Thursday, December 22, 2011

Theih Kau Nak XXI


1. Dec. 15, 2011 “Census data” sim dan vek a si le, million 97.3, USA mipi cu mi farah din hmun ah an thleng.
2. Million 49.1 cu farah aiih farah (below poverty line) dinhmun ah an um.
3. An zaten million 146.4 tluk an si ih, USA minung ih 48% tluk an si.
4. Himi lakah, 73%, a tambik cu Hispanics (Spain ttawng hmang pawl) an si ih, a sangtu ah midum pawl leh a mal bik cu Asian leh mirang pawl an si.
5. Elizabeth Taylor ih sui le ngun pawl cu million $115 man Dec 14, 2011 ah zuar sak a si.
6. Cumi lak ih man khungbik cu pearl tthii million $11.8 man leh diamond zung hruk million $8.8 man an si.
7. Charles Osborne timi pa cu kum 69 sung a irh (hiccups).
8. Cukcu (cockroach) cu a lu tang/bul in, ni reipi sung a nung thei ih, rilrawng in a thi.
9. Coffee cu datsi (oil) sangtu leitlun mi ih hmang tambik mi a si.
10. Tuluk (China) cu billion 1 hnakih tam an si nan, sungkau hmin (family name) 200 lawng an nei.
11. “Pulp Fiction’ timi zuknung ah “f” (ttawngttha lo) cafang 257 an hmang.
12. 19th century ah (tomato) cu hanghnah/rah a si tin USA ih “Supreme Court” in dan vekin phuan nak a nei.
13. “Sharks” timi nga tumpi pawl cu an mit an tthep dah lo.
14. ‘Niagara Falls” ti-suar-tla pi ih ti a luangmi cu leitlun hmundang ti-suar-tla mi pawl hnakin a tam sawn.
15. “Ketchup” (tomato ih tuahmi) cu 1830 ah sii phunkhat zuar in an zuar.
16. Nitin inzuat ramsa/rannung 1000 lai thimi lakah 200 lawng ramsa thla ah vui an si.
17. Apple pound 11 na ei le pound khat na rit lam a tthan ding.
18. “Library” pakhat ih cabu pawl cu Gigabytes 50 ah khum/ret thei ttheh an si.
19. Rul cu a tlangpi in haa tlar 6 an nei.
20. 1884 ah Dr. Hervey D. Thatcher nih cawhnawi palang a tuah suak.
21. Alexander Graham, telephone tuahtu pa cu a nupi le a nu phone in a biak dahlo. An pahnih in an hna a set.
22. Zawhte nih hmurhmul tlarli an nei.
23. “Mola mola” timi nga phunkhat cu, tii vawikhat tih ah 5,000,000 a ti thei.
24. Rul cu an mit an sing le khal, an hmu tlang thei thotho.
25. Atlangpi in zung pakhat in, ca a ttulmi pawl vawi 19 tal copy an tuah.
26. Leitlun ih ramsa rak um dahmi pawl lak in,10% lawng tusun ah hmuh ding an um.
27. Tipi thuanthum ihsin asanglam feet 40,000 ih ‘temperature” cu –60 F a si.
28. Cinghnia (fox) pawl a tlangpi in pound 14 rit an si.
29. Basketball lekthiam, milar, Wilt Chamberlain cu “foul” ruangah a leknak ihsin suah a tawng dah lo.
30. Keli nei ramsa lakah, “kangaroos” pawl cu dungsip in an feh thiam lo.
31. Zinghnam (rat) cu kalauk (camel) hnakin ti in lo in, rei a um thei sawn.
32. King Kong zuknung an rak tuah hmaisabik laiih, king kong lem cu inch 18 tluk sangmi a si.
33. Sakuh (porcupine) ih hmul cu 30,000 tluk a si ih, kumtin a thar an suak.
34. Vur tlang (iceberg) pawl cu a tlangpi in ton 20,000,000 tluk an rit.
35. Arpi, rawl color phun dangdang pek a si le artimu color phun dandang ah a suak thei.
36. Atlanta, GA ah kalauk hngawngsau (giraffe), electric tthuam leh tthuam pakhatkhat ih hren/ttawn cu dan pahbal a si.
37. “Strawberry’ cu “rose” pangpar cikhat an si.
38. 1867 ah U.S in Alaska cu million $7.2 in Russia hnen in a lei.
39. Hmaisabik, ekinn tidai hman nak alangmi zuknung cu “Psycho” a si.
40. Hlanlai Greece ramih misual an that tikah, mi pangai cu thih-sii an in tir ih, sal pawl cu an vuak thah.
41. Leitlun mipum ih 50% hnakih tam cu phone an ko in, an biak dah lo.
42. Atlangpi in minung hnar hmul cu feet 6 tiang a tthan thei.
43. Lei ih ciin mi thlaici pakhat kho/keuh dingah ruahti, pound 100 tluk a ttul.
44. Tuu (sheep) pawl in tuu dang pawl hmel zoh in tuu dang, 50 tiang hrawng theih thei nak an nei.
45. 80% millionaires pawl ih hman mi mawtaw cu a hlun (used cars) an si.
46. Panda bear (tuluk vom) cu an suah pek ah zinghnam (mouse) hngakin an fa te sawn.
47. Rang pawl cu, ding in an itthat thei.
48. New York ih um mi Empire State Innpi cu thli nasa zetih a hran tikah, leh lam veve ah a hnin aw thei.
49. 1960 ah Nevada ih paisa thawn leh nak (gambling slots) cu 16,067 tluk a um.
50. 1999 ah cun 205,726 a um. Cu cu Nevada ih um mi, mi 10 ah “slot” pakhat ciar co tluk a si.

51. “Arctic Ocean” cu 14,056,000 sq miles tluk tum a si.
52. “Sumatran tiger” timi pawpi pawl cu ttial an nei tam bik ih, “Siberian tiger” pawpi in ttial a nei mal bik.
53. Fung pahnih in rawlei nak (chopsticks) cu China in kum 4,000 liamzo mi ah a rak thok.
54. Neitabik European ram pahnih nunau vote thlak siangnak cu Switzerland (1971) leh Leichtenstein (1984) a si.
55. “The great lakes” timi tili lar pawl cu “Lake Michigan, Lake Huron, Lake Superior, Lake Erie leh Lake Ontario an si.
56. “Scientist” pawlin, minung thih hlante leh thih veten minung rit lam an tah tikah, minung ih thlarau (soul) cu 21 gms tluk a rit an ti.
57. Hmaisabik American thantar (flag) cu zo in a rak tuah ti an theilo.
58. Elvis Presley cu 1956 ah TV ah a lang hmaisabik.
59. Thiahhlei pawl in kumkhat ah farmu (pine cones) 40,000 tluk an ei.
60. Nu le pa duhdawtnak lam cabu (romance novel) siartu nunau cu, a siarlotu nunau hnakin, 74% an kopi/pasal thawn nu le pa sinak hman ding a tam sawn.

Thursday, December 15, 2011

Theih Kau Nak XX


1) ”Planet Kepler-22b” an timi, cu minung um thei a si ding tin scientist Bill Borucki in 12/6/2011 ah a sim.
2) Himi “planet” cu a sat lam, 72 degree hrawng leh kan um nak leilungpi hnakin 2.4 tlukih kau deuh a siih, minung umnak ttha a si ding tin zum nak an nei.
3) “Super Bowl” timi USA lehpan nak lam ih larbik le ropibik mi “football” final cu February 5, 2012 ah Indianapolis ah tuah ding a si ih, TV in mipi million 100 hnakih tam in an zoh ding tin zum nak a um.
4) Himi puaiih “half time” ah Madonna in zaihla sak nak a nei ding. Himi laiih, TV ih thehlar nak (commercial/advertisement) man cu second 30 ah million 2 a si ding.
5) Madonna ih hmaisabik album No.1 nak a sinak kum 27 kimnak a si. A album neitabik suahnak kum 3 rei hnuah hitin hla sak an sawm nak a si.
6) “Ketchup” hai 4 cu “tomato” a hmin mi pumkhat tluk thawn a bangaw.
7) Hindu pawl “holy day” cu nisuah in a thok, Jewish pawl cu nitlak in leh Christian pawl cu zandir (midnight) in a thawk.
8) Coca-cola hmaisabik an rak tuah laiah, “cocaine” an rak telh cih.
9) Hmaisabik “parachute” hman theimi cu 1787 ah Jacques Gernerin in feet 3,000 sang ihsin a rak hmang. Vanzam an tuah hlan kum reipi ah a rak hmang zo tinak a si.
10) Mipa pawl rawl eiduh ciamco nak an nei tikah, a thau um mi le a al deuhmi an duh ih, nunau pawl in chocolate an duh timi hmuh suah a si.
11) “Carbon dioxide” tamtuk nak ah kawngsang (mosquito) pawl cu daiten an um thei lo, an zam rero.
12) “Continents” lakah “Antartica” siarlo, Saklam (South) “continents” pawl cu Thlalam (North) “continents” hnakin an kau sawn.
13) Ar thin (chiken liver) cu thinsen “A type” ihsin “O type” thlengnak ah hman a theih.
14) Minung 10,000,000 tluk cu nangmah suahni/kum ciahah an suak ve.
15) Hlasak thiam milar ‘Cindy Laupher” cu “dyslexia” timi damlo nak phunkhat a nei ih, tlawng a kai laiah, “subject” zaten a sung ttheh.
16) ‘Shark” timi nga tumpi in, a ei ding rawl nga fate deuh pawl cu, an lung phu awn in a hlawl (nga pawl ih lungphu an thei thei).
17) Mipa kum 20 luang pek pawl in a tlangpi in, zarhkhat ah vawili tluk hmul an met.
18) Nitin ten mi pakhat in khak (mucous) quart khat hrawng kan dawlh.
19) New York ih um mi “Statue of Liberty” tuah tu French mi, Frederic-Auguste Bartholdi in a nupi ruangrai zoh phahin le a nu ih hmel lak in a tuahmi a si.
20) Leitlun ih ihthatlo reibik record ummi cu nazi 264, ni 11 sung a siih, Randy Gardner in 1965 ah a rak ngah.
21) Hlanlai deuh ah cun, India ram ah, dan pahbal a si le an hnar tiang tangsak a rak si.
22) 1850 hlan ah golf cu saphaw leh arhmul ih tuahmi a rak si.
23) A tlangpi in tidai in lo in, ni 11 sung nun a theih, asinan a sat lam degree 60 fahrenheit a si nak lawngah a cang thei.
24) Astronaut L. Gordon cu May 1963 ih boruak (space) an feh ding zingah, a zangkhai (relax) tukih, “space capsule” sungih an hngak laiah a rak ihthat men.
25) USA ah nitin ten 7% in Mc Donald’s ah rawl an ei.
26) Thil thaw kan theih theinak (tastebud) pawl cu a tlangpi in ni 10 sung lawng an nungih a thar a rak suak cingcing.
27) A tlangpi in mi tam sawn in thihnak hnak in maimom (spider) an ttih deuh.
28) USA ih “Grizzly Bears” timi vom pawl cun, thir (steel) inch hrek tluk sahmi an keu tang thei.
29) Mirang cafang ih “U” peh aw ih um sun cafang pawl cu “vacuum”, “residuum” leh “continuum” pawl an si.
30) Minung hnar ih rim theih thei nak cu vorhlam hnar ta rim theih nak a cak sawn.
31) Hnawifop mi ramsa ih thi cu a sen, pangan (insects) pawl ih thi cu a eng (yellow) ih kaikuang (lobsters) pawl ih thi cu a pawl (blue).
32) USA ah “Smith” timi hmin nei mi 2,382,500 tluk an um.
33) Chrysler nih B-29’s timi Japan ih a thlakmi bomb a rak tuah dah.
34) Leitlun minung ih 11% tluk cu kehtlak (left-handed) an si.
35) “Avocado” timi (tthawphat ti) cu theirah lakah “calories” tambik neimi a si.
36) “Peter the Great” timi san laiah, Russian mi khabehmul nei pawl cu “special tax” an pek ttul.
37) Hmaisabik TV nei ram pali cu England, USA, U.S.S.R. leh Brazil.
38) ‘Rhinoceros beetle” timi cep fate pawl cun anmah hnakih alet 850 rit an phur thei. Cucu minung pakhat in mini-van (mawtaw tum deuh pawl) 50 khai/phur tluk thawn a bangaw.
39) “Kiwi birds” vate phunkhat pawl cu an mit acaw ih thilrim in rawl an hawl.
40) Richard Millhouse Nixon cu USA president lakih hmaisabik, a hmin ngan nak cafang in “criminal” dan pahbal tu tiih ngan theih um sun a si ih, William Jefferson Clinton cu 2 nak a si.
41) Arti hawng (egg shell) in a thuah tete 17,000 tluk a nei.
42) Israel ram ah mi 3 ah 1 in cell phone an hmang.
43) Jupiter in, ni (sun) helsuak dingah kum 12 a rei.
44) “Aluminum” cu sui hnakin a man a rak khung dah.
45) April 4, 1974 ah Jn Massis, Belgium mi in ton 80 rit mi thlangleng cu hri in a haa in New York ah a rak dil suak.
46) “Jedi” timi biak nak cu Australia ah a um ih, member 70,000 hngakih tam an si.
47) Winston Churchill, minister a si hlanah 1915 ah hmainortu ah ttanin raldo tu a si.
48) “Lighter” cu “Match” tuah hlanah tuah mi a si.
49) India cu leitlun ih “post office” nei tambik ram a si ih, 280,181 a nei.
50) Spit Bergen, Norway ah, thla thum leh hrek sung ni tlalo in a um.
51) CDC (Central Disease Control) Natnak Kham Nak lam zungih sim dan vek a si le USA innsang 5 ah 1 cu thahrum hman/buianak nei (domestic violence) innsang an si.
52) USA ih minung mi pitlin 51% cu nupi/pasal nei an si.
53) USA ih nunau pasal nei paw atlangpi ih kum cu 26.5 a si ih, mipa cu 28.7 a si.
54) 1960 ah USA sungah nupi pasal nei aw 82% an um ih, 2010 ah 42% lawng an um. A thianghlim mi tthitum nak tuahlo in umtlang (living together) an tam sinsin ruangah a si. Hrekkhat in pursumleilawng naklam siat ruangah an ti.
55) USA ih mino/tthanthar (teens) pawl cu 1981 ah 81% tluk in zuu an in nan, 2011 ah cun 22% lawng in an in.
56) USA ih mino15 ah 1 in Ganza/sechuak (marijuana) an zuk/fawp.
57) USA ih nauhak 1.6 million pawl cu inn neilo (homeless) in an um ding. Asan cu pursumleilawng nak lam tthatlo ruangah nu le pa in inn man an pe theilo ruangah a si.
58) Minung taksa in tuamtu vun (skin) cu 20 sq. feet tluk a si.
59) Credit card hmangtu 3 ah 1 lawngin credit card bill kimten thlatin a pek.
60) Inn ih fihfir lut ding hnakin a let 10 in kaang ding a tam sawn.

Friday, December 9, 2011

Theih Kau Nak XIX


1) Pat ih thil-phiar (knitting) cu Scotland ihsin a rak thawk hmaisabik
2) Kum upabik, lemcang thiambik “oscar” ngahtu cu Henry Fonda a si ih, a kum 76 ah a ngah
3) USA ah kum tinten minung million 50 tluk nih nga an siau (fishing)
4) Laphak (tea) pound khat in, in ding no (cup) 300 a tuah suak thei
5) Hmaisabik USA ih rittheih bing (opium) a kham thawknak cu 1909 ah a si
6) “Skunk” timi ramsa ih rim cu pengkhat hlah nak ihsin theih thei
7) Kum zabi 18 (18th century) laiah, aalu cu rawlei ttheh ah ei a si ttheuih, puan fate (napkin) in an tuam ih ci thawn a sa in an ret
8) “Cinderella” thuanthu ih a kedam (slipper) thlalang ih tuahmi kha, a thuanthu ngaingai ah cu sahmur ih tuahmi a si
9) California University ih hmuah suakmi cu coffee khu a suak rero mi ah cancer leh lung lam natnak kham thei nak a um an ti
10) Minung kan taksa ih um mi “chemicals” pawl cu Euro paisa 6.25 man tluk lawng a si
11) Kiosa (lion) hrekkhat cu nikhat ah nu le pa sinak (mating) vawi 50 hnakih tam an hmang/nei
12) Hmaisabik “personal computer” Apple II cu 1977 ah an zuar thawk
13) Zato (hospital) ih hmanmi “keyboards” pawl in natnak (MRSA infection) 25% lai an phur
14) Sai/vui (elephant) pakhat in nitin ek pound 50 tluk a thawh
15) ‘Gatorade” timi lehpan nak lamih an in ttheumi, hmin cu an tuah suak nak tlawng “University of Florida Gators” ihsin hmin an bun mi a si
16) “Germanany” ram ih cukcu (cockroaches) pawl cu rawllo in thlakhat leh ti in lo in zarhhnih sung an nung thei
17) “Hollywood” timi sign cu 1923 ah an tuah thok ih, an tuah pek ah cun, “Hollywoodland” ti a si
18) “Gigolo” timi ttawngfang cu mipa zuaraw-mi (male prostitute) tinak a si
19) ‘Natural gas” in rim a neilo, sinan gas a pop/suak (leak) um tikih a rim theih thei ding in rimnei mi “chemical” an ret cawp mi a si
20) Hlanlai Egypt pawl cu hmur si lovin, an hnar in an hnam (kiss) aw
21) Pakhat an hmu suakmi cu suahpek ih naute mipa zang tuk deuh pawl cu nupi neilo ih um ding an tam sawn.
22) Rawldawr ih rawlsuangtu (chef) ih lukhum saupi an tuah nak san cu cokah ih meisa sa mi a lu sungah uam aw lo in, thlidai a um theinak dingah a si
23) Mirang ramah hatthew (sneeze) tikih, “bless you” an tinak san cu kan lung phu millisecond (second mal tak te) sung a cawl ruangah a si
24) 70% American college tlawngta pawl tlawng an kai nak san cu hlawh tam ngah duh ruangah a si
25) Leitlun ih lamzin tumbik “Monumental Axis” timi, Brazil ih ummi zin parah mawtaw 160 a tlar in mawn a theih
26) Atlangpi in kum 40 simi mipa 5% leh kum 65 mi 15-25% pawl cu “erectile dysfunction” timi mipa sinak caklo nak an nei
27) Hong Kong ah pasal a uire a si le nupi in a that thei nan, kut lawngin thah sian a si
28) “Charlie Chaplin” cu amah bangbik zuamaw nak lala ah pathum nak a ngah dah
29) 1870 ah England ramih cabu lakah sakhua lam cabu cu, phuahcawp (fiction) cabu hnakin a letin a rak tam. Sinan kum 16 hnuah cun, sakhua cabu a mal sawn sal
30) Ttek tlak (lightning) ruangah kumtin “nitrogen” ton 10,000,000 leitlun ah a tlak.
31) Hmaisabik TV ih naute leknak/lem (toy) lang (fak-nak) tirmi cu Mr. Potato Head a si ih, 1952 ah a si
32) Kan dang sungih um “tonsil” cu thil tthalo, kan dang sungih a lutmi le kan hip ngahmi pawl siatsuah tu dingah a si.
33) Khuai (bees) pawl in mit 5 an nei.
34) “Popsicle” timi mitthai cikhat tuahsuaktu cu kum 11 mi Frank Epperson a siih, 1905 ah a si. A hmusuak dan cu zanah a thil in laimi inleng ah thil cawknak fung (stick) fate pakhat thawn a tan pangah, cumi cu a rak khal ttheh. Himi ahmuh ihsin 1923 ah “Epsicle” tin hmin a pe ih, nehhnu ah “popsicle” ah an thleng sal.
35) Hmaisabik nau khamnak sii (contraceptive) cu tisarttam ek (crocodile dung) a si ih, Egypt pawl in 2000 B.C ah an hmang.
36) England ih lo tuah pawl (farmers) cu vok zuakmi pawl lehnak lem (toy) hman tir tengteng ding timi daan an nei.
37) “Soda” bawmruk (6 pack) tuahnak ah a soda man hnakin a bawm (cans) tuahnak man a tam sawn.
38) Mi pangai in nikhat ah vawi 13 an hni.
39) Cangan thiam “Virginia Woolf” in a cabu hmuahhmuah ding (standing) phah in a ngan.
40) Lu kawng (shave) hnuah sam cu dum sawn le tam sawnin a rak kho sal lo.
41) “Whales” timi nga tumpi pawl cun, an mit pahnih in hmunkhat ah thil pakhat an zoh tlang theilo.
42) Minung in”trillion” khat tiang kaa in siar suak ding cu thil cang thei a si lo.
43) 92% tii a um mi “Watermelons” cu zum um lo zetin “Kalahari Desert” timi Africa thlaler ramih hmuh hmaisabik a si.
44) “Second Street” timi lamzin hmin cu USA ih zin hmin bangaw tambik a si ih, “First Street” cu 6 nak a si.
45) Naute pawl cu thla 6-8 hrawng an si ah lawng, mitthli an nei.
46) Mipa pawl in ih nak khan (bedrooms) var/rang color an duh ih nunau in a pawl (blue) an duh.
47) Hmaisabik “Mormon” biaknak innpi cu 1836 ah Kirtlang, Ohio ah an ong.
48) “Titanic” lawngpi hmin ngaingai cu “R.M.S. Titanic” ti a si ih, a san cu “Royal Mail Steamship” tinak a si.
49) Mipa 10% hrawng leh nunau 8% hrawng cu kehtlak (left-handed) an si.
50) 80% tluk mobile phones ih ummi (microwaves) cu kan lu in a hip.
51) 2001 ah hmaisabik van boruak (Space) ah million $20 cemin USA milian pakhat cu khualtlang nak a neiih, "Space Station" ah zarhkhat sung a um.
52) 2011 ih mi pakhat "Space" ih khualtlang man cu mi pakhat ah $200,000 a siih, va boruak ah minute 90 sung boruak thlir nak caan an ngah.
53) 2005 tiangah leitlun ah "nuclear weapon" 30,000 a um.
54) Cumi lakah, USA in 12,000, Russia 16,000, China 400, France 350, Israel 200, Britain 185, India le Pakistan nih 40 veve leh North Korea in himi tuah theinak ding (nuclear fuel) 6 hrawng a nei.
55) USA in kumtin oil (datsi) barrel billion 7 hnakih tam a hmang.
56) USA ah kumtin zato ih "surgery" tuah ruangah meisa ih kang 650 tluk an um.
57) An kang nak san bik pawl cu "heat, fuel, oxygen" pawl ruang ah an si.
58) USA president 39 nak Jimmy Carter cun, president ka ttuan hnuah, ttuan ding a tam tukih, thla ka cam tam sinsin a ti.
59) 1970 ah USA mipum 1000 ah 1 lawng thawngtla a si.
60) Tuni ah cun, mipum 1000 ah 7 hnakih tam thawng an tlak.

Thursday, December 1, 2011

Theih Kau Nak XVIII


1. USA thantar (flag) a linglet ih tar a si ah cun, “in bawm aw, harsat nak ka tawng” tinak asi
2. Hmaisabik “St Patrick Day” USA ih an rak hman kum cu 1737, Boston ah a si
3. South Carolina ih phunhra kai laimi pawl ihsin 51% lawng an “graduate” ding, state hmuahhmuah lakih graduate malbik a si
4. Mirang ca ih “four” pali cu a cafang kom zat leh a sinak taktak bangaw um sun number a si
5. Vienna khua ah December 4, 1894 ah kum 5 le hrek a si mi pound 250 tluk ih rit nauhak nu te cu rawl pangai a ei nan, a thlan a suak theilo
6. Texas state lawng, state hmuahhmuah lakah, “absentee ballots” space ihsin pek an siang. A san cu Texas ih um mi, Houston Space Center cu “astronauts” tamsawn ih um nak a si ruangah a si
7. Michigan state ah Hell timi hmun a um ih, Detroit ihsin peng 50 hlah nak ah a um
8. Arti “brown eggs” cu arpi hmul sen leh hna sen ihsin a ra ih, arti var “white eggs” cu arpi hmul rang leh hna var/rang ihsin a ra suak
9. Ruah pangai a tlaklam ih rang zia cu nazi pakhat ah peng 17 tluk a si
10. USA, Republican Party ih symbol a si mi vui/sai zuk cu cartoon suaithiam Thomas Nast in 1874 ah a tuah sak
11. Zuknung tuahmi 55% cu “R” timi kum 18 tlunlam ih zoh thei mi lawng an si
12. Kumkhat sungah, mi pakhat in a tlangpi in phone vawi 1,140 a ko
13. John Tyler cu president lakah hmaisabik zung sung ih nupi nei asi ih, June 26, 1844 ah a si
14. China ih “great wall” cu peng 1,400 a sau
15. 2006 ih hmuhsuah mi ah Mount Everest thlang ih kai suaktu mi pa 10 sungah pakhat an thi ringring
16. Leitlun ih hnawm (garbage) 20% tluk cu USA ihsin a suakmi an si
17. Coffee cu leitlun ih in mi lakah larbik, nikhat ah no (cup) billion 400 tluk nitin in in a si
18. Rawlhmeh ih "wine" an polh/thlah tikah, rit theihnak zianghmang a tangnawnlo nak san cu 172 degree Fahrenheit tluk ih saa mi mei in a khuu ah a hlo tir ttheh ruangah a si
19. Scientists pawl hmuh suakmi ah naute nuhnawi fopmi pawl cu nuhnawi fawp lo hnakin an ttawl (thaulo) sawn an ti
20. Korean ah tthal sungih rawlhmeh larbik cu "poshintang dog meat soup' timi uico sa haang a si
21. Cutin a lar ciamco nak cu nunau pawl an hmel a ttha tir cuang a bang an ti
22. Vainim (corn) cu a thlangpi in paw khat ah mu (kernel) 800 hrawng an um ih, tlar 16 hrawng an um
23. Tidai cu tisaa hnakin a rit sawn
24. Rawl dawr ih "tip" pek tikah, tlangval hnakin nupi neizo in "tip" an pe tam sawn
25. Vatican City cu leitlun ih "independent state" fate bik a si ih, mipum 1,000 tluk an umih naute suak an um lo (zero birth rate)
26. Leipi raldopi pahnih nak (WW II) laiah, US kumpi in “instant coffee” pound million 260 a hmang
27. “Puritan” pawl san ah Zarhpi ni ih nautesuak cu sual tumpi pakhat tluk ah an ruat
28. Leilung ih sunglam “temperature” cu feet 60 thukah degree 1 in a tthang vivo
29. “Native American” pawl in thisen cu thil ngan nak le ceiaw nak ah an hmang
30. Artii hmin lo cu a her theilo nan, artii suanhmin mi cu a herkual thei
31. Brainerd, Minnesota ih um mipa hmuahhmuah cu khabehmul zuah tengteng ding timi dan an nei
32. Khawpi ih uico pawl cu khawte ih uico pawl hnakin kum thum tluk an nun a sau sawn
33. Kut sunglam (palms) leh ke tanglam ah hmul a um theilo
34. Second 3 tinten naute pakhat a suak
35. Cukcu (cockroach) a kaung a kiak tikah, a thar a rak suak sal
36. 2011 sungih leitlun umnak tthabik khua le ram Vienna, Austria
37. Zurich, Switzerland
38. Auckland, New Zealand
39. Munich, Germany
40. Duesseldorf, Germany
41. Vancouver, Canada
42. Frankfurt, Germany
43. Geneva, Switzerland
44. Bern, Switzerland
45. Copenhagen, Denmark
46. Caw man tambik “auction” ih an zuarngah man cu million $1.3 a si
47. Galileo cu a thih hlan teah a mit a caw (blind)
48. Sweden ih um “Vasaloppet” cu leitlun ih hlunbik, saubik leh tumbik “cross-country ski race” tuah nak hmun a si ih, kumtin minung 14,000 in zuamaw nak an nei
49. Italy ah 2011 tiang “coffee bars” 200,000 a um ih a thar an suak rero lai
50. Khasuansen (onion cell) pakhat ah tiso/tisa engine (steam engine) puak thei ding khawp tiitha (water pressure) a um
51. Zinghnam (rat) cu inn thuah nga (5 story building) tluk sangin a tlak le khal hliamhma neilo in a um thei
52. New Zealand ram cu nunau pawl vote thlak thei nak hmaisabik siantu ram a si
53. Canada leh USA ih ramri cu leitlun ih saubik ramri a si ih, peng 3,987 a sau (km 6,416)
54. “Blue whales” timi nga tumpi pawl cu minute pakhat ah voi 9 lawng an lung a tur (heart beat)
55. Bill Gates cu computer program a kum 13 ah a tuah thawk

Tuesday, November 22, 2011

Theih Kau Nak XVII


1) 2010 ih report pek miah USA Congress member 536 sungah 250 cu millionaires an si.
2) Cumi lakih sin #1 cu Rep. Darrell Issa (R-Calif) a siih, million $448.1 a nei
3) #2 Rep. Michael McCaul (R-Texas) million $380.4 a nei
4) #3 Sen. John Kerry (D-Mass) million $231.7 a nei
5) #4 Sen. Mark Warner (D-Va) million $192.7 a nei
6) #5 Rep. Jared Polis (D-Colo) million $143.2 a nei
7) Indiana State ihsin #100 nak Sen. Dan Coats (R-Ind) million $4.8, #193 nak Rep Dan Burton (R-Indianapolis) million $1.8, #224 nak Rep. Larry Bucshon (R-Newburgh) million $1.3, #232 nak Rep. Pete Visclosky (D-Merrillville)
8) Indiana thotho in #303 nak Sen. Richard Lugar (R-Ind) $670,508, #348 nak Rep. Todd Rokita (R-Indianapolis) $478,515, #434 Rep Joe Donnelly (D-Granger)$174,005, #460 Rep. Mike Pence (R-Columbus) $90,007, #469 Rep. Todd Young (R-Bloomington) $65,001
9) Indiana thotho in #510 Rep Andre Carson (D-Indianapolis) cu leiba $25,998 leh #516 Rep. Marlin Stutzman (R-Howe) in leiba $84,495 nei veve in Congress lakih farahbik 26 sungah an tel
10) Himi pawl a zaten an inn le lo, an hlawn thliri man zat ngan telh hrih lo mi an si
11) France ram ih a sangbik nak hmun cu Mont Blanc a si ih, Alps ah a um
12) Hla zuarngah tambik mi cu Elton John ih Princess Diana hrang a sakmi “Candle in the Wind” timi a si. 1997 ah million 35 an zuar suak
13) 1920 ah Eugene Debs timi Socialist in vote 920,000 USA president zuamaw nak ah a ngah. Asinan, thawnginn sungin campaign tuahmi a si
14) 56,000,000 tluk in kumtin “Major League” base ball games ah an feh
15) Pennsylvania ih hmun sangbik nak cu Colorado ih hmun niambik nak hnakin a niam sawn
16) Kum khat sungah atlangpi in lung (heart) vawi 40,000,000 tluk a tur
17) Iceland ram um mi pawl in ramdang pawl hnakin Coca-Cola an in tam sawn
18) Barbies ih hminpum (full name) cu Barbara Millicent Roberts a si
19) Nunau thi an nei can ah, kutzung laifang ih thil theitheihnak (sensitivity) a mal deuh
20) “Carrots” ah thau (fat) zianghman a um lo
21) 1973 tiang “whale oil” cu mawtaw “transmissions” hrangah an rak hmang
22) Sydney, Australia ih nu pakhat in faphir, ni 56 dan ah a nei. Hmaisa sawn cu December 17, 1952 ah a suakih a neita sawn cu February 10, 1953 ah a suak
23) “Alligator” ti sarttam cikhat pawl cu kum 100 hngakih tam an nung thei
24) Second 45 tinten USA ah inn pakhat tluk meisa a kang ringring
25) Minute 3 tinten nunau pakhat cu hnawi cancer (breast cancer) natnak ruangah tuamhlawm in a um
26) China ram ah mirang ttawng thiam, USA hnakin an tam sawn
27) Holland ramah, “shopping basket” kenglo in dawr na feh le an lo cawk “fine” thei
28) Canada ih fanghnih tlang (2 dollar bill) ih cuangmi “parliament building” parih thantar (flag) cu American flag a si
29) Khasuansen “onion” at laiah, chekchek (gum) na tthial phah le mithli tlak a kham
30) Kalauk hngawngsau (giraffe) a suah pek ah, feet 6 hrawng sang ihsin a rak tlak a ttul
31) 1927 ah leitlun minung billion 2 an um
32) 1959 ah leitlun minung billion 3 an um
33) 1974 ah leitlun minung billion 4 an um
34) 1987 ah leitlun minung billion 5 an um
35) 1998 ah leitlun minung billion 6 an um
36) October 31, 2011 ah leitlun minung billion 7 kan kim
37) 2025 ah leitlun minung billion 8 kan kim ding
38) 2043 ah leitlun minung billion 9 kan kim ding
39) Leitlun minung ih 19% cu tuluk (Chinese) an si
40) Himi lakah 33% Christian biak nak
41) Himi lak thotho ah 50.4% cu mipa an si
42) 50.5% cu khawpi sungih um an si
43) Atlangpi in (median age) kum 29
44) Atlangpi ih mi pakhat ih kumkhat sumlut (per capita world income) $10,290
45) Leitlun mipum ih 73% in internet an hmang lo
46) Leitlun mipum tambik nak ram China billion 1.3
47) India, billion 1.2
48) USA, million 310
49) Indonesia, million 240
50) Brazil, million 195
51) Pakistan, million 174
52) Nigeria, million 158
53) Bangladesh, million 149
54) Russia, million 143
55) Japan, million 127
56) Hmaisabik lung lam si (heart medicine) cu 1799 ah “English Garden” ah Dr. John Ferriar in a hmu suak
57) Nazi 24 sungah a harhdammi mi pakhat in vawi 23,000 tluk a thaw a thaw (breathes)
58) USA president khahmul nei hmuahhmuah Republican an si
59) “Hoover Dam” tikham nak pi ih hmanmi “concrete” hmanmi in San Francisco ihsin New York tiang “two lane highway” tuah nak a daih
60) McDonald’s ih zuarngah mi, a help 40% cu “happy meals” timi nauhak eimi ihsin an ngah

Thursday, November 17, 2011

Theih Kau Nak XVI


1) 1996 ah USA ah 16% lawng nih cell ph an hmangih 2011 ah 96% nih an hmang thlang
2) USA ah cell phone million 250 in 300 tluk hmang rero lai a si

3) New York City ah kumtin mi 1,600 tluk cu minung lala ih keu an tuar
4) “Watermelon” cu laksawng ttha zet tin Japan le China ah an pom
5) “Niagara falls” parih feh suak hmaisa bik cu Annie Edson-Taylor a si
6) “Pentagon” timi USA ih ralkap hmunpi ah, nikhat ih a hman mi “toilet paper rolls” ek hruknak cazual cu 666 hrawng a si
7) Thlapum (full moon) cu thlathul (half moon) hnakin a let 9 in a vang sawn
8) Thlapi (moon) na lu tlun zawn ciah ah a um le malte na zang deuh
9) Hlanlai Egyptians pawl in khasuansen (onion) in khawsia/thlarau tthalo (evil spirit) a dawihlo thei tin an rak zum
10) “Yahoo” timi cu a hmaisabik ah “Jerry’s Guide to the World Wide Web” Jerry ih internet kawhhmuh nak, tin an rak ti/ko/hlam
11) 75% nih, an insang ah a malbik pakhat tal in a hngawk (snore) an si
12) Cumi sungah 35% in an nupi/pasal a hngawk an ti ih, 12% in an fa le an hngawk an ti, 9% in an ttilva (pet) a hngawk an ti
13) “Seashell” kharkhem phaw-lawng mi hna kiangih ret tikih, a awn kan theihmi cu tipi thuanthum (ocean) awn si lovin, kan luu sungih thinsen luangmi awn a si
14) “Moth” timi pangan a pa in a nu ih rim cu peng 7 hlah in a thei thei
15) “Wine” sabit zuu cu meivang hnuaiah a um tam tuk le a siat thei
16) Number “72” timi cafang cu US $5 ca ih “Lincoln Memorial” lem tanglam ih hrampi lahkah a um
17) “Koala” timi ramsa cu a nu a hawl tikah, a nuih ciil (saliva) tanta mi thlun vivo in a hawl suak thei
18) USA president lakih July ni 4 ih suak um sun cu Calvin Coolidge a si
19) “Penny” piakhat, vawi 10,000 “toss” aw la, vawi 5,000 cu a lu lam (head) in a tla lo ding, vawi 4,950 hrawng lawng lu lam in a tla ding. Ziang ah ti le milu (head) um naklam a rit sawn ruangah a si
20) Kum zabi 20th sungah linghning ruangah minung, million 3 tluk an thi
21) Leitlun ih minung 10% (billion hrek) tluk nih zunthlum leh thisen thlum natnak an nei
22) President Andrew Johnson ih lung ihsin inche 2 tluk ah meithal ih kapngah nak hma a um
23) (Bowling) timi lehnak ih hliamhma ngah tambik nakcu kut zungpi na a si
24) French ttawng cu kum 600 sung England ih “official” ttawng a rak si
25) Paraguay leh Moldova cu rampi thantar (flag) lehlam leh lehlam lem cuangmi bangaw lo um sung ram an si
26) Naute thla ruk lole thla sarih mi in a thawthaw phahin thil a dawlh thei. Upa in tuah theih lo mi a si
27) “Space mission” ih an hmu suakmi pakhat cu butlak (frog) khal a luak thei
28) Khuh (cough) tikah, thli nazi pakhat peng 60 tluk cakmi tluk a suak
29) USA ih um 10% nih an bills cu paisa fai in an pek
30) 1997 ah 14% Nairobi leh Kenya mipi leh 20% Kenyan ralkap pawl cu “AIDS virus” natnak hrik an nei/kai
31) American mi 4 ah 1 cu TV ah an lang/cuang
32) A tlangpi in mi pakhat dam sungih ke ih a feh zat cu “equator” vawi nga hel suak thawn a bangaw
33) Abraham Lincoln nu cu an cawpi in poison um mi baa/paa (mushroom) a ei ngah ih, cumi ih cawhnawi a in ngah ruangah a thi
34) 1932 ih USA thlatang cu a dai tukih, “Niagra falls” tisuar tlami tiang a zaten an khal ttheh
35) “The Ottoman Empire” cu thla 7 sungah “emperor” pasarih an nei dah
36) Cumi emperor pawl an thih dan cu meisakang, dangah thil tang, titlak, nam ih sunthah, lung tthalo, poisoning leh rang par ihsin tlak that pawl an si
37) Mi hrekkhat nih harhdam nak dingah naupai lai nu ih zin/zun an in
38) Mawtaw lei pawl 3 ah 2 in a man neplo in an ngenzat in an lei ttheu
39) Honda leh Toyota mawtaw hi an fir duh bik
40) An fir duhbik nak san cu mawtaw thar dang ah a thilri pawl awlsam ten, an bun sal thei
41) Bernd Elits, German pa in caw-ek car mi ihsin phar parih tar mi nazi leh milem tete a tuah suak. Tu khal ah caw-ek thotho in kutkhih nazi tuah a tum rero lai
42) Newport, Rhode Island ah nitlak hnu ih pipe thawn kuak fop cu “illegal” a si
43) Vui/Saipi pawl cu nikhat ah nazi 2 sung lawng an it thah
44) 23% leitlun ih “photocopier” pawl siat nak sanbik cu a parah an to leh an taw copy an tuah nak ruangah a si
45) 85.7% (statistics) cazin tuahmi pawl cu phuahcawp an si
46) Mipa pawl cu nunau hnakin a letli in ttek (lightning) tlak an tuar ding a tam
47) Ke (feet) lawngah thlan-bawm (sweat glands) 250,000 an um
48) August 18, 1958 ih ‘The soundtrack to Oklahoma” cu hmaisabik million 1 copy zuar suak mi album a si
49) North America ah “roller coasters” 618 tluk a um
50) Leitlun ih “cereal company” tumbik cu Quaker Oats a si ih, Cedar Rapids, Iowa, USA ah a um
51) USA ah mi 5 ah 1 cu kum tin, inn dang ah a tthawn
52) “Dipsomania” ih tih duhsan cu zuu a khawp in khawp theilo, a duh ih duh kuahko tinak a si
53) Caw cu kailawn ah kaihruai thei asinan, an ttum lam hruai theih a si lo
54) “Montreal” cu tlang hmin Mont Royal timi, lakih hmin pekmi a si
55) “White wine” cu zabitti-sen le rang/var in tuah thei a si nan, “red wine” cu sabitti-sen lawngin tuah a theih
56) “Dolphins” pawl cu an mit khatlam veve in hmun dangdang an zoh theiih, mit pakhat lawng meng in an itthah thei
57) USA president Lyndon Johnson cu nikhat ah cigarette bawm thum a fawp ttheu
58) Kumkua tinten timi cu mirang in “Novennial” an ti
59) Ttektlak (Lightning) ih sat zia cu ni alenglam (sun’s surface) sat hnakin let 5 a sa sawn
60) Khuai siangpahrangnu (queen bee) nih nikhat ah tii 1500 a tii thei

Wednesday, November 9, 2011

Theih Kau Nak XV


1) Billy Graham cu kum 93 a kimnak Nov 7, 2011 ah a hmang ding
2) Cu mi rual in, cabu 30th nak “Nearing Home” “Innpi thawn ka nai zo” timi cabu a thehdarh cih ding
3) USA ah kumtin mi 15 hrawng cu ui keu nak in an thi
4) 66% American mi ekinn ih ca siar hmang pawl siar duhbikmi cu “Reader’s Digest” timi cabu a si
5) Ramsa lakih (mammal), sangbik cu kalauk hngawngsau a si
6) “Polar bear” timi vur lakih um vomrang/var pawl cu kehtlak (left-handed) an si ttheh
7) Thuanthu lakih, raldo reilobik cu 1896 ih Zanzibar leh England raldo nak a si ih, minute 38 hnuah, Zanzibar pawl an “surrender”
8) North Caroline ih hotel, mipahnih ih nak (double bed) karlak ih zial (floor) parih nu le pa sinak tuah/hmang cu dan pahbal”illegal” a si
9) Hmaisabik zuknung “movie’ tuahnakih million $100 cem mi cu 1991 ih tuah suak mi “Terminator 2:Judgment Day” a si
10) Titanic lawngpi in SOS timi “signal” a hmang hmaisabik ih, April thla 1912 ah vurkhalpi a pahih a pil
11) American pawl ih tuahmi “Chevrolet (Chevy)” mawtaw cu Nov 3, 1911 ah an rak thawk ih Nov 3, 2011 ah kum 100 a kim ta
12) A tuahtu hmin cu Louis Chevrolet leh co-founder William C. Durant an si
13) 1918 ah hmaisabik Chevrolet Truck an tuah
14) 1927 ah Ford mawtaw hnakin a vawikhat nak a zuar cak sawn, million khat hnakih tam a zuar suak
15) Chevy hmin telmi hla fing 700 a um
16) 1911 ihsin Nov 2011 tiang Chevy mawtaw million 204 zuar suah a si zo
17) 1911 ih Chevy mawtaw “Classic Six” pakhat man cu $2150 a rak si
18) Leitlun ih mawtaw zuar tambik 4 nak a si, number 1nak Toyota, 2 Volks-wagen leh 3 nak cu Ford an si
19) 1979 ah million 100 a tuah suak
20) 2010 ah mawtaw million 4.26 a zuar suak ih 7.4 second tinten pakhat zuar suak ngah thawn a bangaw
21) Nauhak zaran nih company pawl ih hminsinnak (logos) 200 lenglo cu phunkhat an si ihsin theih thei nak an nei
22) Hmaisabik bazzar kainak bag a kainak um mi (handles) cu 1918 ah Walter Deubener in a tuah suak
23) USA ih tlangleng cak zet “Amtrak” ih a san cu “American and Track” tinak a si
24) Roman emperor Commodus cun, “Rome” hmin cu “Colonia Commodiana” tin a rak thleng tum dah
25) Indonisia ram ah “masturbation” tuah ruangih cawhkuang cu hngawng/lu tang a si (decapitation)
26) Nikhat lawngah vui/saipi in tii gallon 80 a in thei
27) “Humming bird” timi vate (sava) in second pakhat ah athla (wing) vawi 90 a zap (flap) thei ih minute pakhat ah vawi 5000 hnakih tam a zap thei
28) Leitlun ih minung taksa parih kua/on (piercing) nei tambik cu 702 a si
29) “Minnows” timi ramsa pawl cu an hngawngruh ah tle haa an nei
30) Tisuar parih lehnak (surfing) cu Hawaii in rak thawk mi a si
31) Canadian mi Troy Hurtubise nih $100,000 cem in, vom ih keu theilo dingmi ‘robocop style suit” tuahnak ah a hmang
32) Milem suaithiam Vincent Van Gogh nih a dam sungah “Red Vineyard at Arles” timi zuklem lawng a zuar ngah
33) USA president hmaisabik, radio ih thusim tu cu Warren G. Harding a si
34) Margaret Sanger cu 1917 ah hmaisabik “birth control clinic” a tuah ruangah, thlakhat sung thawng an thlak
35) Canada ram cu, “Summmer Olympic games” inteek lak hmuahhmuah lakah, “gold medal” ngah lo sun ram a si
36) 1720 hrawngah, American pawl in aalu (potato) ei le nun a tawi tin an rak ruat
37) Kum zabi 17 hrawngih Europe ram ah aalu an ei thiam tir ah, phar nat nak le nu le pa nat tthalo suak tirtu ah an ruat
38) “Shortfin Mako” timi nga phunkhat “Shark” cu a cakbik a si ih nazi pakhat ah peng 60 cak in ti a leuh thei
39) ‘Guinness Book” cu “Library” cabu pawl lakih fir tambik mi a si
40) 1990 hrawngih zuknung “movies’ sumlut tambk 10 in zuknung pakhat ah million $500 tluk an hlawk ih, azate kom ah billion $7 tluk an ngah
41) Jacksonville, FL khua cu USA ih khua hmuahhmuah lakah, area tumbik a si
42) Amazon tivapi ih “dolphins” cu “pink” color a neimi an um
43) 70% pasal leh 60% nupi pawl in an nupi/pasal parah nu le pa nuamnak lamah fello in an um
44) 1920 ah 57% Hollywood cangtunu pawl cu cangtupa hnakin paisa an ngah tam sawn
45) 1990 ah 18% Hollywood cangtunu pawl cu cangtupa hnakin paisa an ngah tam
46) 1980 ah Detroit, MI nih Saddam Hussein cu “city key” khawpi tawh laksawng a rak pek
47) USA $5 ca ih cuangmi Lincoln Memorial zuk parah, USA ih states 50 hmin an ngan ttheh
48) Hnuhnun (papaya) kung cu thla 18 hrawngah feet 20 tiang a tthan thei
49) James Bond zuknung “For Your Eyes Only” timi ih cangtunu pakhat cu mipa a si
50) New York ah zinghnam (rat) 70,000,000 hnakih tam an um ih, mi pakhat ah zinghnam 9 rate tluk tinak a si
51) Sai/vui nih peng 3 hlah nak ihsin tidai rim a thei thei
52) Sihte (ant) nih rawl a hmu tikah, a taksa sung ihsin a suakmi “pheromone” timi a ret ta ttheu. Cumi rim cu sihte dang pawl in an thei ih rawl um nak an pan tlang
53) USA ih an cing tam bikmi cu vainim (corn) a si
54) Mexico City cu kumtin inches 18 a pil vivo
55) USA ah 98% nih TV an nei
56) Florida ah lilawng (bridge) parih mawtaw thawn feh laiah, ngakhai (fishing) tuah cu “illegal” a si
57) Crystal City, TX ah “popeye” timi cartoon lem feet 6 tluk sangmi lungto ih tuahmi lem a um
58) A tlangpi in American pawl in kumkhat ah “utility bills” mei, ti man ah $1300 tluk an cem
59) Khuai (bee) in khuaitizu pound khat ngah dingah peng 43,000 khual a tlawng ttul
60) Khuaitizu pound khat ah thlawh/faur (drops) 29, 184 a tlak ttul