Life is short, smile and laugh while you can and have fun in the right way. Help those who need help! (Leitlun kan dam sung hi caan tawite lawng a siih, caan kan neih laiah, nunnuam le hni siamsi ten um zuam in bawm ṭulmi pawl bawm uh si) "Live Well, Laugh Often & Love Much"
Thursday, May 2, 2013
"Ka Seherh Zetmi"...(By: Piangte)
Himi ka nganmi hi, kum 23 sung (2011 tiang) hmu duhzet le thlengsal, kirsal duhzetnan kirsal thei hrihlo leh hmu sal thei hrihlo mi ka suahnak le Lai/Chin paralttha, nu fel, mifim mithiam tampi suahnak, fimthiamnak rak zir nak, ka mang khalih ka hmu ringringmi le zukih ka hmu tinten a liamzo mi kum 23 sungah, nauhak rulkhuh neiih tthangtheilo mi vekih tthansonak (khua/peng dang thawn ttahtthim ah) nei tuk lomi ka nu “Falam” tthangsonak hrangih ka awmsung puak suakmi ka nganmi a si.
Falam pawl, Falam khua duh vekin a tthangso theilonak le pengdang kan banglonak ka hmuh dan ka rak tarlang.. Ka hmuhsuakmi, a dik ttheh tinak a si hrimhrimlo. Asinan a dikmi tla cu a um ve ding tin ka ruat.
1) Kawlrawn ih vaih nak: Laimi tampi, ka theih suallo le a bikin Falam peng pawl hi kawlrawn ah Laimi ah cun a vai tam bik kan si ding tin ka ruat. Bulpak inn sungsang harsatnak ruangah maw lole tthangsonak duh ah maw, kan vaih ciamco nak a san cu a um ko ding. A tthatnak tla tampi a um mi a um ko ding. Asinan, himi kawlrawn hi Lairawn ih kan cang tir tumnak in Falam mipi/ Falam ttong hmang pawl ttahtthim nak ih in hmang bikmi Falam khua tthangsonak ding tampi lamzin a khamnak a um tin ka hmu. Cubakah, a rak umcia kan unau, ttong dang hmang pawl thawn ral ah in cang tir nak ah a suak. Hmun le hmathar neih cu a sualnak a umlo nan, Falam mi tahfung a si mi kan khawpi Falam ttumsuknak ah hmun le hmathar kan nawrnak hi a canglonak ding a thupi zet.
2) Ziangtin lamzin a kham?: Kan upa, kan pa le thuruat thiam hrekkhat in kawlrawn ih vai a tthatzia rak simtu an tampi. Asan cu kan tam vivo ah cun, kan ram a si leh mai ding & nuntu khawsaknak a awlsam..tvp. Asinan tunitiang ah cun, mipum in kawlrawn/Lairawn ah kan va tam hmangah, “Falam” khua a si cuang hrihlo. Nehhnu ah a va si leh hmanah, Falam khua a um ciami kha kawlrawn/Lairawn ah tthawn a theih cuanglo. Falam pawl ih khawpi cu Falam a si ringring thotho ding. Falam mi pawl ih tahfung cu Falam khua a si ringring ding. Himi in Falam khua ngainat nak tampi a siatsuah tir thei. Falam khua a thupit ding tlukin thupi ah ret lonak lungput a suak/um tir thei.
3) Ziang kan tuah ding?: Ka duhdawt zet mi le ka rinsan zetmi ram hrangih kum reipi ka hnattuan pi pakhat in inn (hall) ttha ngaingai, mawizet, man tamzetman, kawlrawn/Lairawn ah a sak. Amah hnenih ka sim mi cu ka lungawipi ko nan, khami inn mawi deldel pi kha Falam khawsungah rak sak sawn sehla, a va mawi in a va zah um zik ve ka ti. Falam ih a saklo mi ka pamhmai tuk. Falam unau, tu ni ah kan tuah theimi a um mi a tampi, Falam khawsung rori ah tuah/sak ciamco uh si. Inn tthattha kan sak ah cun, in sak nak ih hnattuan mi in, mi tampi sum hlawh nak a suahpi phah fawn. Riahbuk (hotel) tum pipi kan sak thei hrihlo hmangah, ramdangmi Lailun, Rihdil, Lente bel tuahnak lam rak zoh tikih riaknak ding riahbuk (Bungalow) tete sak tum uh si. Um/nun khawsak nak nuam si ding le to delhaw in khawte lam khalin kawlrawn/Lairawn lam hngakin Falam an pan thei nak ding cun, Falam pa/nu na parah a tthum aw ttheh.
Falam ttong hmangmi kan zaten, Falam khua hmu dahlo le Falam ih suaklo mi kan tampi ding. Asinan, Falam khua tthangso nak ding hi Falam ttong hmangmi ka si ruangah ka ttuanvo a si hrimhrim timi lungput kan neicio a ttul. Falam khua a tthangso ah cun miin Falam nu Falam pa nan va ti ttha ve, nan va tthangso ve ti a si ding. Kawlrawn/Lairawn a tthangso mi kha, zohman nih Falam khua a va tthangso ve in ti lemlo ding. Nan va darhaw ve tiih in ti sawn riangri tu an um (himi zawn ah Lairawn a thupi lo tinak si sawnlovin, Falam mi hrangah #1 cu Falam khua siseh ti duhnak san a si). Falam nu/pa khuai na um khalah, tumtah nak neiin, Pathian ih pekmi Falam ttong hmang na si ah cun, Falam khua hrangah tin tuah/ttuan suak vivo uh si. Pathian ih in pekmi kan khua, kan ram, kan miphun, kan ttong khaisang in kilkhawi uh si.
************************************************************************
Theihkaunak 47
1. Ihkhung parih tlak ruangih thi cu million 2 ah pakhat tluk a si
2. Holland ram ah, dawr sung ih ‘basket’ hmanglo in na um le an lo cawh thei.
2. Holland ram ah, dawr sung ih ‘basket’ hmanglo in na um le an lo cawh thei.
3. Rampai ‘duck’ in zinglam lawngah tii an ti.
4. Eiffel Tower cu 1930 ih Empire State Building an sak hlanah, leitlun ih inn sangbik a rak si.
5. Awnmawi ngai phah ih ‘operation’ tuahtu siibawi pawl cu, an thiam hleice cuang ti hmuhsuak a si.
6. Leitlun ih tthenli tthenkhat caw pawl cu India ramah an um.
7. ‘Honeymoon’ an feh duh bik nak hmun cu Hawaii a si.
8. ‘Cubic’ khat (one cubikc foot) sui cu pound 1,200 hnakin a tam deuh.
9. 85% ‘Valentine’s Day’ card cu nunau pawl ih lei mi an si.
10. Mt. Rushmore ih American president pali lem tuahtu Gutzon Borglum cu a ttheh suak nak ding thla mal te duh ah a thi. Kum 14 sung a tuah.
11. Minung ih rim kan theih theinak cu milu ‘postage stamp’ tia hrawng a si ih, uico ih rim theih theinak cu ‘handkerchief’ tia hrawng a si.
12. Holland ram cu leitlun ih minung ‘per square mile’ ah um tambiknak ram a si.
13. Albania in lusut ‘nodding’ cu ‘no’ tihcaan a si ih, luthing ‘shaking the head’ cu ‘yes’ ti can a si.
14. Atlantic Ocean ti cu Pacific Ocean ih ti hnakin a al sawn.
15. ‘Medieval’ san laiah, Japan pawl in lungkimnak an tuah tikah, zun/zin an thawh tlangih, an zun/zin in X pianhma neiin an luang tir.
16. A tlangpi in American mi pakhat ih kumkhat sung coffeine in mi in, rang pakhat a thi tir thei.
17. Andorra ram cu hna neilo ‘unemployment rate’ zero a si.
18. Hramlak vui/saipi nih nazi 16 sungah hramlak-rawl pound 100-1000 tluk a ei thei.
19. ‘Eraser’ thil ngansual tikih, malhnak cu pencil zimah 1858 ah Hyman Lipman in a rak bun thok.
20. ‘Gypsy moth’ timi pangan a pa in a nu virgin ‘moth’ ih rim cu peng 1.8 hlat ihsin a thei thei.
21. ‘Jelly fish’ timi nga cikhat cu 95% tidai a si.
22. Kan leilungpi hi ‘flat’ in um in, tipi thuanthum ti pawl hi cumi parah um si bang sehla, tidai cu peng 2 tluk thuk a si ding.
23. Hmaisabik president TV ih thusimnak cu 1955 ah a si ih, Eisenhower a si.
24. President Bush le Saddam Hussein ih kedan ‘shoes’ cu a tuahsaktu an bang aw Italian mi a si.
25. Kalauk ‘camels’ in mit-ttial ‘eyelids’ pathum an nei.
26. Mirang in India ram kum zabi 17 ih a lak hlanah, leitlun ih ramlianbik a rak si.
27. ‘Hambugers’ cu Germany ram ih ‘Hamburg’ khua hmin an lakmi a si. Himi khuaah, a rak lar hmaisabik.
28. ‘Sea turtles’ timi tipi thuanthum sungih cumkheng cu kum 35 sung rawl ei lo leh ti in lo in a nung thei.
29. American ih hnattuan 18% in ‘Friday’ ah damlo ‘call sick’ an nei tam bik ih, ‘Tuesday’ cu call sick’ an nei malbik (11%) ni a si.
30. ‘Seagull’in ti al ‘sea water’ in theinak ‘special glands’ a nei.
31. USA president 20th nak James Garfield cun, a kut khatlam in Greek leh khatlam in Latin ca a rual in a ngan thiam.
32. ‘Shark’ timi ngapi pawl cu zarhkhat sungah a haa pawl an tto sal thei.
33. ‘U.S Revolutionary War’ laiah, Philadelphia cu leitlun ih, mirang ttong hman tambikmi umnak khua 2nd nak a si. Pakhat nak cu London.
34. USA ih paisa, pia nga pum cu 75% copper leh 25% nickel ih tuahmi a si.
35. Lemcangthiam laksawng ‘Oscar’ peknak ih, ‘speech’ saubik simtu cu Greer Garson (1924) a si ih, nazi pakhat a rei.
36. Kan zaten nu pumsung ihsin kan suahpekah, “color blind’ kan si.
37. ‘Jelly fish’ timi nga cu 95% ti a si ih, minung cu 75% ti kan si.
38. Minung ih khuh ‘cough’ in thli nazi pakhat peng 60 tluk cak in a suak tir.
39. A tlangpi in minung pakhatih lu ritlam cu pound 8 tluk a si.
40. Million 40 hnakih tam American pawl cu kam rimsia/kaathu natnak an nei.
41. ‘Shrimp’ kaikuang ih lung ‘heart’ cu a lu sungah a um.
42. Thlapi cu leilung ihsin a hlatnak ah kumkhat 1.5 inches tluk in a tthawn aw vivo.
43. Hmaisabik ‘telephone book’ cu cahmai pakhat lawng a si ih, hmin 50 a um.
44. Tuu,rampia, leh arcang cu hmaisabik ‘hot air bollon’ to tu an si.
45. ‘Red Cross’ timi cu Arab ram pawl ah ‘Red Crescent’ tin an ti.
46. Hlanlai Rome sanah, mipa pawlih zun/zin cu hnipuan color nak hrangah le hnipuan hak/khawng tir nak dingah an zuarin an rak hmang.
46. Hlanlai Rome sanah, mipa pawlih zun/zin cu hnipuan color nak hrangah le hnipuan hak/khawng tir nak dingah an zuarin an rak hmang.
47. Mi pathum ah pakhat lawngin, ‘public bathroom’ hman tikah, an kut an khawlh.
48. Rang leh caw cu, ding hmunin an itthat.
49. Ting tthancak bik cu zunglai a si ih, tthanhar bik cu zungpi a si.
50. A tlangpi in mi pakhat in kumkhat ah a itnak tuahnak ah peng 4 tluk a feh.
51. Ni (sun) hnu ih leilung naihbik arsi umnak cu leilung ihsin peng 25,000,000,000,000 tluk hlatnak ah a um.
52. Hmaisabik ‘Sony company’ ih tuah suakmi cu ‘rice cooker’ a si.
53. ‘King cobra’ timi rul ih tur cu minung 13 tluk thih tir theinak a nei.
54. ‘Apollo 17’ cu neitabik thlapi par ih fehtu an si.
55. ‘Ostrich’ timi vate tum pawl ih mit cu an thluak hnakin a tum sawn.
55. ‘Ostrich’ timi vate tum pawl ih mit cu an thluak hnakin a tum sawn.
56. USA ah nupa tthenaw a tam le, ‘toys’ pawl khal an zuar cak deuh.
57. Thlanhri pot ih hnattuantu pakhat in nikhat ah thlan gallon 4 lai a suak tir.
58. Kumkhat sungah American mi pakhat in a tlangpi in, vui-ar ‘turkey’ pound 18 tluk an ei.
59. 1996 ih suahmi ‘Webster’s dictionary ah cafang 315 an ngan sual.
60. American mi pakhat in a sumlutmi sung in 18% cu feh-suksonak le 13% cu ei le in ah a hmang.
Sunday, April 21, 2013
My Father
With a strong voice…................................................................................................................my father
When I did wrong, he who scolded me….................................................................................my father
Even though he loved his children, he couldn’t expose it….....................................................my
father
Even though he had little chance to study, he uplifted
Chin literature...................................my father
Serving the Lord as much as he could......................................................................................my father
Loving his people dearly...........................................................................................................my father
My hero....................................................................................................................................my father
Even though years passed by, your loving strong voice is
still in my ear…..............................my father
Even though I couldn’t be beside you when you most needed
me, you forgave me..............my father
I daily try to follow in your footsteps.......................................................................................my father
I work so hard to be a good servant to the Lord, whom you
so faithfully served....................my father
I work so hard for the people you dearly loved…....................................................................my father
I work so hard to preserve the literature you treasured….......................................................my
father
I work so hard to be somebody for the people you
cherished…..............................................my father
I am inheriting your strong voice, as a token of your
love, beloved….............................................Papa
This poem is a translation from the Chin version “Ka pa”
which I wrote in loving memory of my dad who passed away in 1999 when I was in
exile.
Friday, April 19, 2013
My Mother
My Mother…..
Loved everybody
Was very humble
Enjoyed helping people
Never lived like she knew
everything
Did as she said
Listened carefully to others and
spoke less
Had a heart of forgiveness
Sacrificed many things for the
sake of her children
Was very diligent woman
Talked less and worked more
Had a prayer life
Was my strength and my refuge
Was the best teacher for me
Was the most beautiful mother in
the entire world
…And was the most expensive
treasure I ever had!
My Mother….
Taught me to love one another
Taught me to forgive always
Taught me to apologize for my
wrong doings
Taught me to understand others’
weakness
Taught me to learn from the
mistakes I make
Taught me to forget the past and
move forward
Taught me to differentiate
friends and foes
Taught me not to have hatred or retaliation
in my heart
Taught me to think twice before
getting angry
Taught me to see things from a positive
point of view
Taught me to do as I say
Taught me not to forget that God
created all of us equal
Taught me to overcome evil with
good
Taught me to stand firm for what
is right
…And told me that even when
things seem terrible, that I must never quit!
This poem is a translation from the Chin version I wrote
in loving memory of my beloved mother, who passed away in 2005 when I was in
exile.
Thursday, April 18, 2013
Theihkaunak 46
1. Khawpi hmuahhmuah lakih, 'Rolls Royces' mawtaw um tambik nak cu Hong Kong a si.
2. Zinghnam ‘rat’ cu an luak theilo.
3. Leitlun ih pumlam damnak sii ‘indigestion remedies’ tuahmi 40% cu USA mi in an lei.
4. Tuhnu nazi pakhat ah checks 22,000 tluk cu bank in an zuk ‘deduct’ sual ding.
5. Zinaan ‘gasoline’ nokhat cu a kang leh a puak nat dan, ah ‘dynamite’ panga tluk thawn a bangaw.
6. ‘Banjo’ cu America ih neihsun thlundar ‘musical instrument’ a si ih, 1790 ah a rak suak thawk.
7. President lakih, ‘Pulitzer’ timi laksawng ngah sun um cu John Kennedy a si ih, a ngahnak san cu ‘Profiles in Courage’ timi ruangah a si.
8. Houdini cu, Australia ih mi pakhat lawng vanzam mawng hmaisabik a si.
9. 70,000 tluk American pawl cu hnaset leh mitcaw veve mi an si.
10. Mirang ttong in number pawl ‘alphabetical order’ in ret a si le, ‘eight’ hi pakhat nak ah a siih, ‘zero’ cu neitabik a si.
11. Titeng ‘dragonflies’ pawl cu zamcakbik mi ‘insect’ an si ih, nazi pakhat ah peng 50-60 tluk cak in an zam thei.
12. ‘Diamond’ timi cafang cu Greek ih ‘adamas’ timi ihsin a ra ih, a san cu nehtheihlomi ‘unconquerable’ tinak a si.
13. 2002 ih North America ih mawttaw color lar le tambik cu ‘silver’ color a si.
14. American president Hoover, Roosevelt, Truman leh Nixon ih Secretaries of State pawl in Noble Peace Prize laksawng an ngah.
15. Bible sungih vancungmi hmin umsun cu, Gabriel, Michael leh Lucifer an si.
16. Minute pakhat ah vawi 25 tluk mit kan tthep (blink).
17. Million 8 sungah mi pakhat in, mai kumhnakih tthang ‘grow’ nak nat ‘progeria’ timi an nei.
18. Blue whales timi ngapi pawl cu minute pakhat ah vawi 9 lawng an lungphu a tur ‘hear beat’.
19. USA ih highway zingpi ah mawttaw 123,000,000 tluk feh rero a si.
20. Leitlun ih daibik (inn leng lam) rak tahmi um sun cu 127 below zero, Aug 24, 1960 Antarctica ah a rak si.
21. USA ih nunau 75% tluk in innsang ih bills le paisa lam an an ‘manage’.
22. A tlangpi in mi pakhat ih ummi thau ‘fat’ in ‘soap’ 7 tluk a suak thei.
23. Iceland ah rannung ‘pet’ neih sian a si lo.
24. New York khawpi ah kumtin minung 1,600 tluk cu minung lala ih keu an tuar.
25. American mi 27% tluk in thlapi parah an kaimi an zum theilo.
26. 1907 ih India ram ih colonel Jim Corbett ih kahthahmi pawpi in minung 436 a dehthat man.
27. 90% tluk New York khawpi ih Taxi mawng pawl cu mivai pawl an si.
28. Sakhi ‘deer’ cu nikhat ah minute 5 sung lawng a itthat.
29. USA ih muslim biakinn ‘mosque’ hmaisabik cu 1893 ah an rak sak.
30. USA ih zalennak cazualpi ‘The Declaration of Independence’ cu ‘hemp’ timi (marijuana) hnah parih ngan a rak si.
31. USA ih sii doctor 38% cu India mi an si.
32. Mirang cafang ‘silent’ leh ‘listen’ timi cafang umzat leh cafang pawl an bangaw ttheh.
33. ‘Santa’ leh ‘satan’ khal cafang bangaw mi hlir an si.
34. Sava/vate pawl cu thil thaknak an thei theilo.
35. Kumkhat sungah a tlangpi in American mi pawl in ‘pickles’ thil-um-mi billion 20 tluk an ei.
36. USA ih highway saubik cu ‘Route 20’ timi a si ih, peng 3,365 hnakin a sau.
37. ‘Ramses II’ Egypt ih Pharaoh cu B.C 1225 ah a thi ih, fapa 96 leh fanu 60 a nei man.
38. Cafang 15 ummi a bangawmi cafang tel lo ih, ngan thei um sun cu ‘uncopyrightable’ timi a si.
39. England ram ih rampai ‘swans’ hmuahmuah cu an siangpahrangnu ta a si.
40. ‘Astronauts’ pawl cu ‘space’ van-boruak ah an saang deuh cuang.
41. ‘Shark’ timi nga ih tii ‘egg’ cu leitlun ih tumbik tii a si.
42. ‘Iguanas’ timi laiking cu tisung ah minute 30 tluk a um thei.
43. Zawhte in ‘vocal sounds’ 100 hnakih tam an nei ih, uico in 10 tluk an nei.
44. Dominica, Mexico, Zambia, Kiribati, Fiji leh Egypt ram pawl ih thantar ah vate zuk a cuang.
45. ‘Kilt’ timi mipa pawl ih hruk ttheumi cu Scotland ihsin suak thok lo in, France ih rak suak thok mi a si.
46. ‘Sharks’ pawl cu zianghman ei lo in, zarh 6 sung an nung thei.
47. Kalauk hngawngsau pawl cu hngawngtawi pawl hnakin tiilo in an um rei thei sawn.
48. ‘Tatto machine’ tuah hmaisabik tu cu, Samuel O’Reilly a si.
49. Gallon khat tluk tipi thuanthum tii ah pound ¼ hnakih tam cii a um.
50. ‘Hamburger’ cu 1900 ah Loius Lassen in a rak tuah thok.
51. Internet ih 80% tluk zuk pawl cu nunau lawngfangkheh zuk an si.
52. 1912 kum Stockholm ih Finn Alfred Asikainen leh Russian Martin timi te pahnih buanaw nak cu Nazi 11 a rei.
53. Canganthiam Virginia Woolf in a cabu hmuahhmuah ding phah in a ngan.
54. Ngapi 'Whale oil' siti cu mawttaw ih 'transmissions' hrangah 1973 tiang an hmang.
55. Nga 'gold fish' cu cingkennak 'memory' second 3 tluk lawng an nei.
56. Coca-Cola's 'Super Pure' Dasani an timi ti 'bottle' ih an zuarmi cu inn ih rami tidai menmen a si.
57. Charles Osborne timi pa cu kum 69 sung irh 'hiccups' a nei.
58. 'Panama Canal; tuahnak ah hnattuantu 25,000 in nunnak an liam..
59. Brazil cu leitlun ih ramkaubik 5 nak a si.
60. USA ih South Carolina State khaw hrekkhat ah, zarhpi ni ah 'courthouse' ih 'step' ah nupi thawi sian a si.
Friday, April 12, 2013
Theihkaunak 45
![]() |
| Falam |
2. Kangaroo (taapaihkaung) suakpek cu ounce 0.03 tluk in a ritih, "teaspoon" ah a tlem.
3. Morocco ram cu 1789 ah USA ram, ram pakhat sinak a pom hmaisabik mi ram a si.
4. "Rhythms" timi cafang cu mirang cafangih "vowels" tel lomi cafang saubik a si.
5. Khabehmul saubik cu feet 17.5 tluk a si ih, Norway ah 1846 ah a suak. A hmin cu Hans N. Langseth a si.
6. USA ah kumtin necktie lei nak ah paisa billion $1 hnakih tam an hmang.
7. Minung pakhat ih mitmu cu a tlangpi in 28 grams tluk a rit.
8. Coffee ah Coke ih ummi caffeine hngakin a let 5 a um.
9. A tlangpi in arpi pakhat in kumkhat ah arti 300 tluk a tii.
10. "Grenades" timi kutih den-theih-mi bomb cu tuluk ramah kum 1,000 luangzo mi ah an rak tuah.
11. 1931 ah USA ih rampi hla "The Star Spangled Banner" cu Congress ih pompi nakin nemhnget a si.
12. USA ah Hollywood timi khawhmin 10 a um.
13. Damlonak (diseases) 90% tluk cu thinlung lam ngaihtuahnak/retheinak (stress) ruangah a cangmi an si.
14. Saphaw (leather) angki in rim ngaingai a neilo. A rim a nammi cu, "leather" color an hnawihmi rim a si.
15. "Polar bear" timi vur lakih um savom cu cawllo in peng 60 tluk ti a leuh thei.
16. American president John Tyler in fa 15 a rak nei.
17. Na suahni cu leitlun ih midang million 9 thawng an bangaw.
18. Leitlun ih, a suakmi milai hmuahhmuah ih 10% cu tufang ah an dam.
19. Minung taksa ah "muscle" 640 hnakih tam a um.
20. India ram ih Taj Mahal innpi cu kum 22 sung milai 20,000 tluk in an sak.
21. Stanford Univ engineers Bill Hewlett leh Dave Packard nih an company hmaisabik cu $1,538 in an thokih, an thil tuahmi hmaisabik “audio oscillator” cu Walt Disney studios nih “Fantasia’ zuknung hrangah a lei sak.
22. Cukcu ih eilo mi umsun cu fanghma/zil a si.
23. Leiltlun ih siangpahrang inn “palace’ tumbik cu Peking ih ummi ‘Imperial palace’ timi a si.
24. Leitlun ah butlak ‘frog’ ci 2,600 tluk a um.
25. Minung thluak ah ‘neurons’ billion 100 (100,000,000,000) tluk a um.
26. USA ih nunau sangbik cu Sandy Allen a si ih, feet 7 leh inches 7 a sang.
27. Leilung ih nisat nak ‘sunlight’ thleng ding ah seconds 492 tluk a rei.
28. USA ih ‘mayor’ khawlal ihsin president ttuanmi pali pawl cu Calvin Coolidge, Grover Cleveland, Theodore Roosevelt leh Andrew Johnson pawl an si.
29. USA ih ralkap zungpi ‘Pentagon’ ah ekinn ‘restroom’ 284 a um.
30. Hnawifawp ramsa ‘mammals’ lakih khir ‘jump’ theilo mi ramsa um sun cu vui/sai pawl an si.
31. American mi 22% tluk cu tleirawl an si.
32. Fikfa cu a tlangpi in zarhhnih sung lawng an dam.
33. Minung khukruul cu meter 22.9 tiang a tthan thei.
34. Vom pitling cu rang tluk cak in a tlang ve thei.
35. St. Augustine, Florida ih ummi khua cu USA ih khaw um rei bik a si.
36. Saudi Arabian nu in a pasal in coffee a peklo a si le a tthen thei.
37. Tleunak tluk cak in “the speed of light” na feh a si le Mt. Everest tlang kai dingah seconds 0.0000294 lawng na rei ding.
38. Rubber tire tuahsuaktu cu Robert William Thomson, Scottish engineer a si ih, 1845 ah a rak tuah suak.
39. USA ih hmaisabik Soviet Union ram ih ei in a zuarmi cu Pepsi-Cola a si.
40. Leitlun ih thlihran nasa bik nak cu Mt. Washington, New Hampshire, USA a si. April 12, 1934 ah thli 231 mph cak in a rak hrang dah.
41. Kansas khua ah nga, kut lawngih kaih sian a si lo.
42. Vui/saipi in nikhat ah tii gallon 60 tluk a in ttheu.
43. Internet ih thil lei pawl 50% in zarh/kar khat ah nazi 5 sung tluk online an zoh.
44. Tororo timi Uganda ram ih khua ah, 1967-76 sung kum ah, khumkhat ih ni 365 sungah ni 251 cu khawri “thunder” a um ringring.
45. Ciini “sugar” tel mi ti ah arti a pil theilo.
46. Greenland cu Iceland hnakin, vur “ice” a tam sawn ih, Iceland cu Greenland hnakin hrampi ‘grass’ a tam sawn.
47. Kiosa hrekkhat cu nikhat ah vawi 50 tluk nupa sinak an hmang.
48. Antarctica ih suak hmaisabik cu Emilio Marco Palma a si ih,1978 ah a si.
49. Thuathu ih umsun mipum ttumsuk vivo nak cu 1347 ah “Balck Death” timi natsia ruangah Europe ram ah a rak cang dah.
50. Napoleon in Italy a lak lai ah kum 26 lawng a rak si.
51. Hlanlai ih Romans pawlin, zin/zun (urine) cu haatthuahsii (toothpaste) ah an rak hmang.
52. USA ih nupa neihaw mi 2 lakah 1 cu an tthenaw.
53. Sweden ram cu 'ketchup' timi saangih rawimi thil phunkhat ei le lei tambik ram an si ih, A pahnih nak cu Australia ram a si.
54. Cumi leinak ah Swedish mi pakhat in $4 tluk a hmangih, Australian mi pakhat in $2.50 an hmang ve.
55. Zawhte pawl cu an kephah in an thlan a suak ih, thil thlumnak an thei theilo.
56. Denmark ah minung hnakin vok an tam deuh.
57. Tuluk ca ah cafang 'characters' 40,000 hnakih tam a um.
58. Uico pawl in minungih theih theilo mi aw 'sound' theih theinak an nei.
59. Belgium ramah, 'strawberries' thingrah hrang liolio ih tuahmi 'museum' a um.
60. Mi pakhat in, nikhat ah 'toilet paper' hnah 57 tluk a hmang.
Wednesday, April 3, 2013
Theihkaunak 44
1. Falkland Isles" timi ram fate ah mipum 2000 lai an um ih, tuu (beram) 700000 hngakih tam an nei. Mi pakhat in 350 tluk an nei tinak a si.
2. US ih "Bureau of the Census" ih sim dan vek a si le, 1890 ih US ih hnattuan tambik cu lo-tuah pawl (farmer) a si ih, tu san ah cun, salesman (thil zuar pawl) an si.
3. Feb 10, 1964 ah miluu (self-adhesive stamps) amah ten erh aw theimi tuah suak a si.
4. Mexico ram cu, USA ram siarlo ah USA mi tambik um nak ram a si.
5. Kuak fawp luar tuk nak ihsin mit a caw (blind) thei.
6. Chicago ah leitlun ih cookie (sang-fate) tuahnak cetzung tumbik a um.
7. Cutawk cetzung ihsin 4.6 billion Oreo cookies cu 1997 ah an tuah suak.
8. Midum deuh pawl cu mingo deuh pawl hnakin, an vun a sawng har deuh.
9. President Grover Cleveland cu 1886 ah, White House ih nupi neih nak puai tuahtu president um sun a si.
10. The New York Times thuthangca, zarhpi sun hrang lawngih tuah nak dingah thingkung 63,000 tluk hman a ttul.
11. Leitlun ih nupa nauhakbik cu kum 8 le kum 9 an si ih, China ram ah, 1910 kum ah an rak um.
12. Rul ih tur (venom) cu 90% protein a si.
13. Mi pali ah pakhat cu “psychological” khawruah nak lam buainak an nei.
14. Hmaisabik lung thar bun sal nak (heart transplant) cu Dec 3, 1967 ah an tuah suak nan, ni 18 lawng a dam.
15. Cukcu (cockroach) in “directions’ second pakhat ah vei 25 a thleng thei.
16. Bacteria 1% lawngin minung damlo nak a pe thei.
17. “Lighter” cu “match” tuah hlanah an rak tuah hmaisa zo.
18. Nu pumsung ih naute (fetus) zarh 18 a si mi in, “fingerprints” a nei zo.
19. Acre khat behrum (soybeans) in cafung-nem pawl (crayons) 80,000 hngakih tam a tuah thei.
20. Elvis Presley a thih hlan te ih, a ei mi cu, “ice cream” hai 4 leh sang “chocolate chip cookies” 6 an si.
21. USA ih um upa mi 3 ah 2 in “hemorrhoids” timi ‘dula’ natnak an nei.
22. Leilung parih nithum sunglai tii umlo in nung thei nga an um. Phunkhat cu “snakehead fish” timi nga a si.
23. Thlapi vang nak (moonlight) cu leilung ih a thleng (kap eng dingah) second 1.25 tluk a rei.
24. USA President Frankline Pierce cu ‘inauguration’ ih an tuah ttheumi, thukam siarnak ah, “I swear” tin tilo in “I promise” tin a titu um sun a si. Biaknak lam ruangah cafang a thleng nak san a si.
25. USA ih kumkhat sung cakuat suakmi cu 166,875,000,000 tluk hrawng a si.
26. Bill Gates cu a kum 14 ah pursum nak lam “Traf-O-Data” timi company hmin pe in, a rualpi pawl thawn a rak thawkzo.
27. India ram cu khuitawk ram khal a va do/lak (invade) dahlo mi ram a si.
28. Mipakhat in rawl veikhat a ei tikah, vei 295 tluk a dolh (swallow).
29. USA ih “pencil” cafung zuarmi lakah 70% cu aire/a eng color (yellow) a si.
30. USA ah kumtin “styofoam cups’ timi khuakhai paa-te pawl trillion 25 tluk an hlawng.
31. U.S president William Taft in, White House ih rang-inn cu mawtaw pali tlem mi “garage” ah 1909 ah a thleng/tuah.
32. A tlangpi in, mi pakhat in kum 13 tinten hnattuan an thleng.
33. Mah le mah thataw pawl cu tlangkai nikhat “Monday” ah an that aw tambik.
34. Egypt ram ih “the Great Pyramid”ih hrampi “the base” cu bualrawn 10 tiatluk a si.
35. Tubai ih, Harvard zirnak ih hmuh suak mi cu chocolate in nun a sau tir thei ti a si.
36. England ih siangpahrangnu cu kum 18 a si laiah, British Military ah “mechanic” a rak si.
37. “Blue Whale” timi nga cu a tumtuk ih, a lung hi mawttaw fate tiat a si ih, a thahri sungah minung a tlem.
38. Nunau pawl in ekinn (toilet) an hmang tikah mipa hnakin a let thum in caan an la ttheu.
39. Argentina timi ram hmin cu “silver” tinak a si ih, hmin a rak petu in, silver tampi umnak ah a rak ruat sualih, hmin a pesualmi a si.
40. US mi pakhat nih atlangpi in a dam sungah vok 28 tluk a ei.
41. Van boruak lakih in hmaisabikmi “soft drink’ cu “Coca-Cola” a si.
42. November 1999 kumah nunau pahnih cu ţek in a tlak ih a thi. A san cu an “bras” ih ummi thir fate kilhnak ruangah a si.
43. Na thluak kha na pharh (unfolded) a si ah cun, hnipuan hnawtnak (ironing board) a khuh ţheh thei.
44. Congress library ih cabu retnak saulam cu peng 327 hrawng a si.
45. Mars ih ummi ‘Olympus Mons’ tiih theihmi ‘volcano’ cu peng 370 tluk a kau ih feet 79,000 tluk ih sang a si. Mt. Everest lang hnakin a letthum lai a sang sawn.
46. USA ih midum Muslim sakhua naklam ih hotu pakhat a si mi, Malcolm X ih a hmin ngaingai cu Malcolm Little a si.
47. Dolphin pawl cu ti an leuh phah in an itthat thei.
48. A satlam 105 degree Fahrenheit a thleng le, thluak a siatsuah thei.
49. Inn zuatmi zawhte in tanphaya (lemons) rim an ngaihlo.
50. Salvation Army ih an founder cu General William Booth a si.
51. Na thahri hrang le na lung hrangih a ttha ngaingaimi "chocolates" a um.
52. "Peanut" a suak tambik nak State cu Georgia a si.
53. A tlangpi in North America ih tuahmi mawttaw pawl ah pounds 300 tluk plastics a um.
54. 111,111,111X111,111,111=12,345.678,987,654,324
55. 1991-1996 kum karlak ah India in kumkhat ah zuknung 851 tluk a suahih, US ih a suahmi cu 569 tluk a si.
56. Ounce khat a simi, "platinum" cu feet 10,000 tluk in a dawk aw thei.
57. "Wizard of Oz" timi zuknung ih hmanmi kiosa ih phaw cu kiosa taktak ta hmanmi a si.
58. Minung pa 10 ah 9 in Thomas Edison in "light bulb" a tuah tin an zum. Asinan, a tuah hmaisabik tu cu, Joseph Swna si.
59. A tlangpi in USA ih mopuai zawhtu mipi cu 189 hrawng an si ttheu.
60. Nikhat ah vei 25,000 tluk tluk na mit na tthep "Blink".
Subscribe to:
Posts (Atom)



.jpg)


