Fur caan ih ciarbek thawn a khatmi lamzin..
Ṭhal caan ih leikhu thawn a khatmi lamzin..
Rampi pakhat ih vanzam ṭumnak nei
harbik state..
Rampi pakhat ih phunsangtlawng neiloih rak um reibik state..
Rampi parah rinsantlakbik miphun si cingin, hmuhsuam tuarbik
miphun..
Mah phunpi hnakin, in hmuhsuamtu miphun ngaisangtu...
Sumpai ih lei theihmi miphun ihsin, lei theih nawnlomi miphun
ah.....
Aww..Chin fahniang, a liamciami thuanthu thlir thiamin, mai miphun
ngaisang in..
Mai miphun cawisang in, mah ten ding thlang uh si...
Fial cawp le fialmi miphun ihsin, fial ngam nawnlomi miphun ah..
Hmuhsuam mi ihsin, upat ṭihzah
tlakmi miphun ah..
Ciarbek le leikhu zin ihsin concrete phahmi zinpi ah..
Miphun dang ngaisang ṭheumi
miphun ihsin, miphun dang sawnih ngaihsan mi miphun ah...
Himi hrang tikcu ṭhabik
umsun caan cu November ni 8 a si!
မိုးရာသီတွင် ရွှံ့နှင့်ပြည့်သောလမ်း
နွေရာသီရောက်ပြန်တော့ ဖုံတထောင်းထောင်းနှင့် ပြည့်သောလမ်း
လေယာဉ်ကွင်း ရဖို့နှစ်အကြာဆုံး စောင့်ရ သော တစ်ခုတည်းသောပြည်နယ်
နှစ်ပေါင်းများစွာ ကောလိပ်မရှိနိုင်ရှာသောပြည်နယ်
တိုင်းပြည်အပေါ် သစ္စာအရှိဆုံး လူမျိုးဖြစ်သော်လည်းဘဲ အနှိမ်ခံရဆုံးလူမျိုး
ကိုယ့်လူမျိုးထက် တခြားလူမျိုးကိုအထင်ကြီးတတ်သောလူမျိုး
လူမျိုးကိုရောင်းစားတတ်သောလူမျိုးမှ တကယ့်မျိုးချစ်စိတ်ရှိသောလူမျိုးသို့....
ချင်းမျိုးဆက်သစ်လူငယ်များ သမိုင်းကိုသတိရလျှက်ကိုယ့်လူမျိုးကို မြင့်တင်ပြီးကိုယ့်ခြေထောက်ပေါ်ရပ်တည်ကြစို့
သူများခိုင်းမှလုပ်တတ်သောလူမျိုးမှ သူများမခိုင်းရက်သောလူမျိုးသို့...
သူများအနိုင်ကျင့်သောလူမျိုးမှ သူများကြည်ညိုလေးစားသောလူမျိုးသို့
ရွှံ့နှင့်ပြည့်နေသောလမ်းမှ နိုင်လွန်ကပ်တရာလမ်းမသို့
တခြားလူမျိုးကိုအထင်ကြီးတတ်သောလူမျိုးမှ ကိုယ့်လူမျိုးကိုယ်သာအထင်ကြီးတတ်သောလူမျိုးသို့
ဒါတွေအားလုံး ဖြစ်နိုင်ဖို့ အကောင်းဆုံးသောအချိန်သည် November ၈ ရက်သာဖြစ်သည်။
Gospel 4 ten an record ṭhehmi, Bawi Jesuh ih mi 5,000 rawl a do nak cu kan thei ṭheh cio. Johan ih nganmi ahcun, Filip in mipi rilrawng a hmu tikah, a beidong zia le a thinphannak a lang tir. Piter ih unaupa Andrew cun, nuahak pa ih suncaw kenmi sang 5 le nga 2 a hmu nan, mipi 5,000 hrangah thil cang theiin a hmu cuanglo.
Sinan, Bawi
Jesuh cun, harsa zet le mangbangih an umnak kha Pathian hmin sunlawinak dingih
thil tuah theinak caanṭha pakhat tin a hmu. Vei tampi minung lamih, harsa,
buainak le beidongnak pawl, a cang thei nawnlomi a si tiih, kan ti ṭheu caan
pawl hi Pathian kutcak thil ti theinak langnak caan a rak si sawn ṭheu.
Hitawk khalah
Filip le Andrew cun kan mualpho, buainak maksak kan tong zik si hi an ti rero
mi le thinpit ih an umnak pawl cu Pathian ih thil ti theinak langnak ding sawn
a rak si. Pathian in mi a hman zik le thil ropi a tuah tinten lolam zette le
minung lamih tenau zet kan timi ihsin a tuahsuak ringring. Himi mi 5,000 daih
lawng siloin, sang bawm 12 hleifuan rori ih mangbangza a tuahnak tla zohman ih
theihlomi nauhak pate rak kenmi suncaw ihsin tuah suakmi a si.
Goliath thatnak
dingah Goliath vekih mitum le a neih vek hriamhrei hmang ṭul loin, nauhak
tleirawl David ih kuahli hmangin Pathian in nehnak a pek. Kan do mi ral
ziangtluk tum khal sehla, kan dinhmun beidong thlak sihman sehla, cuvek caan ah
Bawipa a cangvai duhbik ringringih, kan hrangih thil ṭhabik Amah in in tuahsak
suak sawn ṭheu a si!
Leitlun
ram hmuahhmuah ih zohṭhim bikmi USA ram ih President rak ṭuan zo mi 45 sungah
zirnak lamih Degree ngahsangbik Ph.D tiang a rak um vekin, formal edication,
tlawng taktakih kai le zir ṭhiṭha loih pianpi B.A ih rak ṭuan khal an um.
Cuvek
thotho in Politics experience zianghman rak nei hmaisaloih ṭuan khal an um. A
tawi zawngin a tanglam vek an si.
Woodrow
Wilson (PhD): President 28 nak a si ih, Political science in Johns Hopkins
University School of Arts and Science, Baltimore, Maryland ih Ph.D ngahmi a si.
College
ihsin degree ngahlomi President pawl
1)
Andrew Johnson (1865-1869)
2)
Zachary Taylor (1849-1850)
3)
Millard Fillmore (1850-1853)
4)
James Monroe (1817-1825)
5)
Andrew Jackson (1829-1837)
6)
Grover Cleveland (1885-1889 and 1893-1897)
7)
William Henry Harrison (1841)
8)
George Washington (1789-1797)
9)
Abraham Lincoln (1861-1865)
10)
Harry S. Truman (1945-1953)
College
ihsin degree an ngah lonan, fimthiam zirnak a thupi zia aupi tu le anmah ten ca
zirh awkin, ca siarthiam cu an si thotho.
Politics
experience nei riai loih President ṭuan cih pawl
1)
Donald Trump
2)
Dwight D. Eisenhower
3)
Ulysses S. Grant
4)
William Howard Taft
5)
Herbert Hoover
6)
Zachary Taylor
Hminsin:
Ph.D tiang ngahtu khal siseh, tlawng ih pekmi degree ngah cuanglo khalin USA
President an ṭuan thei. Thupibik sawn cu, degree nei khalah, neilo khalah kan
tuahṭuanmi ah felfai zetin le neh zetin ṭuan thiam ding kha a si. Fimthiamnak
cu zir tengteng dingmi a si. Sinan a zir theilo le a zir ban lo pawl kha
hmuahsuan nakah hman lo ding. Zir hmuahhmuah hman an tlak cuanglo vekin, zirlo
hmuahhmuah khal hman theihlo an si lo.
Rampi pakhat din ding lole kaihhruai ding tikah a thupi zetmi
pakhat cu miphun pakhat sinak lawngah hram bunin extreme zetin kaihhruai awknak
tuahlo ding hi a si. A tawizawngin thuanthu ih kan hmu theimi lakah Germany ram
khal leidoral vei hnih nak laiah, nasa zetin miphunpi sinak rori lawng aupi in
le thupibik ah retin, miphun dang pawl ti duhdah le a bikin Jews pawl million 6
le miphun dang million 5 (Washington Post) rak thatin rampi a din tum nan, a hlawhtlinglo lawng
siloin, leitlun thuanthu ah tusun nitiang, thuanthu se ngaingai neimi ram ah a
cang.
Kawlram khal kan zoh asile, Kawl miphun cawisang duhnak, Kawl
sakhua biaknak pawl cawisang tumin le miphun dang pawlih biaknak, siinak,
nunphung khaisang a tum lo zia cu zalennak kan ngah kum 1948 ihsin tusun nitiang
a si ko. A hlawhtlinlo lawng siloin, himi in ram ṭhanso ding tluk a ṭhanso tir
lo ih, Kawl miphun huatnakah a can tir sawn riangri.
Leitlun ih ram hmuahhmuah deuh thaw, an ram cio ah, miphun
cawkrawi deuh hril an si. Sinan ramhruaitu ṭha le ram ṭhanso duhmi ram pawl
cun, an ram cu miphun pakhat sinak ah hram bun loin ram pakhat sinak sawnah
hram bunmi ram cu tusun ih ram ṭhansobik pawl hi an si. Cumi lakih zohṭhimtlak
zetmi ram pakhat cu USA a si. Ṭhimnak tampi lakah pakhat cu Chin mi mipum mal
te rori hrangah hman, Mirang ṭong thiamlo hrangah office tampi le tlawng tampi
ah Chin ṭongin ca an tuahsak, ṭonglettu an um. Kawlram cu Kawl ṭong thiamlo
cun, mi an hmuhsuam bakah, thil tuah a har.
Curuangah rampi pakhat din ding le kaihhruai awknak ahcun cumi
ram sungih um mi miphun, hnam, biaknak zovek khal rami sinak 100 ah 100 an
pomih, inntek thinlung nei dingah, miphun sinak ih hram bun sisawnloin rampi
pakhat ih umkhawmmi sinak sawnah hram bun hi a fuhbik tin ramkhel lam thiam
pawlih hmuh dan tlangpi cu a si.
A tlun ih nganmi cu rampi pakhat dinhmun kaihhruai awk danih ṭha
sawn mi kaihhruai awk dan a si. Sinan rampi siloin, ram pakhat sungih a um
vemi, ṭhimnak ah Kawl ram level ahcun, Chin, Kachin tvp..mah le mah kan
kaihhruai awknak ahcun, a tlunlam ta vek cu 100 ah 100 a ṭhabikmi a silo thei.
Ziangruangah tile mipum mal (minority) kan si ruangah a si. Minority
kan si tikah, mipum tam sawn pawl lole in uktu pawlih duhduh ih in ti theilo
dingin kaihhruai awknak ahcun miphun sinak ah hrambun in kaihhruai awk hi a fuh
sawn ding a zum um.
Sinan, cumi ruangah ṭhimnakah Chin ram sung sile Chin a silomi
pawl kha kan va hmuahsuam ding tinak si sawn loin, kan miphun hlolonak ding
sawnah cangthei tawkin kan kilhim aw ding tinak a si. Chin state ih um vemi
miphun dang khal zalen zetin, banran ten um theinak an nei ve thotho ding.
Sinan minority kan sinak kha theih hngilh loin (Minority ka tinak cu mipum mal
ti duhnak a sibik), Chin mi kha number pakhat nakih kan ret awkthiam, kan
duhdawt awk thiam ding a thupi zet. Cutin hmunkhatih miphun ah hram bunin kan
kaihhruai awk thiam le mipum tam miphun khalih hmaizah upatnak cu kan co
tengteng ding. Kawlram dinhmun ahcun a ṭul zetmi khal a si.
A tawinakin, rampi pakhat kaihhruai awk ding ahcun, miphun sinakah
siloin a rammi sinak sawnah hram bun hi a fuh bik cingcing. Cutin siloih miphun
pakhat lawng rori ah hram bunih ram kaihhruai aw pawl cu tusun tiang buai rero
le ṭhanso lobikmi ram an si. Sinan rampi pakhat ih um vemi minority pawl mah le
mah kilhimawk le kaihhruai awknak dingih ṭhabik cu miphun duhdawtnak ah hrambun
hi a si hrih ko ti hi ka hmuh ban tawkte cu a si hrih!
