Sunday, August 18, 2013

Theihkaunak 60

1. James Ramsey in 1784 ah tisa/tiso ‘steam’ ih mawng theimi motorboat a rak tuahih Potomac tiva ah mawngin, George Washington in a zoh ve.
2. Miss America, mimawi hrilaw/zuamaw nak cu 1921 ah Atlantic city ihsin rak tuahthok a si.
3. Mirang ih ‘Almost’ timi cafang cu “ABC’ a sangsang ten (alphabetical order) cafang tlar ih ummi cafang saubik a si.
4. Caw pawl in thilrim peng 5 hlatnak ihsin an thei thei.
5. USA ih U-Haul timi trucks pawl ih kumkhat sung peng (mileage) fehzat cu, minung pakhat leilung ihsin thlapi par ah nikhat vei 5, kumkhat sung feh zat thawn a bangaw.
6. USA ah kumkhat ih apple suakzat cu bawm ‘barrels’ million 100 tluk a si.
7. Trillion khat siar suak dingah, tu in nitin nazi 24 sung na siar a si le kum 31,688 a kim tikah na siar suak thei ding.
8. Sir Isaac Newton, Calculus (kanan) rak tuahtu pa cu, minung hmin a hmingsin theilo ih, a unau hmin hman a hngilh ttheu.
9. 1885 ihsin 1903 tiang Coca-Cola ah cocaine an rawi.
10. American pawl in kumkhat ah billion $ 25 tluk beer leinak ah an cem.
11. Leitlun ih thillar bikmi ‘brand’ hmin 3 cu ‘Marlboro, Coca Cola, Budweiser an si.
12. Kum 3,000 lenglo sung South Africa leh Asia ah ‘Carpenter ants’ timi sihte pawl cu hma-tlek phihnak ah an rak hmang.
13. Mawttaw pakhat tuahsuak dingah ‘draftsmen’ timi, zuk-suaitu in zuk 27,000 tluk a suai hmaisa ta. 14. Veikhat hnih (smile) ah hmaiih tha ‘muscles’ 5 in 53 karlak hman a ttul.
15. Vom fate an suah pekah pound hrek le pound khat karlak lawng a rit.
16. ‘Irish Wolfhound dogs’ timi uico cikhat cu kum 7-8 sung lawng an dam.
17. Kumtin New York khawsungmi pawl 1,519 tluk zinghnam keu tuar an um.
18. Zung pawl ih cabuai ah ekinn hnakin pangan tete ‘bacteria’ a let 400 in a tam sawn.
19. Minung suah pekih ruh pitlin ‘fully grown bone’ um sun cu hna ah a um.
20. Montreal ah leihnuai khua a um ih, cumi ah dawr 2,000 hnakih tam a um.
21. Mithi urkangnak tambik ram cu Japan a si ih, 1998 ah mithi 98.7% cu an urkang ttheh ‘cremation’.
22. Hlanlai deuh ah Japan pawl cu mai suahnak khua an fehsan zik a si le an that.
23. 1932 ih thlatang cu a dai tuk ih ‘Niagara Falls’ tisuar tla rero mi a khal ttheh.
24. Lemcang thiam Keanu Reeves cu khawthim ‘dark’ a ttih.
25. Second pathum tinten naute pakhat a suak.
26. A tlangpi in mi pakhat in a dam sungah maimom 8 a ei ngah. 27. Nikhat ah second 86,400 a um. 28. Paris ah kumtin ui ek ton 500,000 tluk an hlawn.
29. Kit Kat chocolate cu 1935 ah an zuar thok.
30. Vorhtlak pawl cu kehtlak pawl hnakin a tlangpi in kum 9 an nun a sau.
31. Mirang ih ‘40’ ‘forty’ cu ABC, a sangsang ih um sun, (alphabetical order) number a si ih, number ‘1’ ‘one’ cu ABC a linglet zawngih um sun number a si.
32. Winsconsin cu USA ih theite ‘cranberries’ suak tambiknak state a si. Kumkhat ah pound million 300 a suak.
33. Kum 6 le thla 9 sung cawllo in voih a si le, ‘atomic bomb’ tluk ih cakmi vekin ‘gas’ a puak thei. 34. Bible ih Beelzabub timi Hebrew ttong ih a san cu ‘Lord of the flies’ thote bawi tinak a si.
35. USA ih Eisenhower interstate system cu, lamzin peng 5 ah peng 1 tluk cu ding zerzer a si tengteng ttul. Ral a tho pang le vanzam ttum thei dingih tuahmi a si.
36. Califonia ih doctor pa cu minute pahnih ah banhla 17 a ei thei.
37. Hmaisabik palik zung ‘police force’ cu France ram ih Paris khua ah 1667 ah an tuah thok.
38. ‘Octopus’ timi tisung rannung phunkhat ih til ‘testicles’ cu a lu ah a um.
39. USA president Andrew Johnson cu thil tthitthiam ‘tailor’ a si ih a hnipuan khal a mah ten a tthit. 40. Cancer natnak nei pawl ‘chemotherapy’ ruangah an sam a tlawng ih, a khosal le khal color dang lolel kir in a kho sal.
41. Muhammad Ali ih heavyweight champion a ngahnak ramkulh pawl cu North America, Asia le Africa an si.
42. USA ah kumkhat ah ‘candy’ 65% cu upa, kum 18 tlunlam pawl ih ei mi a si.
43. England ih vok zuat pawl cu vokhman ding lehnak ‘toys’ an hman tengteng ttul tin daan an nei. 44. A tlangpi in samsen pawl in samphang 90,000 tluk leh samdum pawl in samphang 110,000 an nei.
45. Lemcang-thiam laksawng ‘Acadamy Award’ nauhakbik ngahtu cu Shirly Temple a si ih, 1934, kum 6 a si ah ‘Oscar’ a ngah.
46. Hmaisabik milu (postage stamp) erh-aw theicihmi (adhesive) cu 1840 ah England ah an hmang thok.
47. USA ih ‘Yellowstone’ timi cu leitlun ih ‘national park’ hmaisabik on mi a si ih, 1872 ah an ong thok.
48. Tii cu a khal tikah 9% tluk a dok aw (expand).
49. Minung taksa ih ummi ‘chemicals’ pawl a hranhran ten zuar a si le euro $6.25 man a si.
50. Antarctica ramkulh ah rul a um lo.
51. Hmaisabik thilzuarnak dawrpi; Wal-Mart cu 1962 ah Rogers, Arkansas ah an ong thok.
52. 2000 kumih American pawlih 'hot dogs' (voksa & sang) ei zat cu billion 20 a si.
53. Ni (sun) cu leilungpi hnakin a let 330,000 in a rit sawn.
54. Vui/saipi ih mawng 'trunk' cu ruh umlo mi, tit-hlir 'muscles' 40,000 um mi a si.
55. New York khawpi ih leiram neitambik cu Catholic Church a si ih, a san tu cu Columbia University a si.
56. Vok van lam hoi in an um theilo.
57. Mobile phone hmang tamtuk pawl cu a hmanglo hnakin a let 2.5 in thluak cancer ngah thei an si. 58. Kalauk hnawiti cu cawhnawi hnakin a let 10 in 'iron' a tam sawn.
59. 1969 kum ah Niagara Falls timi tisuartla mi cu America ram lam ih tlami umlo in, thla rei zet a rak um.
60. Mawttaw battery ih a um ttheumi bal na thian duh le Coca-Cola burh aw la, a fai mai ding.

Thursday, August 8, 2013

Theihkaunak 59


1. Mawttaw Nazi pakhat ih peng 100 tluk a fehmi in, kum 29 rei hnu lawngah arsi naibik ah a thleng thei ding.
2. Marlboro Company (kuak company) nei hmaisabiktu, Wayne McLaren cu cancer natnak in a thi.
3. 2000 kum ah USA ih rit theih thil kaihngahmi 1,579,566 a um.
4. Minung taksavun ih a um mi ‘nerves’ cu peng 45 tluk saumi a si.
5. Hlanlai Tuluk ram ah mah le mah thataw nak ah cii pound khat tluk ei in an rak thataw ttheu.
6. Kumtin ‘IRS’ timi USA ih tax zohfeltu pawl in cahnah billion 2 tluk an zohfel ringring.
7. USA ih hmaisabik tax ‘income tax’ 1861 ih a rak tuah thok lai ah, tax sangbik rate cu 3% lawng a rak si.
8. Leitlun ih aalu tumbik cu Lebanon ah a um ih, 24.9 pound a rit.
9. USA ih Lehnak inn hmuahhmuah lakah, Dallas in ‘The American Airlines Sports Center’ cu ekinn nei tambik a si.
10. Cabu ‘auction’ ih man tambik ih zuarngahmi cu Leonardo da Vinci ih ‘notebook’ a si ih million $30.8 in an lei.
11. Uico pawl ih hmaisabik kum hnih sung an nunnak cu minung ih kum 24 sung nun thawn a bangaw.
12. Mina pakhat a doctor pa in cumitiang na dam ding a timi hnakin a dam rei deuhih a doctor a khing (filed a lawsuit).
13. American mi pakhat in a tlangpi in kumkhat ah arti pum 263 tluk an ei.
14. Japan cu leitlun ih butlak (frog) kawng ramdang ih kuattambik ram a si.
15. Sihte (ant) in tluak ‘cells’ 250,000 tluk a nei.
16. ‘Queen termite’ timi thing ngetko ei theimi pangan pinu cu kum 50 tluk a dam thei ih, nitin fa 30,000 a nei.
17. Caw pumpi ah khan/room pali ‘4 compartments’ a um.
18. USA ih lo ‘farm’ pakhat a tlangpi ih a kau lam cu acres 467 a si ih, Japan ah cun acres 3 a si.
19. George Washington cu amah hmuahnak puai ‘inaugration’ tuah nak dingah paisa a cawi cawp. 20. Cahnah cepnak ‘stapler’ cu Spring Valley, Minnesota ah an tuah thok.
21. Pangan tete ‘insects’ pawl tla khua a sik le an khur thei ve.
22. Pikeville, Kentucky khua cu USA sungih Pepsi in tambik khua a si.
23. John F Kennedy cu USA ih Catholic president ttuan hmaisabik a si.
24. 2006 tiang blogs million 200 laicu, updates lo in a um.
25. US khawpi lakih area tumbik cu Juneau, Alaska a si.
26. Hlasakthiam Bob Marley a thih laiah, a sam lakah, hrik phun/ci 19 an hmu.
27. Thlapivang (full moon) ah leilung cu .02 degrees a sa deuh.
28. A harh dammi, mi pakhat in voih veikhat thawhah 3.5 oz tluk thli a suah. Nikhat ah oz 17 tluk a suah thei.
29. A tlangpi in strawberry mumkhat in ci ‘seeds’ 200 tluk a nei.
30. ‘Gas chamber’ timi gas ih mithatnak innkhan ah mi pakhat thi dingah minute 5 tluk a rei.
31. ‘Grapes’ cabiti cu thilsatnak-kuang ‘microwave’ ah sat tir a si le a puak thei.
32. September 3, 1970 ih rial ‘hailstone’ Coffeyville, Kansas ih tlakmi cu inches 8 tluk ih hlum a si ih, pound 1.67 tluk rit a si.
33. American pawl ih cangthlan ‘motto’ ‘In God We Trust’ Pathian kan zum timi cu 1956 hnu ih tuahsuakmi a si.
34. Kalauk hngawngtawi pawl ih liang-pawng ‘hump’ cu 35 kilograms tluk a rit.
35. Minung lawng zangthal in kan it thei. Ramsa dang zangthal ih it thei an umlo.
36. Minung ih cuap pahnih cu pharh a si le tennis court tiat lai a si.
37. Eiffel Tower ah thil hrennak ‘rivets’ timi 2,500,000 a um.
38. Britain ah siangpahrang sungkua ihsin, naute a suak le meithal vei 41 kap puak a si.
39. Carrot ah thau ‘fat’ zianghman a um lo.
40. USA ih thawngtla 55.1% cu rittheihthil thawn pehparih tlami an si.
41. Thlaler ram ih kharkhen pawl cu kum thum sung an bawm ‘shell’ sungah an um thei.
42. San Jose cu California ih khawpi (capital) hmaisabik a rak si.
43. ‘Baboon’ timi zawngpa pawl in tlavang ‘leopard’ an that thei.
44. ‘Jingle Bells’ hla cu Thanksgiving program hrangah 1857 ah James Pierpont ih rak phuahmi a si. 45. ‘Bluefin tuna’ timi nga cu malte sung nazi pakhat ah peng 50 tluk cak in ti a leuh thei.
46. Naute kum 1 in kum 4 karlak thihnak tambik cu mawtaw accident ruangah a si.
47. Hnam aw nak ‘kissing’ in haa ngetnak ‘tooth decay’ tampi a kham thei.
48. Thlapi parah golf ball pathum retmi a um.
49. American mi pakhat in a tlangpi in kumkhat ah cawhnawi hai/no 400 tluk an in.
50. Pat pangan ‘silkworm’ in ni 56 sungah a mah hnakih let 86000 tluk ritmi a ei.
51. White House ah zuknung zohnak, ti leuhnak, bowling lane leh tlannak leh tennis leknak hmun a um.
52. Demde a pa ‘male fireflies’ lawng a zam thei.
53. Siangpahrang Henry VIII ih nupi, Anne Boleyn, saiangpahrangnu Elizabeth I ih nu cu a kehlam kutzung hlei pakhat a nei.
54. Siangpahrangnu Elizabeth II cu a tikholhnak an rubber ih tuahmi rampai lem a ret.
55. USA ih leiram 33% cu hramlak/tupi an si.
56. A tlangpi in mi pakhat ih samphang zat cu 100,000 tluk a si.
57. Bible ah mah le mah thataw vei 7 ngankhummi a um.
58. Titanic lawngpi a pil hlan kum 14 ah, Morgan Robertson ih nganmi cabu ‘Futility’ timi ah April zanah Titan timi lawngpi in vurkhalpi a sutngah thu a rak ngan zo.
59. Minung taksa ih tit ‘muscle’ tumbik cu kan tawbor a si ih, tit fate bik cu kan hna laifang ih ummi tit (inche hrek tiat) a si.
60. Napoleon ih ‘chief surgeon’ in second 13 sungah ke a tangsak thei ‘amputate’.

Theihkaunak 58


1. Whiskey zu cu 1640 ah USA ah an rak tuah thok.
2. Nga fatebik cu ‘Pandaka Pygmea’ timi a si ih, sihte tia hrawng a si.
3. ‘White House’ ih nupi neihnak puai tuah um sun cun, 1886 ih president Grover Cleveland nupi neihnak a si.
4. ‘White House’ cu 1792 ah an rak sak thawk.
5. Mirang ca ih ‘bookkeeper’ timi cafang cu cafang bangaw mi a pehpeh in vei thum um sun cafang a si.
6. 2006 ih lawngfangkheh zuk/zuknung (porn industry) tuahnak ih paisa hmuhsuakmi cu USA lawngah billion $13.3 a si ih, leitlun huapih ngahmi cu billion $97 a si.
7. American president Calvin Coolidge (1923-1929) cu ihkhun ih breakfast a ei laiah, a lu ah ‘vaseline’ cul/hnuh sak phah a duh ttheu.
8. Mirang ca ih MOW timi cu a linglet zawng le a dunglam ihsin ngan sal le khal a bang aw.
9. Eiffel tower saktupa Gustave Eiffel cu Russin ih tikhamna ‘dam’, Philippines ih biakinn le Liberty Statue ih vorhlam kut design nak le saknak pawl ah khal a bawm.
10. A tlangpi in American pawl in an sumlut mi ih 18% cu fek suksonak ‘tranportation’ hrangah an hmang.
11. USA ah Thanksgiving ni ih a thaizing cu ekinn lam remthiam ‘plumbers’ pawl buaibik/hna tambik can a si.
12. Leitlun ih vate fatebik cu ‘bee hummingbird’ a si ih, inches 2.24 tluk sau a si.
13. Russia USSR tiih rak theihmi ram cu a tthekdarh aw ttheh zonan, tu khal ah leitlun ih ram tumbik a si thotho. Canada ramih let hnih tluk in a tum.
14. Baseball lekthiam milar Babe Ruth cu baseball pahnih veikhat den ah a den thei ih, khatlam ah ball pahnih in bangrep ten an va thleng thei.
15. American ih innkang ruangih thimi pawl cu linghnin, nikhuasia ‘natural disasters’ pawl ih thimi hnakin kumtin a thimi an tam sawn.
16. Australia ram ah Burger King cu Hungry Jack’s tin an ti.
17. Ihthat laiah thilrim theih theinak kan neilo.
18. Philipines ram ah December thla cu nupa neiaw tambik thla a si.
19. Van boruak ‘space’ ih hnawmbal ‘dust’ ton 10 tluk cu nitin leilung ah a tlak.
20. Leitlun ah kilaw ‘parrot’ phun 315 a um.
21. American Idol ih thutthentu ‘judge’ rak ttuan ttheu hlasakthiam milar Paula Abdul cu ‘Los Angeles Lakers’ ih ‘cheerleader’ a rak si dah.
22. Mount Palomar, California ih ‘telescope’ hmunhlat-zohnak in peng 7,038,835,200,000,000,000,000 tluk hlatmi hmu/zoh ban theih a si.
23. Vate nun/san sau bik record ih um mi cu ‘cockatoo’ timi vate a si ih, London Zoo ah kum 82 a kim ah a thi.
24. Palap ‘bat’ pawl lungkua sungin leng an suak tikah, kehlam her in an suak.
25. Rampai ‘duck’ pawl hmun an cer tikah, nazi pakhat ah peng 50 tluk cak in an zam.
26. North Pole ah ni 186 sung cu ni hmulo in um a ttul.
27. White House ah innkhan ‘room’ 132 a um.
28. 1997 ah million khat lawng a si mi Nairobi miphun ih 14% le Kenya pawl cu AIDS nat nak an nei.
29. Samsen pawl cu ramdang hnakin Scotland ih suak an tam bik.
30. Vanzam fate cu dunglam zawngin khal a zam thei.
31. American nauhak kum 6-14 karlak pawl cu magazine siar ringring an si.
32. Mithi kuang (coffin) an rak tuahnak san cu mithi pawl thosal in, an sungkua pawl an tthih (haunting) lonak dingah a si.
33. American ih football leknak (NFL) timi pawlih, saphawsawl kumkhat hrang daih ding tuahnak ah caw 3,000 tluk ih vun hman a ttul.
34. Leitlun milian hminthang Bill Gates ih India ram ih AIDS hrang a hlumi cu million $100 zikte a si. Cumi cu a neihnak thawn tahtthim a si le, paisa $60 neimi in, pia hra (ten cents) hlu thawn a bangaw.
35. Minung taksa ih tthancakbik cu hmur/sam a si.
36. Diamond hmuhsuakmi lakih tumbik cu carats 3106 a si.
37. Cangcel (earthworms) pawl in lung (heart) 5 an nei.
38. Lemcang hminthang John Wayne in zuknung 200 hnakih tam a tuah suak.
39. Hmaisabik lung thlengnak (heart transplant) hlawhtlinzet ih tuah suak mi cu 1967 ah a si ih, Cape Town, South Africa ram ah a si.
40. Mit-pawl (blue eye) nei pawl cu khawthim ah thil an hmuh theinak a cak deuh.
41. Canadian zawihnitnak (researcher) tuah pawl ih hmuh suakmi cu Einstein ih thluak cu mi pangai hnakin 15% tluk a kau/tum deuh ti a si.
42. Cumkheng (tortoises) pawl cu, an hnar in ti an in.
43. Bible cu minung 40 hnakih tam ih nganmi, kum 1600 sung nganmi, Jesuh suahhlan 1500 BC ihsin Jesuh suahhnu kum 100 lai tiang nganmi cabu a si.
44. Carolyn Shoemaker timi, van boruak zohthiam (astronomer) in van boruakih um mi pawl (comets) 32 leh “asteroids” timi 300 lai a hmu suak.
45. USA ih lamzin hmin tambik cu ‘Second Street’ timi a si ih, ‘First Street’ timi cu paruk nak a si. 46. Kum zabi 19 ih Britain ramih mah le mah thataw ih thilo pawl cu hridai in an awk that sal.
47. Mawttaw mawn tikah, nazi pakhat ih peng 25-35 tluk ih mawng a si le gas (patrol) a heulam a zia um bik.
48. Rools Royce timi mawttaw pakhat tuahnak ah thla 6 rei a ttulih, Toyota pakhat tuah dingah cu nazi 13 lawng can a cem.
49. USA ah million 100 hnakih tam uico le zawhte an um.
50. American pawl in kumkhat ah billion $5.4 tluk inn-zuat rannung hrangah paisa an hmang.
51. Zawngpa pawl cu minung (mipa) vekin, an calsam tlawngin, a kolh ve.
52. Chow-chow timi le Shar-Pei uico phun cu an lei a dum.
53. 'Asthma' le 'isthmi' timi mirang cafang cu 'vowels' in a thawk veve ih a cem veve mi le a laifang ah 'vowels' umlo mi cafang 6 um sun an si.
54. 1871 ah rangleng 'horse car' timi an rak hmang thok.
55. American mipi 3,000 thu an sutmi ah 41% in mipi hmaiih thusim an ttihbik ih, 32% in hmunsang ih um 'afraid of high' an ttihbik.
56. Detroit ih palik William L. Potts cu tusan ih kan hmanmi 'traffic light' 1920 ah rak tuah thoktu a si.
57. A taktak ah cun, 'Titanic' lawngpi a pil laiah, minung ziangzatciah thi ti an theilo.
58. A tlangpi in kumtin mawttaw 50,000,000 leitlun ah tuah suak a si.
59. Vui/saipi nih nikhat ah ek pound 50 tluk a thawh.
60. Sihte ih rim theih theinak cu, ui ih theihtheinak tluk in a cak ve.

Tuesday, July 23, 2013

Theihkaunak 57

1. U.S. Secret Service cu 1865 ah paisa lem tuahmi pawl zingzoi dingah rak tuah thokmi a si.
2. 2006 ah American mi 8 ah 1 cu internet 'addict' mi an si.
3. USA president Harry S. Truman cu college degree neilo ih president ttuan netabik a si.
4. Washington le Montana state ih thawngtla pawl cu hridai thawn awhthat an si lai.
5. USA ih blueberries 99% cu Maine state ih suakmi an si.
6. Greece le Australia ram lawng santhar Olympics lehnak hmuahhmuah ih tel an si.
7. Monopoly timi lehnak reibik lekmi record cu nazi 1,680 sung a si ih, cucu ni 70 sung a si.
8. A tlangpi in mi pakhat in a dam sungih ke ih a feh zat cu leilungpi veithum hel tluk thawn a bangaw.
9. Australia ah 'death penalty' thih dingih dann peknak a umlo.
10. USA ih hnamdang rawl larbik cu "Italian' rawl a si.
11. Mirang ca ih cafang saubik cu 'pneumonoultramicroscopicsilicovolcanoconiosis' a si.
12. Minute 10 sungih ‘hurricane’ thlipi ih cakzia cu leitlun ih nuclear ralthuam hmuahhmuah hnakin a cak sawn.
13. Kum zabi 19 ih Britain ramih mah le mah thataw ih, thilo pawl cu hri-in an awkhlum.
14. Hmaisabik leitlun ih speed limit tuahmi cu 1903 ih England ramih tuahmi a si ih, 20 mph a si.
15. Zawhte in a hna ah tha/tih ‘muscles’ 32 a nei.
16. USA ih hlamhmai ‘pumpkims’ zuarmi 99% cu cenmawinak men ah an zuar.
17. Mirang ca ih hmantambik mi cafang pawl cu E, T, A, I leh S pawl an si.
18. Leitlun ih tupi/hramlak 25% cu Siberia ram ah a um.
19. Kutttial ‘fingerprints’ vekin lei ‘tongue’ khal in ttial a nei ve.
20. 1987-1997, kum 10 sungah mipum million 800 tluk an karh.
21. Apple muu cu poison a si.
22. American pawl cu ral an rak doodah mi hmuahhmuah ih thimi hnakin mawttaw accident ih thi an tam sawn.
23. Sihte pawl cu an mah ai ih let 50 tluk rit an phur thei ih, anmah aiih let 300 rit an hnuk/dir thei.
24. US space shuttles leilung ihsin an kap suak zikah pound 4.5 million tluk a rit.
25. Kumtin ten ‘meteoric dust’ timi van boruakih hnawm cu leilung ah ton 40,000 tluk a tla ringring.
26. ‘Beaver’ timi ramsa fate pakhat in kumkhat sungah thingkung 200 tluk a ei ral thei.
27. Hmisabik TV neimi ram pali cu England, USA, Russia leh Brazil an si.
28. Leitlun ih irh ‘hiccups’ reibik record mi cu American ih vok zuatih lo tuahpa a si ih, 1922 ihsin 1987 tiang a si.
29. 1849 ih sui a suak ciamco laiah, tidai nokhat ah $100 in khal an rak lei aw.
30. Phehlep ‘butterfly’ nih color sen, hring leh aire a hmu thei.
31. Cukcu ih rawl a duhbikmi cu milu ‘stamps’ dunglam ih kaw ‘glue’ a si.
32. A tlangpi in caw in nikhat ah vei 16 ek a thawh.
33. American mi 30 ah 1 cu, thawnginn ih um, probation lole parole ih um an si.
34. Kumtin American mipa 250,000 tluk cu an nupi in an thawi/vel lole keu tuar in an um.
35. Chicago ih ummi innpi ‘The Sears Tower’ cu steel ton 76,000 tluk telih tuahmi a si.
36. Philippines ram ih Davao City cu leitlun ih khaw tumbik (area lamah) a si.
37. Ounce khat sui cu peng 50 tluk sau mi wire hri vekin a dawk aw thei.
38. Rose pangpar ih tawbawl (rose hips) te cu thingrah dang pawl hnakin vitamin C a tam sawn.
39. Fangphut cu Tuluk ram ih ‘the Great Wall’ saklai ih a hngetnak dingah an rak hmang.
40. USA ih golf ball ah a bol tete (dimples) 336 a um ih UK ta cu 330 a um.
41. USA ih Maine khua cu leitlung ih haather cawihnak khawpi ‘the toothpick capital of the world’ a si.
42. ‘Ball point pen’ cangannak cu Hungarian unau George leh Lszlo Biro in 1938 an rak tuah thawk.
43. USA ih state 21 ah WALMART in hnattuantu a nei tam bik.
44. Bruce Lee cu a rang tuk ruangah, mipi in an zum le fiang deuhin hmu thei nak dingah film fung deuhin tuah a rak si ttheu.
45. Egypt ih Pyramid pi cu ton 6,648,000 hrawng rit ih zum a si.
46. Maimom ih ruh (skeleton) cu a taksa lenglam ah a um.
47. 1977 ah George Willing cu World Trade Center building innpi ih dannlo in a kai ruangah $1.10 an cawh.
48. Minung kan rih lam ih 7% cu thii a si.
49. Warsaw siarlo ah Chicago cu leitlun ih Polish miphun tambiknak khua a si.
50. 98% Japan pawl cu an thih thikah meiin an uarkang ‘cremate’.
51. Kawngsang ‘mosquito’ a nu lawngin mi an keu. A pa cu ti leh thing thei ti lawng an in.
52. Hmaisabik ‘The Beatles’ pawl ih UK ih hlalar hmaisabik cu “From Me to You” timi a si (June, 1963).
53. Cawhnawi sawr vete ih a sat lam cu 101 degrees Fahrenheit a si.
54. Kiosa pawl ih hmurhmul cu minung kutttial (fingerprint) vekin an dangaw ttheh.
55. Minung taksa sungih nat/na nak (pain) cu second pakhat ah feet 350 tluk in a feh.
56. Apple zarhkhat ah pum 5 hnakih tam ei le cuap hrangah a ttha.
57. Texas state cu an state ih thantar (flag), American flag thawn a sanglam can/bang aw cekci in tar sianmi state um sun a si.
58. Mirang dan ih ‘rule of thumb’ ih tihduhsan nak cu nupi kut zungpi hnakih tummi thil thawn thawilo ding tinak a si.
59. Leitlun ih lung ‘rock’ phun tambik hmuhmi cu ‘basal’ timi lungto a si.
60. USA ah kumtin, tthi, hnakhaih le faute (jewelry) ruangah 50,000 tluk hliamhma an ngah.

Monday, July 22, 2013

Theihkaunak 56

1. Africa ah nitin nauhak 3000 cu malaria ruangah an thi.
2. Sakhi pawl cu nikhat ah minute 5 sung lawng an itthat.
3. Titanic lawngpi a pil laiah, minung 2,228 an um ih, 706 lawng an nung.
4. Starfish timi nga cu thluak an neilo.
5. Whales timi ngapi pawl cu ti sungah minute pakhat ah an lung vei 30 a tur ih tileng ah minute pakhat ah vei 60 a tur.
6. Nunau lung tur cu mipa hnakin a tur rang sawn.7. Leitlun ih cekcek ‘chewing gum’ kum reibik cu kum 9000 hnakih tam a si.
8. Hmaisabik siimuum ei ding zuar hmaisabik mi cu ‘Aspirin’ timi lunasi a si.
9. Thingrah lakah ‘grape’ cu leitlun khuitawk hmun khalih cin tambikmi a si.
10. Tobacco, sahdah/khuhsii ah cancer natnak cang tir theimi chemicals 50 tluk a um.
11. Nauhak pawl TV an zoh le nat an tuarnak a dem deuh phahnak ah an hmang.
12. Kum zakhat tinten leilungpi a her dan second pakhat a fung vivo.
13. Inn zuat ramsa lakah aa bik cu vui-ar (turkey) a si.
14. A tlangpi in American mi 70,000 tluk cu mitcaw le hnaset kawpih neimi an si.
15. Nii cu kum billion 11 tluk daih dingih ruat a si.
16. Israel-Jordan ih um mi ‘Dead Sea’ cu tipithuanthum ih hnuailam (below sea level) feet 1312 (meter 400) ah a um.
17. Lunaa le taksa phaw/thling natnak cu cherry rah thur deuhmi (tart cherries) muu 20 tluk ei a si le a dam thei.
18. Hlanlai deuh san ih France ram ih uire mi nunau dann pek dan cu khawsung ah tawlawng in ar an dawi tir.
19. Alcatraz thawnginn larzet mi an hmang laiah, a tlangpi in mi pakhat in kum 5 tluk thawng a tlak.
20. Mi pakhat in a tlangpi in a dam sungah ti gallon 16,000 tluk a in.
21. Mipa in nunau hnakin cafang fate ih nganmi an siar thei sawn.
22. USA ih mitcaw cang tambik nak san cu zunthlun natnak ruangah a si.
23. American mi a hrek tluk hrawng cu an suahnak hmun ihsin peng 50 tluk hlatnak ah an um.
24. Leitlun ah ‘roses’ phun 13,000 tluk a um.
25. A tlangpi in ‘shark’ timi nga tumpi cu a haa tto sal ding ah ni 7 tluk a rei.
26. Minung in kumkhat ah vei 10,000,000 tluk mit kan tthep.
27. Hlanlai deuhah USA ah pia 5 ca ‘5 –cent bill’ an rak nei dah.
28. Naute 2000 lakah pakhat cu haa pakhat nei in a suak.
29. Ebay ah milar, Justin Timberlake ih kohzo mi sang ‘French toast’ an zuar.
30. USA president lakih hmaisabik Tuluk ram tlawngtu cu Richard Nixon a si.
31. USA president Franklin Pierce cu president a ttuan laiah, a rang thawn pitar pakhat a pah sualih kaih a tuar dah. Sinan, an thlah sal.
32. Oprah Winfrey cu midum nunau hmaisabik TV ih news phuangtu a si.
33. Minung kum 30 kim hnu cun, kan taksa a cawm (shrink) vivo.
34. ‘Termites’ timi pangan pawl ih thil siatsuah nak cu meisa, ruahsia le linghnin ti vehih thil tuahsiat mi hnakin USA ah kumtin thil an ti siatsuah tam sawn. Kumkhat ah a tlangpi in million $750 man tluk thil an siatsiah.
35. New York ih 90% taxi mawng pawl cu mivai pawl an si.
36. BC 3,000 san laiah, Egypt ah beer phun 6 lai an nei zo.
37. Muvanlai pawl cu an zam phahin, nupa sinak ‘mate’ an hmang.
38. Philippines ah tikulh 2,100 a um.
39. 61% mipa pawl in internet ihsin lawngfangkheh zuk an zohih, a hrek tluk in zarhkhat ah nazi pakhat hnakih tam can an pek.
40. Tuu/beram in nikhat ah rawl kg 1-4 tluk a ei.
41. 1796 tiang USA ih Tennesee state cu Franklin state tin an rak ti.
42. Kawngsang ‘mosquitoes’ pawl cu color dang hnakin color pawl ‘blue’ ann pan duh cuang.
43. ‘Catfish’ timi nga pawl ih thil thawttheih theinak ‘tastebuds’ cu an hmurhmul ah a um.
44. Khuai pakhat in a thla minute pakhat ah vei 11,500 tluk a zap.
45. 1920 ih USA president cuh ve pa Eugene Debs, Socialist party pa cu thawnginn sung ihsin campaign a tuah nan, vote 920,000 a ngah.
46. Minung ih kan rilte cu inches 2 tluk a tum ih, feet 22 tluk sau a si.
47. USA State 26 ih nupa tthenawnak san bik cu ‘impotence’ timi mipa sinak (zangthi) cak nawnlo ruangah a si.
48. Leitlun ih voksa suak tambik nak le ei tambik nak ram cu Tuluk ram a si.
49. Leibek/ciar cu leiro hnakin a zang sawn.
50. Hmaisabik White House ihsin phone biak aw mi cu Rutherford Hayes in Alexander Graham Bell a ko nak a si.
51. Zuknung laksawng ‘Oscar’ peknak ih thusim saubik cu 1942 ih Greer Garson a si ih, Minute 5 leh second 30 a sim.
52. ‘Koala Bear’ timi ramsa cu nikhat ah nazi 22 sung a itthat.
53. Great Britain’ cu European ramdang pawl hnakin ice cream ei tam bik ram a si.
54. Caw pawl cu an hnar ihsin thlan ‘sweat’ a suak.
55. Leitlun ih butlak fatebik cu ‘Brazilian baby frog’ timi a si ih, USA pia khat ‘dime’ hnakin a fate sawn.
56. Ruahtii tla rangbik cu nazi pakhat ah peng 7 tluk rang a si.
57. USA mipum ih 22% tluk cu tleirawl an si.
58. Owen Falls Lake timi tili cu leitlun ih minung tuahcawp mi tili tumbik a si.
59. USA president 4 nak James Madison cu feet 5 leh inches 4 lawng ih sang a si ih, a rihlam cu pound 100 a kimlo.
60. Hla ttha/mawi ngai hi pumpi ‘digestion’ hrangah a ttha.

Tuesday, July 9, 2013

Theihkuanak 55

1. Sai/vui cu nikhat ah nazi pahnih sung lawng an itthat.
2. 50% ‘lottery win’ pawl cu an hna kel an ttuan sal thoho.
3. Kalauk hngawngsau pawl in an hna cu an lei in a thianfai thei.
4. Dutch miphun pawl cu mitthai ‘candy’ ei theibik an si ih, a tlangpi in kumkhat ah mi pakhat in pound 65 tluk a ei.
5. Cincinnati ih Reds team baseball team cu kum reibik team an si.
6. 99% minung pawl in kan kiu (elbow) kan liak theilo.
7. Apple cu 25% thli a si.
8. Kiosa ‘lion’ cu kum hnih an kim hnu lawngah an huk ‘roar’ thei.
 9. Nikhat ah mi pitling pakhat in cuap ihsin thli litres 10,000 tluk a suah. 10. WAL-MART in minute 7 tinten sum $3,000,000 a la lut.
11. Van boruak ‘space’ ah na feh le na thaw pit hlanah, na puak ding. Ziangah tile thli ‘air pressure’ a umlo ruangah a si.
12. A tlangpi in chocolate bar pakhat tinten ‘insect legs’ rannung fate ih ke 3 lai an um.
13. ‘Clark Gable’s Academy’ Award cu auction lakih zuknung laksawng lakah man tambik ih leimi a si ih, $607, 500 in an lei.
14. Africa ah ‘Hippos’ in tisarttam hnakin minung nunnak a lak tam sawn.
15. Dollar fangkhat cu phun 293 in tih nawi/thleng thei a si.
16. ‘Diabetes’ zunthlum natnak cu USA ih minung nunnak lak tambik mi natnak 4 nak a si ih, kumkhat ah himi ruangah minung 180,000 tluk an thi.
17. Kumkhat sungih USA ih plastic film tuahmi in Texas a khuh thluk thei ding.
18. 1958 ah USA in ‘Space’ ah zinghnam ‘mice’ 3 “Mia, Laska, leh Benji timi a thlah.
19. 1687 hlanih nazi cu nazi fung pakhat lawng ummi a rak si.
20. Israel mi 3 ah 1 in cell phone an hmang.
21. Ihthat khawplonak in natnak khamnak ‘immune system’ a derthawng tir theiih, nat a awl te.
22. USA ah nitinten ekinn ih tidai an hmang mi cu gallon billion 5 hnakih tam a si.
23. Mi pakhat in a tlangpi in a dam sungah kum 4 sung mawttaw to in le thla 6 sung ‘red light’ ih cawlnak ah a can a cem.
24. Manhattan ah Alaska ih minung um tlukin (population density) um sehla, minung 15 lawng an um ding.
25. Na lu zawn ah thlapi a um a si le na zang deuh (due to gravitational effects).
26. Mipa 75% in an fala cu nupi dingah an zoh phah.
27. Second pakhat tinten Coca-Cola ih tuahmi ei/in le thil 8000 tluk leitlun ah hman a si.
28. Mittthep cu second 0.3 tluk a rei.
29. 70% American college thlawngta pawl cu paisa/hlawh tam deuh ngah dingah tlawng an kai nak sanbik a si.
30. US ih dollar cu 1785 ah official in hmanthok a si.
31. Pengkhat kulh sungih ummi ‘insect’ pangan pawl cu pengkhat kulh sungih minung um hnakin an tam sawn.
32. Meikang nak hngak in meikhu in minung nunnak a lak tam sawn. Ziangruangah tile carbonmonoxide leh gases pawl ruangah a si.
33. Minung lei ah thil thawh theihtheinak ‘taste buds’ 9,000 tluk a um. 34. USA lamzin ah speed limt tarlang tambik cu 25 mph sign a si.
35. Shark timi nga tumpi pawl cu cancer natnak an nei theilo.
36. Phengphehlep ‘butterflies’ pawl in thil thawhnak cu an kee in thei theinak an nei.
37. Minung ruhih 25% cu kee ah a um.
38. Jupiter veikhat a herkual aw dingah mazi 9 leh minute 55 a rei.
39. Israel ramih biaknak daan ah Sabbath ni ih hnar tawk ‘pcking your nose’ cu khap a si.
40. America pawl in a tlangpi in nikhat ah pizza acres 100 tluk an ei. Cucu second pakhat ah phel 350 tluk an ei tinak a si.
41. Leitlun ih hmin bangaw tambik cu Mohammed a si.
42. Neihawnak (wedding) 85% cu biakinn lole synagogue ah tuah a si tlangpi.
43. Toadfish timi nga a pa pawl cu a nu an pawl zikah an aw-thawm a ring tukih tileng lam ih ummi in an thawm theihthei a si.
44. Pennsylvania ih state law daan ah tikolhnak 'bathtub' ih hlasak khap a si.
45. Los Angeles highways ih mawttaw feh pawl cu an teh tukih kumkhat ah mipakhat in traffic ruangah nazi 82 tluk a can a hmang.
46. Kharkhem 'snail' feh cakbik cu nazi pakhat ah peng 0.0313 tluk cak in a feh.
47. American mipi in kumkhat sungah bottle billion 5 theitii, soda leh pound billion khat le hrek tluk coffee an in.
48. Kuakfawp pawl cu fawplo hnakin kum 6 le hrek tluk tuan in an thei ding.
49. Harvard Univ ih original hmin ngaingai cu Cambridge a si nan, John Harvard in cabu 400 a hlu hnuah Harvard tin an thlengmi a si.
50. Paisa pek ih phone kohnak 'collect call' cu Pai sunlawihni 'father's day' ah an hmang tambik.
51. Mipa sizung um pawl cu nunau hnakin itkhun par ihsin an a let hnih in an tla awl sawn.
52. Thlathar cu Cawlhni (Sunday) in a thok a sile, Tlawngkai ninga cu ni 13 a si ringring ding.
53. ‘Humpback whales’ timi nga tumpi pawl cu kum 95 tiang an nung thei.
54. A tlangpi in khuai (honey bee) dam sungah khuaitizuu fiangte (teaspoon) ih 1/12th tluk lawng a suak tir.
55. Basketball cu Canada mi James Naismith in 1891 ah a rak tuah thok.
56. Leitlun ih cii ‘salt’ 10% cu USA ih lamzin a khalmi pawl tii/ziam tirnak (de-ice) nak hrangah hman a si.
57. Nunau pawl ih vun cu kilograms 3 tluk a rit ih mipa vun cu kilograms 5 tluk a rit.
58. Leitlun ih ‘recycle’ thil hlun tuahtthat ih hman tambik mi cu mawttaw a si.
59. Kalauk hngawngsau pawl cu ramsa lakah thisensang nei tambik an si.
60. Nauhak pawl cu nikhat ah vei 400 tluk an hni ih, upa cu vei 15 tluk an hni.

Theihkaunak 54

1. Jimmy Carter cu USA president lakih sizungih suakmi president ttuan hmaisabik a si.
2. M & M candies ih a san cu 1941 ih a rak tuahtu te pahnih hmin Mars leh Murrie tinak a si.
3. Million khat dollar $100 caa hlir cu pound 22 tluk lawng a rit.
4. Lemcangthiam Wesley Snipes cu a hmin than hlanah mipi hmanmi telephone ‘public telephones’ buntu hna a rak ttuan.
5. Lemcangthiam nuahakbik ‘nominate’ tuahmi cu Keisha Castle-Hughes a si ih, kum 13 lawng a si.
6. ‘Lobster’ timi kaikuang cu pound khat a si dingah kum 7 a rei.
7. Kentucky ih nupa neiaw mi 50% cu tleirawl an si.
8. Minung kum 35 kan si hnu cun, nikhat ah ‘brain cells’ timi thluak thahrizam 7,000 tluk nitin a hlo/siat ih tuahtthat sal thei an si nawnlo.
9. ‘Snail’ kharkhem cu an dam sungah veikhat lawng nupa sinak ‘mate’ an hmang.
10. Colorado ah caw 83,000 tluk an um.
11. ‘Kangaroo’ cu a mei in leilung a daita lole a pet/khir thei lo.
12. 2011 kum tiang leitlun ih raltlan ‘refugees’ umzat cu million 10.4 a si. Himi lak ihsin 1% lawng ramthum nak ah an feh suak.
13. 2010 kum sungah USA ih raltlan lakluhmi cu 73,000 hnakih tam a si.
14. Raltlan mi 90% cu USA, Canada leh Australia in a lak.
15. 1975 ihsin tusuntiang USA ih raltlan laksuahmi zat cu million 26 tluk a si.
16. 1832 ah Abraham Lincoln cu Illinois legislature dingah a zuam ve ih, a sung.
17. Ernest Vincent Wright ih nganmi nunthuleng ‘Gadsby’ cabu ah cafang 50,000 tluk a um ih, cafang ‘E’ pakhat hman a tel lo.
18. Rome ih ummi “The coliseum’ timi lehnak innpi cu kum 400 sunglai rak hman ringring ttheumi a si.
19. Africa ih um mi “the cicada’ timi thothe cu kum 17 sung a itthat ih zarh hnih sung lawng itthat lo in a um. Cumi zarhhnih sungah ci a thlakta ih a thi.
20. Leilungpi, nii a helkual nak ah nikhat ah peng million khat le hrek tluk a helkual. 21. Muu ‘eagle’ in hmul ‘feather’ 7,000 tluk a nei.
22. Bible ah Jesuh keh le vorh ih misual pahnih an that ve mi hmin a um lo nan, thuanthu pakhat ih nganmi ah an hmin, Dismas leh Gestas tin a um.
23. ‘Catfish’ timi nga (a pa) cu nga-tii pawl an keuh tiang a kaa ah a ret ringring.
24. 1960 ah USA ih kum 100 tlun dammi cu 4,000 tluk um in an zum ih, 1995 ah cun, 55,000 tluk an um.
25. Nitinten American mi 7% tluk in MaDonald’s an ei.
26. Australia ih paisa 5, 10, 20, 50 leh 100 ca cu plastic ih tuahmi an si. 27. Rawl (food) cu ciil a um lawngah a thawhnak theih thei a si.
28. ‘Feral rabbit’ timi sabek pawl cu a pa in a nu kha a ta a si ti hminsinnak ah a nu parah zin/zun a thawh ttheu.
29. Texas ih khua pakhat hmin cu Ding Dong ti a si ih, 1990 ah mipum 22 lawng an um.
30. Nunau 600,000 ah pakhat tluk lawng in fa phir 4 a nei.
31. Uico lakah ‘greyhounds’ timi uico pawl cu an mit a ttha bik.
32. Mexico ih nupa te cu kum 67 sung an hamaw ‘engaged’ ih kum 82 an kimah an nei aw.
33. Mi pakhat in a tlangpi in a dam sungah zarhhnih tluk hnam/fawp ‘kissing’ nak ah can a hmang.
34. 1836 ah US cozah pi cu rampi ih leiba a nei mi hmuahhmuah a pe ttheh hnu khalah paisa hlei tam tuk a rak nei.
35. Minung in ‘chromosomes (DNA)’46, leh ‘crayfish’ timi nga in 200 an nei.
36. 1763 ah Venice khua ah coffee dawr 200 a um. 37. Banhla rim hnim in minung rihlam a niam tir thei (lose weight).
38. Minung billion 2 lakah pakhat lawng in kum 116 tluk a dam.
39. Panama Canal tuahnak ah minung 25,000 an thi.
40. Kum 4000 liamzo mi ih Egypt ah zawhte that pang a si le thihnak in dann pek a si ve.
41. New Zealand ah caw million 9 hnakih tam an um.
42. AD 1700 ihsin tunitiang ‘volcanic activity’timi tlang meisa puaknak thawn pehparin minung 260,000 hnakih tam an thi zo.
43. US ih federal law dan vek a si le nauhak TV show nazi pakhat suahmi ah minute 10 sung faknak ‘advertisemnet’ um ding ti a si.
44. ‘Humming bird’ timi vate cu a feh thei lo.
45. Kan suah pek ihsin kum 65 kan si tiang cawllo in number kan siar a si hmanah billion khat kan siar suak lo ding.
46. Kumkhat sungah a tlangpi in mipakhat ih ihkhun ‘bed’ ih a fehnak cu peng 4 tluk a si.
47. Kentucky ah na inn kulh sungah lawngfangkheh in na feh ‘walk’ duh a si le license na neih ttul.
48. ‘Formula One’ timi mawttaw nazi pakhat ah peng 120 tluk ih fehmi cu a cak tuk ruangah, leikua sungah a linglet zawngin a feh thei thotho. 49. Plastic hnawmhne ruangah kumtin tisung ramsa le vate 100,000 hnakih tam an thi ringring.
50. ‘Jiffy’ timi cafang cu second 1/100th tinak a si.
51. 80% tluk American mi pawl cu an dam sungah mi pakhat khat ih thahrum hmangih tuahmawhnak an tuar.
52. Dominica, Mexico, Zambia, Kiribati, Fiji le Egypt ram ih thantar pawl ah vate zuk a cuang.
53. 1510 ah Nuremberg mi Peter Henlein in nazi a rak tuah hmaisabik. 54. Europe ram ih coffee an hman pek ah “Arabian wine” tin an rak thei.
55. Mirang ram siangpahrang lakih niambik cu Charles I a si ih pi 4 leh letmah 9 lawng a sang.
56. America timi ttongfang cu “European explorer” “Amerigo Vespucci” ihsin a rak suakmi a si.
57. Color pawl (blue) in thinlung a dai ter.
58. A tlangpi in American mi pakhat in a dam sungah hmun 11 lai ah umnak a tthawn.
59. Mu lukolh in a cang rero laimi minung lole ramsa a sual dahlo ding. 60. “Dreamt” timi cafang cu mirang cafang ih ‘mt’ thawn a tawpmi cafang um sun a si.