Tuesday, May 12, 2020

Ruahnak Petu




Ziangtluk mifim, milian, mithiam le thluak ṭha khal ruahnak petu (adviser lole mentor) an ṭul. Mi ih ruahnak pek kan ṭul lo kan ti ahcun, kan mah le kan mah check awk sal a cu zo tinak a si. Lole mi ih ruahnak (advise) pekmi kan ngai paihlo/pom theilo a si khal le kan mah lamah tlaksammi pakhatkhat kan nei tinak a si.

A tlunlam ih Mirang ih “mentor” an timi hi, a tlangpi in ram ṭhanso zo mi pawlih, phunsang tlawng ahcun, a bikin “final” kum thleng zik hrawngah ruahnak petu, thuronpitu (mentor) tlawngta pawl in an saya/mah lak ihsin nei ciar a si. Cu pawl cun, tlawngta ih zir mi thuhla thawn pehparin tampi ruahnak an pek. Minung kan nunnak ah tlawngkai lai lawngah siloin, nitin ih thusia thuṭha in simtu ding kan ṭul ṭheh. Curuangah ram ṭhansomi hmuahhmuah ahcun, ram uktu “President” tiang in thurontu “adviser” lole “mentor” an nei ṭhepṭhep.

Chin mi huapin a tawi zawngin kan sim asile, Kawhhran tivek ah khal Department ciar ah thoron upa nei kan um. Kawhhran hrekkhat ahcun, hman ṭangkai zet na, hrekkhat ahcun ṭangkai lo na in, kan bangaw cio lo. Neih hrimhrim cu a ṭha.

A tlunlam pawlih nganmi cu official ih thuron upa neih nak pawl an si. Pakhat a um lala mi cu official silonan, duhsaknak lilolio ih mi thusim paih le thoron pektu an um ṭheu. Cuvekin thusimtu le thurontu kan nei ahcun lungawi tuk sawn ding kan si.

Kum mal lai a rei zo, veikhat cu mi pakhat in, Chinmi ih kan rinsan zetmi thuhla (Biography) phun in Chin (Falam) ṭongin cabu fate a nganih, a cafang hman dan le calai ngan daan “quality” siar a harsa tuk tikah, mal lai ruahnak ka rak pekih, ka parah a thinheng.

Pakhat lala le seherhnak thawn a cabu nganmi tete ah cafang hman dan tete, kan calai thiam deuhmi pawl edit tir hmaisa dingin ka simih, tusun nitiang a lungawi lo riangri, Facebook ih comment ṭha tete in ngansak mi pawl tiang a delete ṭheh J. Calai thuhla thei zet ka si tinak siloin, “quality” umlomi cangan dan cu ka thei veih, “quality” um zet ding ka duhsak tuk thu sawn a si.

Cuvek thotho in, thil tuah sual rori mi lole theihsual rorimi, “na ti sual, a dik lo” tin sim khalah, “aw singai” ti um dah lo bakah, a tuah sualmi le a simsual mi khalah “sorry” ti duh lo. Sim bet le thinheng sinsin lam. Amah cun mi thusim cu a paih zetnan, zohman ih thusim theihlo a si zia rak thei aw lo tivek an um. Duhsaknak thawn thusim theihlo an um. Cuvek kan si ve pang ahcun, tlaksamnak nasa tak kan nei sawn tinak a si ṭheu.  

Abikin Chin mi, Pathian zarih kan ṭhanso ciamco nak hi, a rei tuk hrih lo. Rawngbawltu siseh, cathiam, mifim, upa nauhak zaten ziangvek dinhmun sang le niam ih kan um khalah thu in simtu, nun in simtu le thuron in petu pawl parah lungawithu sim sawn ding kan si. Thu in simtu kha kan hngakih zirsang, mithiam, mifim, mi neinung an si ringring lo ding. Sinan, cumi ruangah an “qualify” lo tinak a si hrimhrim lo, ruahnak ṭhaṭha, tlawng lenglam, biaknak lenglam, sum dawnnak lenglam tvp ka hmuh banlomi lenglam ta hmu bantu tampi an um ti theih a thupi zet.

Ruahnak petu neimi kan si ding hi thil thupi tukmi a si. Ruahnak petu neilo ding hi kan phan dingmi sawn a si. Official ih Kawhhran, pawlkom tvp ih thuron upa cu an retnak ah “qualify” mi (Hmuhtonmi, zirnak, theihnak..tvp) an si cu a ṭul. Ruahnak in pemi pawl, kan hrangih ṭhatnak ding a si phawt ahcun, kan cohlang thiam ding a thupi zet.

A thupi zetmi pakhat lala cu, ruahnak petu kan si le “ka hmuh dan cun..” tivek men fang siloin, kan hmuh/ruah dan kha ziangmi ah hram bun (based) in kan sim, thli lakih ruahnak men siloin, (facts) thil a si ngaingaimi le pomtlakmi, san nei (logic) zetmi a si a ṭul. Ram hrang rak ṭuan zettu pakhat interview an rak tuah ih, “Ka pu Chin ram hrang na vision in sim aw” an ti tikah “Mizan ka mang vek asile cu..” tin a rak ti..Cuvek fang men cu a ngahlo.

Zovek khalin duhsaknak thawn ruahnak in pe tikah, an parah lungawi thiam sawnin le thinlung sangkaa kaupi ong in cohlang thiamtu si zuam cio uh si tiah………

Happy Mother's Day!




Famkimlonak leiramah, na famkim ṭul lo,
Fale hrang, nu ṭhabik
Pasal hrang, nupi rin um

Thazang ah na cak lonan,
Thinlung, ruahnak pitling neitu
Na si sawn….

Pathian hnenih laksawng ṭhabik,
Ka neihmi..
Nang na si….

Pasal le fale ih, kan ti thei sun
Duhdawtnak sangbik hlanin
Happy Mother’s Day emem aw!

Friday, May 1, 2020

COVID-19



Pulnaat a thleng
Leilungpi a ṭap

Positive an um
Negative an um

Thinphang ih um an um
Zianghman ih siarlo an um

Ralring ten um an um
Duhduh ih vak luailo an um

Siizung thleng an um
Inn ah quarantine ih um an um

Nunphung a thleng awk
Ṭih awknak a suak tir

A thi an um
A dam sal an um

Ziangkim Pathian kutah apin
Ralring cio uh si….

Thursday, April 16, 2020

Thik Nei Vemi Pathian


Tulai boruak kan zoh rero asile Bible lamin ka hmuh dan mal lai ngan ka duh. Ka ngan mi hi a dik ṭheh tinak siloin, view point pakhat ih ka nganmi a si ti hmaisabik ah ka sim duh.

Pathian hi Bible ih kan hmu vekin, mi thik nei Pathian a si. Lehpannak lam (Sports) leitlun huapin kan zoh asile tennis, soccer, football, basketball tvp..mipi in a takin maw lole TV ih kan zoh tikih, kan ṭanmi team ih an neh tikah, kan lungaawi dan, mipi authawm a than zia le tha pek dan pawl thlir tikah mak ka ti zet. Stadium tumpipi, mipi thawng 60, 80 lai tlemmi sungih mipi ih authawm le thapek vekin, Pathian thu kan ngai tikah lole khawmnak neih tik tivekah lungawi le zabeng in Pathian thangṭhat thei sehla, a va mak ding ve timi ruahnak a suak.

Thinkthu nei Pathian ka si a tiawtu Pa in in thik a si taktak ahcun, amawh hrimhrim lo. Culawng siloin, hlasak thiam le zuknung lemcang men rorimi, in bum rero ti thei na cingin, kan uar emem, kan sun sak emem le sumpai tampi cem in kan zoh le an zuk tiang kan lei reromi pawl khal hi, Bawipa in in thik a si ahcun, a mawh hrimhrim lo. Kan uar hai hmanah, Pathian kha number pakhat nakah si ringring seh.

Ziangah tile, sumpai cem ciamco ṭul loin, Amah kan thangṭhat thei bakah, thih hnu khalah kumkhaw nunnak tiang in petu Pathian rori, zarhkhat veikhat maw, vei hnih maw te tal thatho zetin thangṭhat ding hrimhrim kan si lawng siloin, thangṭhat tlak tuk lawmlammi Pathian um sun a si. COVID-19 ruangah leitlun lehpannak, zuknung le mibur ih tuahmi pohpoh cu ziang tik tiang colh a si ding theih a si hrih lo.

US President ih Coronavirus donak team ih tel vemi mifim, rinsan um zet, Dr. Anthony Fauci sim dan vek asile hmai kum ṭhal tal ahcun lehpannak pawl lek thei sal a si men thei tin a sim. Ziang a va si khal le, tuṭum naatnak hi Pathian in in khaikiang sak cing hram dingih, leitlun a mah kel ten a um thei sal caan a thlen tikah, reidaih lomi le a siatral ṭheh leh dingmi pawl ih kan tikcu, thazang, thinlung, sumpai kan sen mi pawl kha Pathian hrangah a letin hmang thiamtu si kan zuam cio pei.

Bawipa in in thik ngaingai ahcun, a mawh hrimhrim lo. Pathian ih thikmi siloin, Pathian ih duh zawng tuah theitu le Pathian number pakhat nak ih ret theitu si zuam cio uh si.

Tuesday, April 14, 2020

Zumtu & Mangbangza (Miracle)



Tulai leitlun dinhmun lole COVID-19 dinhmun kan zoh le zumtu, zumlotu, milian, mifarah, zozo khal himi naatnak ngah le thimi tampi an um. Zumtu hrekkhat cun “Pathian zumtu kan sisi, ziangvekin kan um khalle Pathian in in humhim ko ding” tin ruatih, duhduh in um, thu thlun ding timi khal thlun cuang lole thungai duhloih, duhduh ih um tete an um vekin, naatnak ngah cih tla an um ve.

Hrekkhat in Bible sungih, Daniel te rualpi rual meilipi sung an thlakih Pathian ih a runnak lole Daniel kiosa kua ah an thlak nan Pathian in a humhim nak tivek pawl (reference) thahimnak ah lakin COVID-19 lak khalin ziangvekin kan um khal le Pathian in, in humhim ding tivekin an lak an um. Tirthlah 28:3 ih Paul, Malta tikulh ih rul (viper) cuk a tuarih a thilo vekin Pathian in in run ve ko ding titu khal an um thotho.

Kan theih ul zet tiih ka ruatmi cu Daniel te san laiih, Pathian ih meilipi sung le kiosa kua ihsin a runhim nak kha, Pathian thu an ngai ruangah sawn a si. Milem biak an duhloih, A nungmi Pathian an hril sawn ruangah le, Daniel in nikhat vei 3 Jerusalem lam hoi in Pathian a biak ruangah Pathian in a humhim nak sawn a si. Tulai ih, COVID-19 dinhmun (context) thawn zianghman pehpar awknak a nei lo.

Cuvek thotho in Paul, kut rul in a cukih a thilo mi khal, Pathian in tumtahnak a neih ruangah a thi tir loih, Malta tikulh ih um Pathian theilo pawl, hrangah Pathian thil ti theinak lang dingih Pathian in tumtahmi sawn a si ti sehla tampi a suallo ding. COVID -19 ih dinhmun le himi ih tahhimnak kan hmanmi pawl hi, pakhat le pakhat tahhim ding rual an si lo. Pathian ih mangbangza a tuahmi hmuahhmuah himnak ah Peter ti parih a feh tir mi tivek tla, zumnak ka nei ve si, ka feh ve ding tin feh tum ve sehla, tisung ih tlak nak sawn a si ding. Ziangah tile Peter hnenih Jesuh ih feh theinak thu a pekmi kha zumtu zate parah in pek kherkher lo thei.

A tawinakin, Pathian kan zum kan timi hi, a silo zawngin kan hmanglo ding a thupi tuk. A thupibikmi sawn cu thungai nun nei ding kha a si. Pathian thu kha kan ngai hmaisabik dingih, a sangtu ah thuneitu pawlih thu (Pathian kan zumnak thawn a kalh awklomi) pawl thlun ding kha zumtu pawlih kan tuah dingmi sawn a si. Pathian cun san nei zetin lawng mangbangza a tuah.

COVID-19 naatnak cu, Daniel te san lai vekin, acozah thusuah nan thlun dingih milem nan biak ding, Pathian nan biak lo ding tivek ih thusuah an tuahmi a silo. Bible ih cangmi pawl cu step by step le process dik takin a cangmi an si. Daniel tla Pathian thu a ngainak sawn ruangah hremnak a tuarih, cumi ah Bawipa in a runhim a si. Amah thu ten, Pathian in in run ko ding tiin, kiosa puk ah a lut hrimmi a silo ti kan thei ding a thupi zet.

Curuangah, acozah ih mipi hrangih ha a timi thusuah pawl cu Pathian rinsan cingin thlun hiahho men ding kan si. Cuti siloih, Bible sungih mangbangza Pathian tuahmi pawl suanlam hmangin zumtu kan sisi poilo, kan duhduhin kan um ding kan ti ciamco pangah cun, zumnak mitcaw si a ol zet.

Monday, April 13, 2020



COVID -19 ruangah..
Miillion telih sakmi & leimi…

Biakinn pawl a lawng..
Hotel pawl a lawng..

Restaurant pawl a lawng..
Tlawnginn pawl a lawng..

Stadium pawl a lawng..
Mall pawl a lawng ṭheh hmanah…

Kan thinlung cu lawng tir loin…
Pathian thu thawn khat tir sawn uh si!

Tuesday, April 7, 2020



Cibai buk awk a ngah nawnlo
Naih zetih umkhawm a ngah nawnlo
Inn leng awk a ngah nawnlo
Milakih, khuh le hahthew ngam a si nawnlo
Biakinn ih khawm a ngah nawnlo

Ṭihnak in, in khat tirtu
Nitin umtu dan danglam tirtu
Mitthli tla tirtu
Nunnak la saktu

Setan hnaṭuan a sawng ṭhehtu COVID-19
Jesuh  hmin in ziamral lohli aw!
Jesuh hmin in thu kan lo pe!