cu Univ of Chicago leh Univ of Winsconsin “foorball” team pawl an si.
2. Rang in minung aiin, ruh 18 tam sawn a nei.
3. USA ih Juneau leh Alaska cu lawng leh vanzam in lawng thleng thei a si.
4. USA president Richard Millhouse Nixon cu president hmaisabik a hminngan mi cafang ihsin "criminal" (sualnak tuahtu) timi ngan theihmi president a si.
5. A pahnih nak cu William Jefferson Clinton a si.
6. Panama Canal pi kang dingah, "Crown Prncess" timi lawngpi ih, fehman "toll" man May 2, 1993 ih a pek mi cu $141,349,97 a si.
7. Kharkhem (snail) in haa 25,000 tiang an nei thei.
8. Ton million khat "oil" cu electric kilowatt nazi 13,000,000,000 hrawng thawn a bangaw.
9. Minung um zatih zirin, USA ih khua "stop sign" tambik nak cu LaConner, Washington a si.
10. Kawngsang (mosquito) ci 2,700 tluk a um.
11. Cangai (crabs) pawl in an mi cep nak leh an taksa ah hmul malte an nei nak san cu, tii undan/fehdan an theih thei nak dingah a si.
12. 1960 ah USA ih kum 100 tlun dammi cu 4,000 tluk an si ih, 1995 ah cun, 55,000 tluk an si.
13. USA ih, St. Louis Gateway arch hmin ngaingai cu “The Jefferson National Expansion Monument” ti a si.
14. Himi monument cu a kaulam hnakin a sanglam a sau sawn a bangnan, a sang le kau lam feet 630 cekci veve an si.
15. Leitlun ih hnawm (garbage) ih 20% cu American pawl hnen ihsin ra suak mi an si.
16. Atlangpi in, nunau in nikhat ah ttawngfang 7000 tluk an ttawng ih, mipa in cu 2000 tluk lawng an ttawng.
17. 52% American pawl in coffee an in.
18. Beatles pawl ih sakmi hla “Strawberry Field Forever” timi cu Liverpool ih ummi nu le pa neilo pawl umnak “orphanage” an phuah san mi a si.
19. Las Vegas, USA ih meisa vangmi pawl cu van boruak ihsin hmuh an theih.
20. Tisarttam ih thluak cu kuak (cigar) tia fang a si.
21. 1918 ih tlangrai natnak “flu apandemic” ruangah minung million 20 hnakih tam an thi.
22. ‘Atlantic salmon’ timi nga cu ti parah meter 4.5 tluk a pet thei.
23. 1975 ah nazi pakhat tluk reimi TV ih “drama” tuah dingah, $180,000 tluk lawng a rak cem.
24. A tlangpi in mipa pawl in, an ‘virgin’ nak cu kum 16 ah leh nunau in kum 17 ah an hloh ttheu.
25. Leitlun ih ihthatlo ih um reibik pa cu Randy Gardner a si ih, nazi 264 sung, ni 11 a si. Cumi kum cu 1965 ah a si.
26. ‘International Space Station’ cu ton 500 tluk a ritih, bawlung leknak hmun tlukih tum a si.
27. Canada mi “tattoo” suaithiam pakhat in a taksa ah tattoo 4,831 a suai.
28. Minung taksa ih a tumbikmi ‘cell’cu nunau pawl ih nauneih theinak/ nunau cii “ovum/egg cell” timi a si.
29. Minung taksa ih fatebikmi ‘cell’ cu mipa bua/cii “sperm” a si. Himi bua/cii 175,000 tluk cu nunau cii ‘egg cell’ pakhat thawn an rihlam a bangaw.
30. Cukcu ih a eilomi pakhat cu fanghma/zil a si.
31. Atlangpi in minung pakhat in thau ‘fat’ kan taksa ah billion 45 tluk kan nei.
32. USA president John F. Kennedy cu a tluak sizung (autopsy) ih an check laiah, an hlo tir ruangah, tluakum lo in an phum.
33. Baibal ih “Esther” cabu sungah Pathian timi cafang pakhat hman a um lo.
34. Vanzam rak tuah hmaisabiktu Orville Wright ih vanzam hmaisabik a tla laiah, a ‘passenger’ French pa cu a thi.
35. Hmaisabik Moscow ih ‘museum’ cu 1791 ah a rak um thawk.
36. USA ah tiva 250,000 hnakih tam a um ih, an zatekom ih saulam cu peng million 3.5 tluk a si.
37. Khuai pakhat in pound khat khuaitizu tuah nak dingah pangpar vei million 2 tluk a tlan ttul.
38. Philippines rampi thantar cu, danglam zetin, an ram ah daihnak a um tikah, a pawl (blue) color lam kha tlunah an retih, raldo nak le buainak a um tikah, a sennak (red) lam kha tlun lamah retin an tar.
39. USA, 2012 kumih pai sunlawih (father’s day) ni ih paisa hman dingmi cu billion $12.1 tluk a si.
40. Vurlakih um savom (polar bear) pawl in an taksa rihlam ih 10% tluk rawl cu nazi pakhat hnakih mal sungah an ei ttheh thei.
41. USA ih high school tlawngta pawl May thla 2012 ih survey tuah nak vek a sile, 24% in kaanza (marijuana) leh 18% in kuak an fawp.
42. 1892 ah Italy ah nunau kum 12 kim mi cu pasal neih a ngah.
43. Japan ram ah hlanlai deuhah cun, nupi kehtlak (left handed) a si le, tthen a thiang/ngah.
44. Canadian reasearchers pawl ih an hmusuakmi cu Einstein ih thluak cu thluak pangai hnakin, 15% tluk a kau deuh an ti.
45. Mipa 15% tluk in an zahmawhhmul an met.
46. Leitlun ah “cheese” phun 450 tluk a um ih, 240 cu France ram ihsin a si.
47. Milar, Pamela Lee-Anderson cu hmaisabik Canada kum 100 kimnak leh Canada independence ni (7/1/1967) ih suakmi a si.
48. Japan ram cu ramdang pawl hnakin, “energy” kumtin ten hmang tambik ram a si.
49. Second tinten million 2 “red blood cells” an thi.
50. Ziangtik caan khalah, USA ah million 100 tluk phone ih biakaw rero an um ringring.
51. Sangkaa heraw theimi (revolving door) cu 1888 kum ah Theophilus Van Kannel nih a rak tuah.
52. Rutherdorf Hayes cu USA president vote, khat lawng tam in, a tling.
53. USA ih naute, kum 2000 ih suakmi pathum ah pakhat cu, an in,ei dan ruangah “type II diabetes” zunthlum natnak nei thei an si.
54. Africa ram ih 28% cu ramngaw/ramcar (wilderness) asi ih, North America ih 38% cu cuvek a sive.
55. 1789 kumih USA cozahpi ih leibaa neizat cu $190,000 a si.
56. “Penguin” timi vate phunkhat, tumbik ih sanglam cu feet 3.5 zikte a si ih, pound 90 tluk a rit.
57. Hmaisabik “baseball team” vanzam thawn khualtlawng cu 1946 ih “the New York Yankees” pawl an si.
58. USA ih hmaisabik rawlsuannak cabu cu 1796 ah an suah.
59. Saphawhlum leh lehnak pawl angki ih, number ngan cu 1913 ah hmaisabik an rak hmang.
60. Hmaisabik rak hmangtu cu Univ of Chicago leh Univ of Winsconsin “foorball” team pawl an si.
Theih Kau Nak 41
1. Hollywood sign cu 1923 ah hmaisabik an rak tuah ih, a tir ah cun, Hollywoodland tiih ngan a rak si.
2. Hollywood sign ih a sanglam cu feet 50, a saulam feet 450 leh a ritlam pound 450,000 a si.
3. 1789 ah Morocco ram cu USA ram sinak pompi hmaisabik tu ram a si.
4. Silam mithiam pawl ih hmuhsuakmi cu minung 18% tluk cu thoaa ih feh an hmang (sleepwalking) ti a si.
5. Mi 5 sungah 2 cu an duh hmaisabikmi (first love) thawn an nei (tthit) aw.
6. Ekinn (toilet) tidai in kan tleuk (flush) tikah, mitih hmuh theilomi ti feet 6 lai thli lakah a kap suak.
7. Kawngsang (mosquito) in veikhat thi a zuk tikah, a rihlam zat leh hrek tluk thi a in thei.
8. Haktheu (sneeze) tikah, nazi pakhat peng 100 tluk cak ih feh mi thawn a bangaw.
9. Lemsuai thiam Vincent Van Gogh cu a damlai ah a lemsuaimi pakhat te “The Red Vineyard” timi lawng a zuar suak ngah.
10. Kumtin USA ih tuahsuakmi “plastic film” cu Texas state khuh thei ttheh ding tluk in a tam.
11. Kehtlak pawl in rawl an khai tikah an kehlam haa in an khai.
12. Minung ih vun (outer skin cells) cu a thlengaw ttheuih, ni 27 sungah vunthar a suak sal ttheu.
13. Minung pakhat dam sungah vun thar vei 1,000 hrawng a thleng aw.
14. Britain ih hmaisabik “escalator” cetkaililawn cu 1878 ah an hmang thawk.
15. 1800 hrawngah naute suakmi pawl ih hrek lawng kum 10 tlun an dam. Tusan ah cun, 90% tluk dam in an um.
16. Jellyfish timi nga phunkhat in, tisuar a tho hla nazi 10 ihsin 15 karlak ah theih theinak a nei cia.
17. Leitlunmi zin/zun (urine) hmuahmuah khawl sehla, “Niagra falls” tisuarpi parah minit 45 tluk a luang thei ding.
18. “Antarctica” ah rul pakhat hman hmuh ding a um lo.
19. District of Columbia ah mipa nauhak in khuitawk khalah, leh ziang tik khalah lungto deu sian a si lo.
20. “Navy SEALS” timi USA ih ralkap special ih training pekmi 900 lakah, 650 cu training kaittheh suaklo in an um.
21. Leitlun ah uihli ci 2,400 hnakih tam a um.
22. USA president Thomas Jefferson cu amah request vekin, a thlanlung parah, president a rak ttuandah tin ngansak a si lo.
23. Rul tlancakbik cu “Black Mamba” timi rul a si ih, nazi pakhat ah peng 7 tlukcak in a tlan thei.
24. Inn ih zuahmi zawhte in a caan neihmi ih, 70% cu ihthah nak ah a hmang.
25. Nitinten billion 15 tluk cigarettes cu fawp in a um.
26. Nitinten thilnung 150 tluk cu an hlo ringring.
27. “Barrel” khat “petroleum” cu gallon 42 a si.
28. Tingteng (dragonflies) pawl nih ke 6 an nei nan, an feh thiamlo.
29. “Anaconda” timi leitlun ih rul tumbik phun in, tii ti lo in, fa a nei.
30. 1685 ah France ram ah, “playing cards” cu pianawi an nei daihlo ruangah paisa aiah an rak hmang.
31. 2016 ah cun, internet ttawngkam, “gigabytes” aiah, “zettabytes” timi ttongfang hman a si thlang ding.
32. “Zettabytes” cu “gigabytes” trillion khat thawn an bangaw.
33. 2016 ah cun, internet ih traffic cu 1.3 “zettabytes” ah a thleng leh ding.
34. 2011 ih thizomi hlasakthiam “Amy Winehouse” ih innpi, London ih ummi cu million $4.2 in lei theih a si thu, June 1, 2012 ah an tarlang.
35. London ih Heathrow vanzam ttumnak ah, 2012 Olympic ih telmi pawl nithum sungih minung 10,000 an ram an tlung thei lohli nak dingih, “temporary terminal” an tuah nak ah million $31 tluk an cem.
36. Khabehmul cu minung hmul lakih tthancakbik a si ih, metlo in um sehla, mipa pakhat ih a damsung khabehmul cu feet 30 tluk a si ding.
37. Rua (bamboo) cu nikhat ah inch 36 tluk a tthan thei.
38. Nunau pawl cu mipa hnakin ttawng an thiam cak sawn.
39. Chocolate kokkhat nih minung feet 150 tluk fehthei ding khawpin thazang a neih tir.
40. Pennsylvania ih hmunsangbik nak cu, Colorado ih hmunniambik hnakin, a niam sawn.
41. Sho Yano timi pa cu kum 21 lawng a si ih 2012 ah, Chicago University ih kumnobik, (siilam) doctor degree ngahtu a si.
42. Sho Yano cu kum 2 a si ah, ca a siarthiam ih, kum 3 ah ca a nganthiam ih, kum 5 ah music lam a nganthiam.
43. Sho Yano cu kum 9 a siah university ah alut thei ih, kum 12 a si ah, Chicago University ah a lut.
44. Kawpi (cabbage) cu 91% tii a si.
45. Rawl dawlh dingah tha (muscles) 25 acangvai ttul.
46. “Nobel prize’ cu hmaisabik 1901 ah an rak pek thawk.
47. America ih sun can ih “drama” TV ih ra ttheimi “soap operas” tin an ko nak san cu, hlanlai deuhah, sahpiadip (soap powder) thehlar nak ah an rak hmang ruangah a si.
48. Lou Gehrig timi pa, New York Yankees ih baseball lek thiammi pa in kum 17 sungih a paisa ngahmi cu $316,000 a si.
49. Lou Gehrig ih 1927 ih rak hrukmi kawr (jersey) cu 1992 ah $363,000 in mi pakhat in a lei.
50. USA ih ramsung raldo nak (civil war) a cem zawngih paisa 40% cu paisa lem pawl an si.
51. USA ah kumtin a tlangpi in, chocolate leh mitthai (candy) pound billion 7 tluk an tuahsuak.
52. Zimhnam leh rang cu an luak theilo.
53. “Saluki” timi uico phun cu innzuat ui lakih, um hmaisabik lam an si ih, B.C 6,000 leh 7,000 hrawngah an rak um zo.
54. Minung taksa ih, inch pakhat tinah “bacteria” million 32 tluk an um.
55. Zuknung ‘Quo Vadis’ timi ah minung 30,000 tluk an tel.
56. ‘Louvre Museum’ ih retmi Mona Lisa ih lem/zuk cu August 21, 1911 ah mi pakhat in a firih, kum hnih hnuah an hmu sal.
57. “Medieval” timi hlanlai deuhih lotuah (peasant) pawl ih an damsung kum cu kum 25 tluk lawng a rak si.
58. ‘Jedi’ timi cu Australia ramih biaknak phunkhat a si ih, minung 70,000 lai an um.
59. England ih ‘stonehenge’ timi lungto tum pipi umnak cu Rome ih ‘Colosseum’ hnakin kum 1500 tluk a upa.
60. American mi 50% tluk in, lamzin ih, meisen (red light) kan pahtlang tin an rel.
Tuesday, May 29, 2012
Theih Kau Nak XXXIX
1. Sabek pawl cu kum 10 tiang an nung thei.
2. Kharkhem (snail) tamsawn cu nu le pa sinak an nei veve.
3. Atlangpi in USA mi 20% lawngnih passport an nei.
4. Minung taksa ih a cakbikmi tha cu lei a si.
5. USA ih cangthlan (motto) “In God We Trust” timi cu 1956 hnuih an hmanmi a si.
6. Khuai siangpahrangnu in a mi hen nak cu khuai siangpahrangnu lala hen nak ah lawng a hmang.
7. Lemcang milar Arnold Schwarzenegger ih 1992 ih a leimi Hummer mawtaw cu pound 6,300 a ritih, a kaulam feet 7 a si.
8. Caw pawl in nitin ti, gallon 25 ihsin 50 tluk an in.
9. Charles Osborne timi pa cu kum 69 sung a irh.
10. Kiosa (lion) ih huukaw cu peng 5 hlah in theih thei a si.
11. Kumtin May thla zarh netabik ih tuah ttheumi USA, Indianapolis-500 mawtaw tlan-zuamaw nak ih, aw/thawm ringzia cu “128 decibles” a si.
12. “Chain saw” cetih thing atnak le khawri ih aw/thawm ringzia cu “120 decibles” a si.
13. Vanzam “jumbo jet” leh helicopter tumpi pawlih, aw/thawm ringzia cu “100 decibles”a si.
14. Motor cycle “90 decibles”, leh vate/sava aw ringzia cu “40 decibles” an si.
15. A tlangpi in USA ah pound 400 hnakih rit minung 400,000 tluk an um.
16. Nunau pawl cu mipa hnakin malte an IQ a sang sawn.
17. Mipa pakhat in a tlangpi in kumkhat ah nazi 60 sung khabe/hmur hmul met nak ah a cang a hmang.
18. Leilungpi hi ton 6,588,000,000,000,000,000 hrawng rit a si.
19. “Auction” ih man tambik ih an zuar ngahmi zuklem cu Dr. Gachet lem, Vincent Van Gogh ih suaimi a si ih, May 15, 1990 ah Ryoei Saito nih million $75 in a lei.
20. Ek hnawtnak (toilet paper) tuahtu pa hmin cu Joseph Gayetty a si ih, 1857 ah a rak tuah.
21. Caw pakhat cu atlangpi in nikhat ah vei 14 hrawng a ding, a bawk.
22. Leidoral II nak laiah, “Oscar” laksawng tuahnak ah thir pawl ngah ding a harsa tuk ruangah “plaster” in an tuah.
23. Mirang ttawngin “queue” timi cafang cu a dunglam ih cafang pali tello in khal a aw suah a bangaw thotho mi cafang um sun a si.
24. “Goldfish” timi nga pawl cu an thil cinkeng theinak second 3 lawng a daih.
25. Atlangpi in USA ah mi pakhat in radio 2.1 ciar an nei ttheh.
26. Kumtin vanzam ih thimi hnakin lak (donkey) ruangih thimi an tam sawn.
27. Kedam (footwear) hlunbik cu kum 8,000 tluk hlunmi a si ih, USA, Missouri ih lungkua pakhat ah an hmu suak.
28. Mirang ca ih cafang hmailam leh dunglam ih ngan khal ih a san a bangaw thotho mi pahnih cu “racecar leh kayak” timi an si.
29. London siarlo ah, Loverpool khua cu British khawpi lakih, zuknung tuahtam biknak hmun a si ih, 2002 ah zuknung 140 an tuah.
30. “Blue whale” timi nga tumpi pawl cu, an suahpek ihsin reilo teah, nikhat ah pound 200 tluk rit in an tthan.
31. Hlanlai Greece ram ah, nunau in Olympic ih leknak pakhat khal a zoh pang a si le, thah an si.
32. “Burger King” rawldawr in kumkhat ah “orange juice” million 400 ounces tluk a zuar suak.
33. Savom tumpi (panda bear) a suah pekah cun, ounce 4 tluk lawng a si.
34. Atlangpi in American mi pakhat in a dam sungah mepe (peanut) pound 200 leh sa pound 10,000 tluk a ei.
35. Las Vegas ah paisa thawn leknak (slot machine) mi 8 hrangah 1 ciar daih in a um.
36. Ttek ih tlak ngahmi 10 ah 9 cu an dam.
37. Tisarttam pawl ih an mikeu rang dan cu, second 1/8th ah mi an keu man.
38. USA ih president hmaisabik mawtaw to ngahtu cu Wiiliam McKinley a si ih, 1901 ah a si.
39. A to mi mawtaw cu an kap ngah ruangah, sizung ih a phurtu mawtaw “Columbia electric ambulance” timi a si.
40. USA president lakih nupi neilo um sun cu James Buchanan a si.
41. “SWIMS” timi mirang cafang cu a linglet zawngin siar le khal a mah kel thotho ih siar thei a si.
42. Nikhat ih nazi um zat ngaingai cu nazi 23, minit 56 leh second 4.09 a si.
43. Tipi thuanthum ih tii gallon khat ah ci pound ¼ tluk a um.
44. “Toadfish” timi nga cu tisungih nu le pa sinak an hmang tikih, a aw than dan cu, tikap ih ummi pawl in an thei ban.
45. Thir cu a sat le a dok aw thei rungah “Eiffel Tower” pi cu ni umlo nak lam ah a kung (lean) deuh ringring.
46. USA ih an hmanmi cathlaknak pung (postal service mailbox) ah ca 4,000 tluk a tlem.
47. 1940 kum ih “Nylons” USA ih an zuar hmaisabik laiah, ni malte sungah million 4 lai an zuar ngah.
48. Tuluk ram, Shanghai ih sizung/zato hrekkhat ah cun, nurse pawl in, hmursen an hmang tengteng ding timi an an nei.
49. Kaungsang (mosquitoes) in haa an nei.
50. USA president William Henry Harrison (1773-1841) cu, zungsung ih thi hmaisa bik le ni mal bik (ni 32 lawng) president ttuantu a si.
51. Leilungpi ih tthenhra tthenkhat hrawng cu vur in ziangtik laikhalah a khuh ttheh ringring.
52. New York ih zuarmi Marlboro cigarettes cu state dangih zuarmi hnakin “nicotine” a tam sawn.
53. Hnam aw cu haa hrangah a ttha. Ziangah tile hnamaw laiah, cil danglam a suakmi in haa nget dingmi pawl a kham sak.
54. USA ih president, Franklin Pierce cu president a ttuan laiah, rang a to mi in, pitar pakhat a pah ngah ruangah an kai dah. Asinan, an thlah sal.
55. Thlakhat ah chocolate veithum ei mi cu, tamtuk ei pawl leh ei lo lawlaw pawl hnakin an dam rei deuh.
56. Thlihran cakbik record ih um mi cu April 12, 1934 ih hranmi nazi pakhat ah peng 231 tluk ih cakmi a si.
57. “Rattlesnake” timi rul in tur nei sal ding in,. thlakhat sung lai a hngak ttul.
58. Kumtin cahnah ton 85,000,000 tluk USA in a hmang.
59. Brazil cu leitlun ih coffee tthenthum tthenkhat zikte suaknak ram a si.
60. Second pakhat tinten American pawl in chocolate pound 100 tluk an ei.
Theih Kau Nak XXXVIII
1. Kumtin minung million 15 cu rilrawng in an thi.
2. “Indiana” timi ttawngfang cu “Native American” ttawngin “Land of the Indians” Indian pawl leiram/ umnak tinak a si nan, Indiana ah Native American pawl cu 16,000 hnakih mal lawng an um.
3. Insung ih “pollution” cu lenglam ih “pollution” hnakin ttih a nung sawn.
4. Hmaisabik USA president hrilaw nakih sungmi cu Thomas Jefferson a si ih, John Adams in a neh.
5. Kuakfawp cawlhnu kum 3 a rei tikah, lungphucawl “heart attack” ngahnak ding “:chance” cu kuakfawp dahlo thawn an bangaw.
6. USA ih ralkap zungpi “Pentagon” 1941 ih an sak laiah $49,600,000 a cem.
7. USA mi 15% cu a thupten an kezungpi an keu ttheu.
8. 1906 ih San Francisco linghnin laiah, wine gallon million 15 tluk a siat ttheh.
9. Minung pakhat ih dam sungih kan lungih a pump suakmi thisen cu barrel million khat tluk a si.
10. A tlangpi in zanah inch hrek ih hrek kan sau deuh.
11. Cukcu cu, lubul in ni 9 sung an nung thei.
12. Palap (bat) pawl cu sunah in itthah ih, zan ah rawl an hawl.
13. Leidoral II nak hlanah, New York ih phone cabu ah Hitler timi hmin 22 a um ih, raldo nak cem hnuah cu pakhat hman hmuh ding a um nawnlo.
14. Leitlun ih ui tumbik cu “Irish Wolfhound” a si.
15. USA ih Maine timi khua cu leitlun ih hathercawihnak khawpi “toothpick capital of the world” a si.
16. Watt 75 neimi bulb pakhat cu watt 25 neimi bulb pathum hnakin avang sawn.
17. 1783 ah France ah “hot air ballon” an rak tuah thawk.
18. Braiberd, Minnesota ih ummi mipa hmuahhmuah cu khabehmul nei/zuah tengteng dingin dan tuah sak an si.
19. “Avacados” timi tthawphattii cu vate hrangah poison an si.
20. Cleveland, Ohio ah ramsa kahnak/ ramtawinak license (hunting license) neilo in, zinghnam kai sian a si lo.
21. Kumtinten USA ah biakinn 2,700 tluk an khar/ahlo.
22. Leitlunih canganthiambik le cabu zuarngah tambik hmin cu “Brabara Cartland” a si ih, cabu copy million 500 hnakih tam a zuar suak.
23. Rampai (geese) pawl leilung parih um khawm mi cu mirang in “gaggle” an tiih, van ih a zamkhawm mi cu “skein” an ti.
24. Baibal sungih inzuat ttilva/ramsa hmin a um lomi cu zawhte lawng a si.
25. Vate pawl in thil-thak an thei theilo.
26. “Fortune cookies” pawl cu 1918 ah Charles Jung nih a rak tuah thawk.
27. “The Great Lakes’ pawl ah tidai thiang/fim gallon quadrillion 6 a umih, cumi cu leitlun ih tifim tthen 5 tthen 1 tluk a si.
28. USA president hmuahhmuah mitkharh an khrah tthehnan, mipi lakah, an kharhlo.
29. “Shark” timi nga tumpi ruangih hliamhma ngahmi 90% cu an dam sal.
30. Mawtaw tuahmi 230 sungah 1 cu an fir sak ttheu.
31. Mipa 47% nih nunau pawl ih, an fimnak kha an uarnak bik a si an ti.
32. 1990 ihsin 1998 tiang USA sungah vanzam leh vate vei 22,000 tluk an pah aw ngah.
33. Santa Claus timi hmin cu nauhak duhdawt zettu, bishop Saint Nicholas timi pa hmin ihsin ra suakmi a si.
34. Hmaisabik USA ih Olympic Games an tuah nak cu St Louis, Mo a si ih, 1904 kum ah an rak tuah.
35. Antarctica ih ramro pakhat ah, scientist pawl ih simdan vek a si le kum million 2 sung ruah a surlo an ti.
36. USA ih Eisenhower interstate system, lamzin tuahmi ah peng 5 tinten peng 1 tal cu ding zerzer dingin tuah a si. Asan cu ral a tho pang le vanzam ttum thei nak dingah ruatcia a si.
37. Shakespeare hmin cu Psalms (King James version) number 46, cafang 46 nak ih “shake” timi leh bungcang cemnak ihsin cafang 46 nak “spear” timi ih lakmi tin zum a si.
38. Arti cu an thar laiah, ti sungah a pil thei ih, an hlun tikah an lang aw.
39. 1955 ah USA ih mawtaw Volkswagen Beetles zuar suakmi cu 330 lawng an si ih, pakhat ah $1800 a si.
40. ‘Seaweed’ timi tipi thuanthum sungih hrampi cu nikhat ah inch 12 tluk a tthang thei.
41. USA president lakih niambik, James Madison cu feet 5 leh inches 4 a si.
42. USA president lakih sangbik, Abraham Lincoln cu feet 6 leh inches 4 a si.
43. Napoleon ih “chief surgeon” nih, second 13 sungah minung ke a tang (amputate) ttheh man.
44. Mawtaw nazi pakhat ah peng 100 cakin mawng in feh a si le anaibik arsi ah kum million 29 ah thleng thei nerno fang a si ding.
45. Marselles timi khua cu France ramih khawhlunbik a si ih, B.C 6,000 ih rak um zomi khua a si.
46. Minung ih thilrim theihtheinak (scent membrane) cu milu (postage stamp) tia hrawng a si.
47. Uico ih rim theihtheinak cu “handkerchief” tia hrawng a si.
48. Thingkung zinkap, meisakiang (street light) ih ummi cu hramlak ih ummi thingkung hnakin a hnah a mal sawn.
49. “Online” ih lawngfangkheh (pornography) zohtambik pawl cu kum 12 ihsin 17 mi an si.
50. “Hippopotamuses” timi ramsa cu a thlan ah thi (sweat blood) a tel cih.
51. Kumtinten USA ah minung million 1, nikhat ah minung 3,000 tluk nih kuatfawp an thawkih, a tamsawn cu nauhak an si.
52. Leidoral II nak laiah “Kit Kat” chocolate tuahnak ah cawhnawi in a daihlo ih, cawihnawi tel lo in an rak tuah.
53. Thlapi par kai “Apollo 11” ih thlapi parih an tantami “plaque” ih nganaw mi cu “Here men from the planet Earth first set foot upon the Moon July 1969, A.D./WE CAME IN PEACE FOR ALL MANKIND. ti a si.
54. Leitlun ih mitthai (candy) ei tambik ram cu Denmark a si ih, a tlangpi in mi pakhat nih kumkhat ah pound 29.5 tluk an ei.
55. USA President Jimmy Carter cu, sizungih suakmi president hmaisabik a si.
56. USA ih Manhattan Island (tikulh) cu a lu in a cem nak tiang inches million khat lawng a si.
57. Haite khat “neutron star material” cu ton million 110 tluk a rit.
58. “Humming bird” timi vate in second pakhat ah a thla vei 90 a zap manih, minit pakhat sungah vei 5000 hnakih tam a zap.
59. Caw hnawi ih a suak pekmi cawhnawi cu a satlam 36 degrees Celsius tluk a si.
60. Khasuanrang na ke tangah tah aw la, a rim na taksa sungah a lut ttheh theiih, na kaa in a rim a rak suak sal thei.
Tuesday, May 15, 2012
Theih Kau Nak XXXVII
1. Albert Einstein cu 1952 ah Israel president dingin an tinan, a rak el.
2. Cukcu (cockroach) tumbik cu inches 3.81 tluk saumi a si.
3. Lei-doral II nakah minung million 54 hnakih tam an thi ih, raldo nak ih thi tambik a si.
4. Naute pawl cu upa hnakin mang an nei tam sawn.
5. Southbridge, Massachusetts ah zanlam nazi 8:00 pm hnuah lamzin parih casiar cu dan pahbal tinak a si.
6. President Kennedy cu leitlun ih, thusimrangbik a si ih, minit pakhat ah ttawngfang 350 tluk a sim man.
7. Kum tinten kan taksa ih “atoms” 98% tluk cu an thlengaw ringring.
8. Finland ram ah tili (lake) 188,000 hnakih tam a um.
9. USA state pawl ah, rampi thantar tlukih sangin tar sianmi thantar cu Texas state thantar lawng a si.
10. Nitin ten kan lungin thisen gallon 2,000 tluk a pump.
11. May 3, 2012 cu USA rampi thlacam khawm ni a si.
12. U.S.Capitol innpi ih kaibak cu 365 a si. Kumkhat sungih nizat in an tuahmi a si.
13. Leithlun ih ngatumbik “coral reef (the great barrier reef)” timi cu Australia ah a um ih, a saulam kilometer 2023 tluk a si.
14. “The citrus soda 7 up” cu 1929 ah an rak tuah thawk.
15. “A cesium atom” timi “atomic clock” (nazi) ih ummi cu second pakhat ah billion 9 hnakih tam a feh (beat) man.
16. Sihte (ant) an itthat dahlo.
17. Baibal ih cang 500 cu thlacam thu, cang 500 hnakih mal zumnak thu leh cang 2000 hnakih tam sumpai thu ngan in a um..
18. USA ih Alaska state cu “national park” neitambik a si ih, 8 a um.
19. “Taxi” timi cafang cu Mirang, German, French, Swedish leh Portuguese ttawng in an bangaw ttheh.
20. Kum 50 tlunlam in thil khaami an duhlo nak a hlo vivo.
21. Billion 1 hnakih tam mipum umnak Tuluk ramah, million 250 tluk lawn nih TV an hmang thei.
22. USA ram ih “postal service” nih leitlun ih “mail” 40% hnakih tam a ttuan.
23. President George W Bush cu Texas ih Central Little League timi ah baseball a rak lek dah.
24. McDonald’s cu leitlun ih lem “toy” tambik zemsuaktu a si.
25. Pisa Tower timi Innpi cu August 9, 1173 ah an sak thawk.
26. Michael Jordan, basketball lekthiampa nih Nike timi company ihsin, kumkhat sung ih a ngahmi sumpai cu Malaysia, Nike factory ih hnattuantu zate ih kumkhat sung sumpai la lutmi hnakin a tam sawn.
27. 1950-60 ih an rak tuah thawkmi Laser timi cu “Light Amplification by Stimulated Emission of Radiation” tinak a si.
28. Haa sibawi pawl ih an simmi cu haattuahnak (tooth brush) cu “toilet” ekthawh nak thawn a malbik feet 6 hlat nakah ret ding an ti.
29. Cutin an ti nak san cu ekinn tidai “flush” tikah, thli ih ummi natnak “airborne particles” kailo dingah a si.
30. Mi pakhat dam sung, a tlangpi in ke ih a feh zat cu, leilungpi vawithum hel tluk thawn a bangaw.
31. Monu pawl (pasal neiding) cu a tlangpi in thla 7 ihsin thla 12 sung timlam aw nak an nei ttheu.
32. Aluu phel khat tluk kedam sungih zankhat ret a si le, kedam a rim a thaw tir bakah, savum a nem tir.
33. Naute 4% lawng an suah dingni tiih an timi niah an suak.
34. London ih “Big Ben” timi nazi tumpi cu feet 320 tluk a sangih, a “bell” cu tone 13.5 rit a si.
35. Leilungpi hi rawn (flat) ttheh sehla, cule tipi thuamthum (oceans) pawl hi bangaw ten cumi parah phahaw sehla, tidai ih thuk lam cu peng 2 tluk a si ding.
36. Michigan, USA ah khua hmin “Paradise” timi leh “Hell” timi a um.
37. Norway ram khal ah khaw hmin “Hell” timi a um ve.
38. Miinung hnar sungah rim theihtheinak (scent receptors) million 5 a um.
39. Hmisabik mawtaw tlanzuamaw hmun cu Indianapolis ih Motor Speedway a si.
40. Kheng khawlh nak cet (dishwasher) thawn kheng khawlh le tii gallon 10.5 tluk hman a si ih, kut in khawlh le gallon 20 tluk a cem.
41. Liberty Statue cu ton 225 a rit.
42. Leitlun ih ca (alphabets) tam sawn cu kum 3600 liamzo mi ah, ‘Middle East” in a rak suakmi an si.
43. Cu pawl cu “North Semitic Alphabet” tin an ko.
44. “Mockingbird” timi vate cikhat cu minit pakhat ah awsuah vei 87 a thleng man.
45. Russia ram cu ram fete te ah an tthekdarh aw ttheh nan, leitlun ih ram tumbik pahnih nak a si thotho.
46. Kum 6 le thla 9 sung a pehpeh in na voih a si le “atomic bomb” tuah thei ding khawpin, “energy” na suah thei tinak a si.
47. Thlapi parih kai pawl ‘astronauts” in pound 800 tluk a si mi lunar lungto pawl leilung ah an rak tlun.
48. Kumtin ten USA ah cuap cancer natnak thar 178,000 tluk a um.
49. “Amish” timi miphun pawl, mipa in khabehmul a zuah a si le nupi neizo tinak a si.
50. Zuknung lam hminthang Jean-Claude Van Damme nih mirang ttawng cu “The Flintstones” cartoon zoh in a zir cawpmi a si.
51. Microsoft ih hmaisabik kum a sumlut zat cu $16,005 lawng a rak si.
52. Kum upa lam pawl ih thil cingkeng theinak “memory” cu zinglam ah a ttha/cakbik ih sun hnulam ah cun, a mal vivo.
53. USA president Andrew Johnson ih thlanlung parah, president a ttuandah timi an ngan lo.
54. “Blue whale” timi nga tumpi ih thisen fehnak, thahri (the main blood vessel) cu minung pakhat bawk thei tluk in a kau.
55. Mipa 75% tluk in an fala neihmi cu nupi dingah an duh cih.
56. Ram pahnih raldo reibik cu England leh France an si ih, 1338-1453 tiang kum 115 sung a rei.
57. Zawhte fate cu an suahpek ah mitcaw le hnaset in an suak.
58. Vui/saipi cu nikhat ah peng 20 tluk ti an leuh thei.
59. Kumtin in sungkua pakhat nih a tlangpi in puansawp nak ah ti gallon 18,000 tluk hman a si.
60. “Ocean sunfish” timi nga nih veikhat ah million 30 ti a ti thei.
Subscribe to:
Posts (Atom)






