Thursday, June 18, 2009

Ti Thuknak lamah!


Luka 5:4 4Thusim a ṭheh tikah Simon hnenah, “Ti thuknak lamah na long hi ṭhawn awla na rualpi pawl thawn nan sur cu vun vorhhnik uh,” tiah a ti.


A tlun lam ih, kan Baibal cang thlancia mi kha Luka 5 a zaten kan siar le kan fiang sinsin ding. Khami lai ah Bawi Zesu kha Gennesareth tiva kam ah dingin thu a sim tikah mipi an tam tukih, duh vekin an hmel a hmu ttha theilo. Curuangah, Peter te unau ih lawng dil in mipi hmuh thei nak a sang deuh nak hmun (pulpit) in thu sim nak a nei si kha. Pathian thu kan sim tikah mipi in fiang zetin Pathian thusim tu kha an hmuthei ding kha a thupi zet bakah, thusim tu khalin mipi a hmu thei ttheh nak ih a um a ttul. Himi Baibal caang ihsin zir ding a tampi nan, atawi zawng bikin kan zir dingmi pathum ka rak khai lang duh.

1) Khami Bawi zesuh ih thu sim lai kha cawlhni a si hrimhrim lo, hnattuan ni a si. Asinan hitawkih in hmuh duhmi cu cawlni lo khalah Pathian hrangih can kan pek ah cun, kan hnattuan nak khalah sun lam sawn silovin, hlawk nak hlir sawn in thlasuah mi a vur ti kha a lang tir. Cawlhni lawngah Pathian biak ding a si cuanglo. Pathian hnenih kan siang vek le thungai ih can kan pe mi a lak a si lo zia kha Peter te unau hnenin alang tir. Kan Pathian cu Cawlhni Pathian lawng silovin, 24/7 Pathian a si.

2) Peter te unau Zesu thu ngai in, ti thuknak lam ah sur an vorh tikah, ti cawklo thlasuah an hmu. Vaawi tampi cu Pathian in kan beidawng hnuah kan parah hna a ttuan sawn ttheu. Peter nga kaih thiampa kha Zesu in ti hnuai sungih um le lei le van ih um minung, ramsa lakih thu nei tu a si zia a lang ter. Pathian fa a si ti Peter in a hmuih a theih tikah, a tlin lo zia le mi borhhlawh a si zia hmuaw in, a ning zak riangri si kha., Zesu hmu cu mah le mah tlin lo zia hmuaw sawn kha a si. Zesu cu kan thlalang a si. Zesu kan hmu ve zo maw?


3) Peter le a unau pa cu, lawng pil zikzik khawpin nga an ngah tikah, an ruat dingmi cu, “a heu, hi nga pawl hi market ah kan va zuar dingih, siar cawk lo paisa kan ngah dingih, cumi kha mi, ka nupi hrang, ka fate hrang, ka lei, ka tuah ding” an ti men ding tin kan ruat dingnan, an ti riai lo si kha. An (sipuaizi) tthat lai, bik can sawn ah, an nga kaih ngah mi pawl le an sur pawl tanta in Zesu an thlun ta riai. Zaingah tile cu Pathian kohnak aw an thei fiang a si. Tulai kan san ah, mi tampi cu Pathian hna kan ttuan kan ti tiakh, beidawng ruangah le (sipuaizi) remcang lo ruangah ttuan kan um ttheu. Lole (sipuaizi) hrang lala ah kan ttuan ttheu. Peter le a unau pa cun, an (sipuaizi) tthat lai tak tansan in Zesu an hril sawn si kha.

Nang le kei teh tu ni ah ziang tluk in Pathian ram hrangah can, sumsaw le fimthiam nak hmang in kan pe aw? Kan neih ttha bikmi thil le ril hngakin Zesu a sunglawi bik. Ti thuknak lam pan in feh uh si. Pathian in a siartu le a siarlo tu khal kan zaten tha zang thar in pe hram seh.

Amen

Monday, June 8, 2009

USA sungih um dann le theih ttul mi tete


1) Khuh tikah le hahtheu (sneeze) tikah ban lole pakhat khat in dan (cover) ding.
2) Mi naute duhduh in hnam/ tham lo ding.
3) Mirang pawl hlawhzat le kum sut lo ding.
4) Mi thawn biakaw tikah hni siamsin (smiling face) in um tum ringring ding.
5) Mirang hnenah cun duh le duh tin sim ding. Hmaisong a um lo.
6) Mi inn leng ding le phone in simta lole sut ta hmaisa ding.
7) Appointment nei tikah a tikcu kim hlanah, ready in rak um cia ding.
8) Tikcu upat thiam ding.
9) Ek inn hman ttheh tinten kut khawlh ringring ding.
10) Midum pawl theiah (negro) tin ko lo ding. Negro timi hi sal ih an umlaiih, hmanmi nautak nak ttawngfang a si ih an duh lo.
11) Mah thei lo mi in in sangkaa an kin tikah inn sangkaa ong lo ding.
12) A ttul nakah 911 ko hreh lo ding.
13) Mirang hmuahhmuah fim ah ruatin ttih ttheh lo ding. Mah dik nak ah ttih lo ding.
14) A thianhlim thei bikin um zuam ding. Ek inn, cokaa thianfai ringring ding.
15) Bank account nei tikah theithiam lo mi sut hreh lo ding.
16) Medicaid number le Social security number pawl na theifiang lo mi le ttuanvo nei lo hnenah sim lo ding.
17) Mirang hnenah zir/cawn tlakmi cawng in thil ttha lo hlawn thiam ding.
18) Mirang thawn biakaw tikah an mit ah zoh ding (eye contact) nei ringring ding.
19) Duhduh in mi hmaiah irh lo ding. Mirang pawl fih bikmi a si.
20) Nu le nu, mipa le mipa kutkai le kuah aw lo ding. Hi vekih um cu (gay & lesbian) tinak a si.
21) Kut zunglai (middle finger) tung in mi biak lo ding. Himi hi, thil mawi lo bik le thinheng ih an tuah/hmang ttheumi a si.
22) Kum 18 kimlo mi nih kuat siseh, rit theih siseh an lo dil le pe hrimhrim lo ding. Kum 18 kim lo in, an tuah le cu daan pahtlang tinak a si.
23) Zuri le zunam in mawtaw mawng lo ding.
24) Sahdah, pan le khaini hna ttuan nak le biakinn ah hmuam lo ding. Himi pawl hi tulai harhdam nak lam (Health Dept) ih an buaipi bikmi an si. A rim a sia, a bawrhbah bakah, nat nak ah a cang theimi a si.
25) Hnam dang thawn kan biakaw tikah, mah le mah zumaw zet (confidence) nei zetin mi va biak ding.

Friday, May 22, 2009

Pakhat le Pakhat Sawmdawl aw Thiam


Pakhat le pakhat sawmdawl awk ti cu pakhat le pakhat bawmaw in hna ttuan tlang, thil tuah tlang tih thawn a bangaw. Abikin kan ni Laimi (or) Chin tiaw pawl hi, miphun dang hngakin sawmdawl aw thiam kan ttul zet. Ziangah tile kan dinhmun hi ramcang kang pawl thawn tahtthim cun, kum 200 zikzik lai midung lam ah kan um lai. Curuangah kan tthanso ding cun, ahmaisa bikah pakhat le pakhat kan sawmdawl aw thiam zet a ttul. Pakhat le pakhat sawmdawl aw thiam ding cun……

1) Hrin le hnam fate thinlung put kha thupi bik le a ttul bik ah ret lo ding:
Hitin ka ti tikah, kan suahkeh nak kan hrin, kan hnam duhdawt lo ding tinak si lovin, khami kan hrin le kan hnam kan ttan le kan duh nak ruangah, a kau zawngih hnattuan nak le lung rualnak va siatsuah ding thleng tiang ttan la ciamco lo ding. Lairam, Laimi hrang tthat nak kha thupi bikah ret ringring ding.

2) Miphun picang lungput nei ding:
Miphun picang lungput ti tikah, ziang vek ciah a si ti cu sim fiang a harsa zet. Sim duhsawn mi cu, thuhla nepnawi tuk le tthanso nak um lodingmi thu le hla ah buai tuk lo ding. Caan khal pe lo lawlaw a ttha bik.

3) Tumtah nei ding:
Ziangziang tuah tik khalah tumtah nak neilo cun ziang hman san a tlai lo. Bible khal ah tumtah nak neilo mi cu an hloral ding a ti kha. Kan tumtahmi kan thleng hlanlo lamzin dangdang hlawl in hna ttuan tum ding.

Himi a thlun lam ih thil pathum lawng hi pakhat le pakhat sawmdawl aw nak ah a tawk ti silovin, himi pawl kan tuah thei ah cun pakhat le pakhat sawmdawl aw ding cu a har nawn lo tinak sawn a si.Laimi (or) Chin mi pawl cu kan harsat nak le kan tling lo nak lawng hi focus kan thiam ttheuih, kan tlinmi le kan tih theimi focus kan thiamlo ttheu.

Anetnak ah John timi kut neilo pate thu thawn thazang lak tum uh si. John cu a suah veten kut nei lo in a suakih a nu le pa cu riahsia in nitin deuh thaw an ttap. Asinan, vawikhat cu John cu a to phahin, palang dawng sungih a nu ih a retmi mittai (candy) kha a ke in a ong ih a lak thiam kha a nu le pa in an hmu. Cumi ni thawk ihsin, a nu le pa cun, John in ziang si a tuah theilo timi hngakin ziangsi tuahthiam mi a nei timi sawn ah an focus ih, John cu atlangval tikah, an sawmdawl ih mi cathiam hmingthang ah a cang.

Kut le ke pahnih veve a neimi nih cu kan tuah thei dingmi siar cawk a si lo. John cu kut pahnih a nei lonan, a nu le pa ih sawmdawl nakin mi hlawhtlin ah a suak. Pathian zarih kut ke him ttheptthin ten a neimi pawl pakhat le pakhat kan sawmdawl aw thiam ah cu, kan Lairam le kan miphun cu tthangso lo a theih lo a tthangso tengteng ding. Tik cu le caan a liam rero zo, it thah nawnlo in, pakhat le pakhat sawmdawl aw in hmai kan nawr vivo pei.

Thursday, March 12, 2009

Things to keep in mind when interacting with someone who has disability

· Put people first. Instead of saying “the blind boy,” say “the boy who is blind.”
· Focus on what someone can do, not what he/she can’t do.
· Say “my friend has a disability” rather than “my friend is handicapped.”
· Treat people equally. Don’t feel sorry or go overboard in how you treat people with a disability just to make them “feel better.”
· Give the person a chance to say something or do an activity on his/her own. Like you, he/she has ideas and talents to contribute.
· Wait to offer help until someone is ready or asks for help. Then you can help him/her.
· It’s okay to ask questions when you’re unsure of what to do.

Sunday, February 8, 2009

Tangdawrh le beidong nak ihsin hlawhtlin nak ah!



Johan 13: 4-10, James 4:10

2008 sunglawngah USA sungah 2.6 million hnattuan a hlo. Cucu 1945 hnu ihsin tu nitiangih hna ttuan hlo tambik a vawikhat nak a si. Minung nunram hi kan tumtah ciah vekin si a awl lo bakah, a cang thei lo mi a tam sawn. Malaysia, India le kawlram na um laiih na tumtah mi pawl kha USA na thlen ngaingai tikah, na pitlin mi a mal te ding. Rinlo pi ih damlo nak, sungkua sungih thihhloh thlengnak, hna lay-off, inn sungsang buainak, accident a phunphun tvp. Hi vekih hmuh thei cia lomi harsat nak hi kan parah a ra thleng theiih, kan suangtuah ciami, sun mang pawl in siatsuah tu ah an cang thei. Cutin thil rinlo pi in a cang tikah, hrilding (choice) pahnih kan nei. Cucu, hivek thil harsat nak a thleng tikah, beidongih um men le beidong lo in, ttan laknak sawn ah hmang ih hmai nawr sawn kha an si. Kan harsat lai bik can hi, hlawhtlin nak thawn kan nai aw bik can a si. Bible sungih sin kan zoh tum hnik pei…….

1) Joseph (Semtirnak 38-45) nun hi kan zoh le Bible lam mithiam tampi nih Zesu thawn an tahtthim. Ziang ruangah tile sual nak a tuahmi an hmulo. A tawi zawng cun, a unau pawl nih halhsik in sal ah an zuar nan, kka kha Pathian ih hmailam hrangih a timlam sak mi a rak si sawn. Igyst ram ih prime-minister din hmun a thlen hlanah, tlemnak le harsat nak mak tara a tuat ta a si. Harsat nak kan tuar can ah Joseph tluk in kan tuar ve maw? Na tuar khal a si thei, a sinan a tawpah hlawhtlin nak in a lo hngak, Pathian ttih le rin um in na um ah cun.
2) Moses (Sualhlannak 2-3) Himi hi kan thei cio vekin, Israel pawl Canaan ram ih hruai suak tu dingih Pathian mi thlan a si. Faro siang pahrang inn in a sei lian ih, siang pahrang fapa dinhmu ih um, fimthiam nak sangsang, raldo thiamnak a phunphun thiam a si. Asinan, a umtu nu a nu in Pathian mithlan hnam Levite miphun an si nak kha a nau hak lai in azirh ringring tikah, mi phun duhdawt nak a nei ih zo a si ti a thei aw. Nu pawl nan thupi tuk. Pathian in Faro inn ih a um lai ah Moses cu a hmang riai lo. Mirian ram ih kum 80 lai a sihnu minung lam in san tlai nawn lo le tuah theimi neih lo ih a theiaw hnu lawngah Pathian in a hman ttan. Santlai lo le tuah theimi ka nei nawn lo a si tiih kan theiaw cin ah Pathian hrangah cu hman tlak sawn kan rak si ttheu.
3) Naaman (2 Siangpahrang 5:3-18) Himi zumlo pa ral bawi thu hi, himi Baibal caang nan siar le nan fiang mai ding. Phar natnak neimi a siih, Dam nak duh in Elisha a va pan tikah, paisa tampi a va pek tum. Elisha nih paisa a rak lak lamlam lo. Mi tampi cu thlasuah hi paisa in kan lei tum ttheu. Thlasuah paisa in lei a theih lo. Cu bakah, Naaman cu ralbawi thuma mawi zet thawn thuam aw in a um nan a taksa sunglam cu fihnung zet mi natnak in a khat. Cucu tulai ih zumtu pawl nun a kawh hmuh ve. Jordan tiva ah vawi sarih hnimaw ih dam ding a si. A pek ah cu, hivek tiva bal le fate ih hnim aw cu kan ram ah ti ve tthattha a um tin a tang konan, a tawp nak ah cu tang dawrh nak lungthin thawn a hnim aw tikah, a taksa cu original hngakih no le ttha sawn ah a cang. Cucu tang dawrh nak thinlung ih rah a si.
4) Pawl (Tirhthlah 8-9:15) Hipa hi kan thei cio mi a si. A piangthar hlanah mi sual ngaingai, zumtu pawl a na thei bikih hrem dingin dan suahtu a si ve. Stephen thahtu ah tla a tel. Vawikhat cu zumtu pawl hrem dingih a feh lai Damascus lamzin parah tleu nih a kham ih, a mit nithum sung a caw ta riai. Zo na si tin a sut tikah, “na hrem rero mi Zesu ka si” a ti. Pathian nih nithum sung pawl kha training a pek kan ti thei. A mit a caw tikah, concentration tthaten a tuah thei sawn. Curuangah si thla kan cam tik khalah kan mit kan singih, hnahnawk nak um lo dingin, thla kan cam nak san. A mit a caw ngaingai tikah cu, dann a thiam nak pawl, lalfa ti ih a rak uar aw nak pawl, a puartho nak pawl a hlo viarviar. Tuah theimi ka rak nei uallo ti a thei aw hnuah Pathian mi hman ropi aH a caang. Kan Baibal tiangin Baibal thar cu a ngan tambik tu Pawl a rak si.
5) Kum 12 sung thisen suaknu (Mt. 9:20-21, Mk.5:21-34, Lk.8:40-48) Hinu te ih thuanthu hi ka thin i khawih zet. Nunau pawl ih thla khat vawikhat thi an nei hman khi, tuar har an tiih, hinu te cu kum 12 sung rori thi suak cu, a harsat ziang ding cu sim a ttul lo. A beidong pittawp hnu a nei mi hmuahhmuah thawn Dr pawl a hmuh hnuah Zesu hnenah a pan. A puanzim te ka dai ngah le ka dam tengteng ding timi zumnak a nei a si. A dai ngaingai tikah, Zesu huham a suak ta riai si kha. Zesu kiangkap ah mitampi cu a puanzim cu sim hlah, a taksa daiin an feh ciamco, dungthlun tu pawl khal sun zan in Amah an thlun dan, Zesu huham a suak thei lo. Tangdawrh nakle zumfek nak in damnak a ngah ta riai.
6) Bawi Zesu: Van dinhmun ihsin a niam bik lei ah a rak ttum. Jerusalem ih a netnak ih siangparhrang vekih a lut laiah, ramsa hmuahhmuah lakih, aa bik le tangdawrh bik Laak a hmang. Laak cun, fialmi poh a tuahih, a Bawipa lungawi dingin a tuah ringring. Johan 13:4-10 ih Bawi Zesu ih dungthluntu pawl ke a kholh sak kha, saan tampi a nei mi lakih, pakhat cu Vanbawi fapa cu mi hanttuan fial dingin si sawn loin, amah sawn kha mi ih tirhmi ttuantu a si zia alang tir. Tangdawrhnak nun a lang tir.

Thutawp: Himi pawl kan zoh le Pathian in Baibal sungih a mi hman pawl hi, a hmang nasa ko nan, thil an rak tuah sual mi le an tuah vekin a nung sungah an tuar ve ti a lang. Pawl khal kha Pathian mi hman maksak ah a cang nan, zumtu tamtuk a rak thah vekin, a thih tiang natnak rapthlak a tuar. Moses khal athin a tawi tuk ruangah, ramtiam mi Canaan ram a lut thei lo tvp.
Tanghdawrh ten Pathian kan rian le hlawhtlin nak asi lala fawn. Kan harsat le kan beidong lai caah, Pathian in in hmang duh lai bik can a si ttheu. Tusun ah hnattuan harsat nak ruangah maw, inn sungsang buainak ruangah maw nan thin a har men ding. Asinan na zummi Pathian kha zo a siih, ziangvek thil tuah thei tu Pathian a si tin na thei le cu, himi harsat nak ihsin a lo lak suak thei a si. Harsat can hi Pathian thawn kan nai aw bik can a si ttheu……….

Monday, December 22, 2008

Hnawm (Trash)...Sermon



Hnawm pawl hi a duhtu zohman kan um lo ding. Vawi tampi cu hnawm pawl hi khuitawk in a ra ih, zonih in pek, ziangtin kan hlawn ding tiah kan buai ttheu. Hnawm tawmpi hi eBay ah maw, dawrah maw an zuar ti kan thei dah lo. Ziangah tile hnawm cu zohman ih duhmi a si lo. Khuitawkin cumi hnawm pawl a ra suak ti kan theilo men dingnan, pakhat kan theimi cu, hnawm pawl kan kiangkap ih um ringring le hnawm keng ringring cu harhdam nak ah a tthalo ticu kan thei ttheh ko ding.

1986 ihsin “Pelicano” timi lawngpi cu ram tinkip ah tawiin, cawlh nak a dil nan an duhlo. Ansianglo nak san cu neitu ttha a nei lo ruangah tla a si lo, a sungih hnattuan pawl an tthalo ruangah tla a si lo. A san sawn cu pi 466 ih tummi lawngpi cun, hnawmbal pawl, ton thawng hleinga ritmi a phur ruangah a si. Himi lawngpi ih a tanglam bik khan sungah cun, Philadelphia ih hnawmbal pawl ur khawm mi an ret. Cuvek thotho in kan nih minung tla hnawmbal thawn a khatmi thinlung cu zo nih hman an duhlo.

Hivek thinlung hnawmbal pawl nih in siatsuah thei. Kain tla kha a unau pa thisen a suah tir hlanah thinhen nak hnawmbal a nei hmaisa, Martha khal a thinlung ah hnawmbal a um si kha. Cu vek thotho in Pharisees pawl khal Zesuh an thah hlanah an thinlung sungin an rak that cia zo. Curuangah tusun ih kan ruahnak le kan suangtuah nak cu thaisun ih kan tuahsuak dingmi an si thei.

Tusun ih mi halhsik nak kha thaisun ih thinheng nak suak tirtu a si
Tusun ih mi hmuhsuam nak thinlung kha thaisun ih mihuat nak a si
Tusun ih thin heng nak kha thaisun ih kut thlak nak a si
Tusun ih tisa hair nak kha thaisun ih uire nak a si
Tusun ih duhham nak kha thaisun ih mibum duhnak suak tirtu a si
Tusun ih phuhrung aw nak kha thaisun ih ttihhrut nak a si..

Curuangah a si ding Paul nih 1Cor13:4-5 ah “Duhdawt nak in thilsual a cinkeng lo” a tinak san. Cuaruangah thil ttha bik cu hnawm pawl a mal lai ihsin kan thiangfai a ttul. Pelicano lawngpi vekin tipi thuanthum parih vak rero, cawlhnak neilo si kan duh ciolo ding a zum um. Curuangah bawrhhlawh thawn khatmi taksa thiangfai tu dingah lawngih captain pa hngakih tumsawn le fim sawn kan Pathian in planning tumpi a nei.

In tinah hnawmbawm kan nei cio ih, kan hnawmbawm sungih um mi hnawmpawl zoh in, himi in sungsang in ziangvek an ei, an in ih ziangvek thilri an hmang ti a mawi tawk cu sim theih a si. Cu vekin minung pawl khal kan thlarau nun in ti cau tu thil pawl an um. Cu pawl cu um har nak, thinphan nak, thin nat nak, thinhengnak le mi lehrul duhnak leh hlawhsam ih theiaw ringring nak pawl an si.

Himi pawl lak ihsin, thinphannak/ helhkam nak timi zoh hmaisa she la. Vawitam pi cu minung pawl in thil a cang hrihlo mi ruatin, kan thin a phan ciamco ttheu. Camibuai ka ong lo pang le cu, Nupi/pasal ka nei ni ah ruah a sur pang le cu, ka fa te enkawl dan ka thiam lopang le cu, hna ka neilo pang le cu, zantin hngawk ringring mi pasal ka nei ngah pang le cu tvp ..maw ruatin kan thin a har ttheu. Himi thin phan nak pawl in kan nunnak ah tampi in buaipi thei. Cumi thinphan nak pawl cu zo hmanih duh mi an si lo. A cang hrihlo mi ruatih thinphan nak in tampi tthatlo nak ah mi a thlen thei fawn. Bible ih kan hmuh mi thinphan nak timi hi Greek tong ih ra mi “MERIZO” (to devide) timi le NOUS (the mind) timi tongfang pahnih kom mi a si. Cucu “thinlung tthenaw dingin” tinak thawn a bangaw.

Thinphan nak ih a suah tirmi cu, natnak tla a tel. Cu pawl cu thisen san, thinlung nat nak, lunat nak, mit caw le pum lam tiang damlo nak a suahpi thei ti a si.Curuangah thinphan ih um ringring hi paisa tampi cem nak tla a si. Curuangah Zisu in Matt. 6:27 ah kha, thinphan nak in kan nun nak ni kan sau tir thei cuanglo ti fiangten in sim. Thinphan nak in ziang tik hmanah, kan ni suah a ttha tir dah loih, daihnak a suahpi dah lo ih, nat nak a dam tir thei lo.

Thinnat nak kan zoh lala le tampi an um. Nu le pa in an lo zoh ttha duh lo, rualpi in an lo kom ttha duh lo, na nupi/pasal in rinsan tlak in an um lo, hna ttuan suah, leiba thawn um..tvp..tampi an um lai ding nan, hi pawl kan par a thleng tikah, kan thin a heng, kan ning a na. Fate pawl harsa zetin kan cawm ih a pitlin hnuah nu le pa an thei nawn lo, leiba in pe theilo pa nih, mawtaw thar te a lei. Hi pawl kan hmu tikah, kan thin a heng. Kan taksa hrek hi a phelaw ttheh vekin kan thei can a um ding. Kan ttah a suak, thinheng nak in kan mittli tiang a tla ttheu. Himi can a thleng tikah, ziang kan tuah ding? Kan thin lung sungih a alh mi thinheng nak le thin nat nak kha kan dai tir ding maw, kan saa tir sinsin ding? A pawilo a mah um in um ko seh kan ti ding maw? Kan leh rul sawn ding?

Mi va lehrul duhnak le thinheng nak hi cocaine tluk ih ttih nung mi a si. Himi lungput nih thisen a sang in a so tir thei. Himi lungput neimi hrangah cu thinheng nak hi, an hrangah lehrul nakih thazang ttha bikah a cang ttheu. Anet nak ah cun thinheng locun, thazang nei nawn lo vek tiang in an theiaw ttheu. A bikin USA ah tla cu KKK tivek le skinheads le a dang (hate organization) tampi an um. Cu pawl tla cu mi an mah vek si lomi pawl kha hua ding ih zirhaw bik an si. Thinheng nak le duhlo nak hi an addict a si bik mai. Thinheng lo ding le mihua lo ding cu nun man san tlai lo tluk in an ruataw. Thinheng ringring nak in nat nak tampi a suah tir thei, thisen sang natnak le thih nak tiang in a thleng tir thei a si.

Tuar har zetmi pakhat lala cu “hlawhtlin loih theiawnak/lungkim lonak” hi a si. Vawi tampi cu kan ti ttheu, thil kan tuah sual hnuah, “aw, rak theita sehla, nupi/pasal ka nei lo dingnan, ka rak control aw dingnan, simlo in ka rak um sawn dingnan, tawng lo ten ka rak um sawn dingnan..tvp…”A sinan, kan tuah zo mi pawl cu lak sal a theih nawn loih, acang zomi cu a cangzo an si ta mai. Kan tuah zomi kha tuahlo sal a ngah nawn lo. Curuangah Paul nih cu, Rom 6:23 sungah “sual man cu thih nak” a si a ti. Hitawkah sual man cu lungawi lo nak khal a ti lo ih, sual man cu nun nuam lo nak tla a ti loih, sual man cu thihnak a si ti a si.

Thlarau lam ih kan phurrit pawl le kan thinlung ih um mipawl hi, mithmuh ah lang theimi si sehla, zoh har kan ti cio ding. Mawi zetin hnipuan kan hrukih, kan khawm, hna kan ttuan nan, cumi a mawi zetmi hnipuan tanglam ah cu a thu ih thumi hnawm pawl a um ti zohman in an hmu lo. Dawnhar nak phurrit in kan nun in ti cau ttheu ih, Mtt. 10:26..ah zianghman thupmi um loin, Pathian hmaiah kan thinlung sung um mi pawl a lang ttheh leh ding ti a si. Cucu hnem nak sawn silovin, mi thin a phang tir sawn. Zohman in kan thinlung sung thuthup ih kan retmi ruatmi mi zapi theihin lang tir duh kan um lo ding. Asinan, ni khat ni ah cu cumi cu a cang tengteng ding mi a si. Heb.4:13, Matt.12: 36, Ps. 90:8 le 1 Cor 4:5 pawl ah fiang zet in kan hmu thei.

Kan thinlung ih suangtuah mi pawl, a tam sawn cu mi zapi theih tir ngam lo mi deuh hlir an si ti sehla a sual lo ding. Cu pawl cu zohman nih in hmu in in thei dah cuanglo ding kan ti nan, Bible ah, cu pawl cu lang tir can a thleng leh ding ti a si ta riai. Cumi ni ah ziang tin si kan um in kan zoh sal ngam ding? Asinan Pathian in kan hrangah a ttha bik in in rak tawlrelsak cia mi a um. Cu mi cu Rom 2:16 ah kan hmu thei. Thu tthen ni ah cu Jesuh thawngin in tthen ding. Zisu in ningzat za kan thinlung ruahnak pawl cu in phen sak ding tinak tluk si cu. Bible cang dang pawl a um lai…Rom 8:1, 3:16, Acts 13:39, Heb.8:12, Col 3:3.

Curuangah Zisuh ih kan um ah cun, phan ding zianghman a um lo. A tluih Bible can pawl hi, kan hrangah thazang ngah nak le thutak ih a hrampi an si. Curuangah Pathian in thu tthen ni ih in zoh tikah, kan sualnak le kan thinlung sung ih a thu/ttawih mi hnawm pawl hmu nawn loin, Zisu lawng a hmu ding tinak a si. Ziangah tile Zisu thisen in tlenmi kan si ruangah. Curuangah nehtu kan siih, tha nau ding kan si nawn lo.

Matt 11:28 ah phurrit phurmmi pawl ka hnenah ra uh a ti kha. Bawi zisu cu office neihmi tla a si lo, milian tla a si lo, Rome cozah pi thawn pehtlaih aw in sinak tla nei mi a si lo, cathiam tiih theihmi tla a si lonan, Jerusalem ih um mi mipi pawl cu a zohih, ngakai pawl le siahkhawng pawl tiangin a ko suak si kha. A hnen a pan tu hmuahhmuah cu an hah dam, Zisu nih cu sakhua biaknak a pek hai lo, doctrine a pek hailo, system tivek a pek hai lo. A pekmi cu cawlh hah dam nak a si.Curuangah a mah cu Bawi le ruundam tu tin an ko, a ttawng ruangah silovin, a tuahmi parah an ko nak san a si.

Nazi pa 6 sung, Tlawngkai ningan zanlam Calvary tlang parih a tuar laiah kha, a nun nak Pathian hnen a pek lawng si lovin, Pathian in kan hneah hnangam/ lungawi nak in pek ve a si. Cumi hnangam lungawi nak cun, nupa karlak ih thusia kha thutha ah a cang tir sal, kawhran sungih thuhla buai le remaw lo nak pawl kha remnak a tuah sak sal, fa le pawl thawn can hman thiam nak a um sal, mah le mah upat thiam aw nak le thinnuam lo nak pawl kha thinnuam nak ah a cang tir sal a si.

Hnawm thuhla ah feh lala sehla. Inn tin ah hnawm hi an nei cio. Hnawm pawl a fai nak ding ah cu, a hmaisa bikah hnawm a um a si ti kha kan fiang a ttul. Hnawm um na cingcing ih hnawm a um lopi kan tile cu, hnawm cu a um ringring ding. Hnawm a um a si ti kan theihmi kha hnawm thian nak ding ih a hmaisa bik step a si. 1 Jn. 1:9 ah kan hmu thei. Himi Bible cang ah fiang zetin kan hmu mi cu, confess nak ih sin ngaihdam nak, ngaihdam nak ihsin thianhlim nak ah in thleng.

Sualphuan nak in Pathian thawn kan pehzawmaw nak a tuahsuak loih, kan pehtlaih aw nak kha a ti cak sawn a si. Pathian hnenih ka sual a si Bawipa kan ti tikah, Pathian thawn el aw ding a um nawn lo ih, ziangkim kan lungkim pi tinak a si. Asinan, ka sual a si tin, kan phuangaw ih kan siraw lo le cu Amah fa cu kan si thotho nan, kan karlak ah lungkimpi nak zianghman a um lo. Phuangaw suaklo mi sual nak cun, riahsia nak a suahpi in, hnangam nak a kham ih, kan phuangaw cun cumi dodal tu hmuahhmuah a thlah theh a si.

Sual phuan hi Lo tuah thawn a bangaw, lo tuahtu pa nih cu lo ih thlaci a ttha thei nak dingah losungih, lungto le a hnawm pawl a thiang hmaisa vekin, kan thinlung sungih Pathian thu tthangleng le Pathian um duh dingin cu kan thiangfai ta a ttul.

Ngaithiam nak, timi hi kan zoh hnik pei. Calvary tlang parih Bawi Zesu cross parih an kheng laiah, a duh ah cun a kham thei hai. Thlipi a dai tir nak kut le Jerusalem biakin a thiamfai nak kut, mi thi a tho tirsal nak kut in a kham thei hai nan, a kham aw ta riai lo.Ziang ruagah ti ah cun, Col.2:14 ih sim vekin. Mipi tampi nih cu siangpahrang na si ngaingai le runaw hmen tin an au sikha. Mipi tam sawn nih cu Col. 2:14 ta an hmu ban lo.

Bawi Zesu kut le khami thing cross kar lakah, list tampi a um. Cu pawl cu, thil sual kan tuahmi pawl, hur nak, thuphan per nak, le duhham nak timi pawl an si. Pathian nih cu khami lai fangah, Zesu hmel hmu loin, kan sual nak a hmu si kha. Pathian in kan thil tuah sual mi hh, kha a ngan ttheh. Asinan minung mit in hmuh theih an si lo, Zesu thisen in in khuh sak ttheh zo. Isa.44:22, Col. 2:13-14.

Kan Bawipa Zesu kha ziang ruangah, khatin a tuar ti ah cun, sual man cu thih nak asi ti a thei. Amah in a tuar lo ah cun, nang le kei cu thi ding kan si. Cu lawng si lovin, nan le kei tel lovin, kumkhua nunnak a mah lawng co ding a ruat thiam lo sikha. Curuangah, tlawngkheng a hril nak san a si. A kut khengbet dingih, tuah tu kha Rome ralkap pawl an si lo, sobul ih an kheng nak kha mipi thinheng pawl an si lo, thi dingih dan pe tu kha jews pawl an si lo, Zesu amah nih nangmah le keimah luat nak dingah a hril mi a si sawn.

Rome ralkap pawl nih, khengbet tum lo hman sehla, amah ten a khengaw ding a si. Lettama thiammi a si ih, tlawngkheng kheng cu a thiam zawng tak a si fawn. Zesu cun, tlawngkheng ih khengbet a ttul ziang a thei. Ziangah tile kan sualnak pawl cu thuhhlo in an um theinak dingah a si. Curuangah Zisu cun, a mah ten a khengbet aw tinak tluk asi. Thlipi daitir tu kut in na sual nak a daih tir. Biak in a thiangfai nak kut in na thinlung a lo fai tir. Cumi kut cu Pathian ih kut a si. Tlawngkheng tla kha Pathian ih tlawngkheng a siih, Zesu kut cu tlawngkheng in a ong tlang vekin, vansang kaa cu nan le kei hrangah a ongaw zo a si. Amen..

Thianfainak…Bawipa nih cu kan thil tuah sual mi in ngaithiam lawng silovin, in lak fai sak ttheh a si. A hnenih pek ding lawng si kan tuah theimi cu. A nih cun, sualnak kan tuah zo mi lawng si lovin, kan tuah rero laimi sual nak pawl tla in ngai thiamzo. Tuni ah sual nak kan tuah rero lai mi a um maw? Zu kan inn tamtuk maw? Na hna ttuan nak le nu pa sinak ah rin na um lo pang maw? Paisa a si lo zawngin kan hawl pang maw? Kan nun nak hi a si lo zawng in kan hmang pang maw? Kan nei a si le zianghman suallo vekin um ding kan si lo, tlu theilo vekin um ding kan si lo. Pathian hnenah kan feh a ttul I Jn1:9.

Zesu cu Pathian tuufano ti kawh hlan kum thawng tampi ah, Pathian in ngaidam nak ka lo pe ding tin in rak tiamkam zo. Jeremiah hnenah “nikhat ah cun, an sual nak ka thei nawm lo ding” a ti, Hosea hnenah cun, “ka miphun an si dingih, an Pathian ka si ding” a rak ti. David hnenah “an sual nak cu nisuah nak le nitlak nak vekin a hla aw ding” a ti. Ni ni khat ah cun, kumkhua meili pi ih in thlak theitu Pathian nih cu, kan sual nak pawl kha zoh nawn lo in, Cross ruangah ngaithiam nan si zo in ti leh ding.

Matt; Phurrit phurmi pawl…. Himi tongfang Zesu in a tong laiah, ziang si pei a duh san, a serious ngaingai maw? Thil rit nan nei maw, ka lo sawng ding in pe uh tinak thawn a bang aw. Kan nunnak ih in ti chau tu le in buaipi tu thil hnawm hh Zesu in rak keng uh, ka lo sawng ding a ti. Minung hi sual thawn nung dingih tuahmi kan si lo. Vawi tampi cu keimah ten ka take care aw thei ko kan ti nan, beidong can a um ringring. Kan sual rit, kan thinhar nak phurrit pawl cu kan mah ten phur dingah an rit tuk. Zisu in cu pawl cu ka hnenah ra kenguh in ti.

Kan ni kan veng cu tlawngkai ni thum zing tinten hnawmhlawn ni a siih, tlawngkai ni hnih zan ihsin kan inn sungih hnawm hmuahhmuah cu hnawmbawm tumpi ah retin inn hmaiah ret cia ringring a ttul. Asinan, minung pawl ih kan sual bawrhhlawh le sual nak pawl cu nitin maw, zarhtin maw tu le tu hlawn ttul lo dingin, Jesu in vawikhat ah damsung daihin in hlawn sak zo? Hnawn na nei lai maw?

Thursday, November 6, 2008

Positive Thinking Skills (taken from MCHD Bulletin)

Is your cup half full or half empty? Many say your answer to this age-old question determines whether you are an optimist or a pessimist. According to Webster’s Dictionary, optimists are individuals who expect the best possible outcomes and pessimists have a tendency to take the least hopeful view. Which are you? When you are faced with challenges in your life, is your first thought,“ I can figure this out,” or “I can’t handle this”? If your first thought is often negative, you are most likely considered a pessimist.

Did you know that the way you think determines your attitude? Think about it. Do you know someone who has a bad attitude on most days? When reflecting on conversations you have had with this individual, you will notice that during most conversations he or she was complaining or making negative statements. You may even recall occasions with this individual.

Unfortunately it is true, thinking negatively can cause you to have a bad attitude and others won’t enjoy being in your presence. Most people enjoy being around positive thinkers because they seem to be happy and full of life on most days. This does not mean that all positive thinkers are born this way. Many of them make conscious efforts to think positively.

Let’s be honest. Some people do wake-up in the morning with cheerful attitudes, but many of us work hard at thinking positively. The fact is, if it is not natural for you to think positively, developing positive thinking skills will be challenging. Don’t let the challenge be the reason you give up without making a conscious effort toward positive thinking. A positive mindset is an essential skill to possess if you want to be successful in the workplace and also live a healthier life. Are you ready to be a positive thinker?

Practice Positive Thinking

First, you must make the commitment to counteract negative thoughts with positive thoughts. This can be easy if you make a game out of it. The game begins when you wake up in the morning and lasts until you go to sleep at night. Whenever a negative thought enters your mind or you begin to make a negative statement, stop yourself and replace the thought with something positive. The following chart from www.mayoclinic.com provides great examples to get you started.

Negative Thoughts
I’ve never done this before
It’s too complicated
There’s not enough time
There’s no way it will work
It’s too radical a change
No one bothers to communicate with me
I’m not going to get any better at this

Positive Thoughts
It’s an opportunity to learn something new
I’ll tackle it from a different angle
Let’s re-evaluate some priorities
I can try to make it work
Let’s take a chance
I’ll see it I can open the channels of communication
I’ll give it another try


Concentrate on Solutions

Next, you must concentrate on finding solutions to problems. If you read each question in the chart closely, you will notice that positive thinkers concentrate on solutions instead of focusing on problems. Many times, negative thinkers have a difficult time moving past the problems at hand. To become a positive thinker, you must rationalize your thinking. It is fine to acknowledge a problem exists, but it is not healthy to dwell on the problem. When a problem occurs, take out a sheet of paper, not the problem and begin writing down possible, take the initiative to ask foe help or clarity. In utilizing these techniques, you will experience a positive attitude, enjoy your job and begin to feel better about yourself.

Don’t Be a Victim of Negative Thoughts

Many of us have been victims of negative thoughts most of our lives. Although no one can change their thought process overnight, it is important to work on improving it every day. When people allow themselves to become victims of negative thinking, they feel insecure, don’t enjoy their jobs and sometimes make efforts to entice in the workplace, encourage co-workers to join you in the challenge of conquering negative thoughts.

Don’t allow negative thoughts to give you a bad attitude, create negative morale in the workplace or leave you felling defeated. You are not a victim. You must make the choice to challenge yourself to think positively. Before long, you won’t think the cup is half empty or half full, but you will begin to realize it is overflowing with possibilities.