Wednesday, July 23, 2008

Tleunak (Sermon)


Johan 8:12…..Jesuh cun Farasi mi pawl hnenah, “Kei cu leilungih tleunak ka si. Zokhal keimah i thluntu cu a nunnak ah tleunak a nei ding ih khawthim sungah a feh dah lo ding,” tiah a ti.

Thuhmaihruai:

Scientist pawl nih tleunak ih rang zia (speed of light) hi second pakhat ah peng 186,000 a si an ti. Cucu speed hh lakih rang bik a si. Himi hi tthaten kan ruat le cu, kan biakmi Pathian, thleunak ka si a ti tu Pathian kan nei hi a ropi tuk ka ti. Culawng si hrih lo, a nai bikmi arsi ah minung feh thei hman sehla, kum tampi a ttul ding ti a si lala. Cumi mangbang za siar cawklo, arsi le planet 9 le ni le thlapi tuah ttheh tu cu kan biak mi Pathian a si, Amah control a si ttheh. Pathian hming thangtthat in um ko seh. Amen..
Tulai san tthalo, Pathian ttihzah lo le san tthalo zetih kan um bakah, Krihfa ka si tiaw ve mi pawl nih hman kan biakmi a nung Pathian hming hi, duhduh in kan hmang ciamco. Hrekkhat nih capo nak ah hmangna, hnih suahsai nak ah hmangna in a khat. A sunglawi tukmi le a thianghlim bikmi Pathian hming hi upat kan thiam a ttul.
Baibal sungah kan zoh a si le profet le Pathian hnattuan tampi Pathian ih sunglawi nak le larnak an hmu tikah, an mang a bang, zianghman simsal theilo khawpin, Pathian huham in a zel hai. Pathian ih sunlawi nak an hmu tikah, ziang an si lo zia le an fateh zia an thei aw. Cu pawl lak ihsin a tanglam ih Pathian mi hman pawl hi Tleunak a si mi Pathian an hmu tikah ziangtin an um, an experience ti pawl kha a tawizawng in kan zoh ding.

Job. 38-41 le 42:1-6 pawl kan zoh a si le, Job in Pathian sunlawi zia le Pathian a si nak a hmu fiang tikah nat nak a tuarmi pawl kha nep tuk in a thei aw si kha. 42:5-6 ah .. “Culai ah cun ka hna lawngin ka lo thei, a tu ah cun ka mit rori in ka lo hmu zo. Curuangah ningzat in ka fih aw ih, leivut le vutcam lakah to in ka sir aw a si.” a ti ta riai.

Isaiah 6:1-4 ah hitin a um lala…. Cutikah kei in, “Ka cem a si! Ka ruahsan ding zianghman a um nawn lo. Ka hmur ihsin a suak mi ṭongkam hmuahhmuah cu a sualmi ṭongkam a si ṭheh; misual lakah ka um ih hmurka thianglo lakah ka leeng. Atu ah ka mit rori in siangpahrang, cungnungbik BAWIPA ka hmu fawn,” tiah ka ti. Pathian mihman profet tumpi nih hman hi vekin a hmuhaw ah cun, kan nih mi menmen tla cu sim ding a um lo.

Ezekiel 1:27-28 le Daniel 10:8-9 ah khal Pathian sunlawinak an hmu tikah an thi zik si kha. A va ropui em…Ezekiel nih, 27Cuih pianhmang cu meisa sungih a tleumi dar vaam bangtuk a si. A kiangkap hmuahhmuah cu vaangzet in a tleu. 28Vaangro bangtuk in pianzia phunkim a nei. Hi tleunak cu BAWIPA ih umnak langtertu a si. Tleunak ih a khatmi Pathian cu a va ropui em, Amen..Daniel khal lar aw nak a hmu tikah, a tha a cem ih, a it that cih rori si kha. Pathian huhma a va nasa em. Hitluk ih ropi le thil ziangkim tuah thei Pathian kan nei ko nan, vawi tampi kan thin a phang ttheu. Thin phang nawn hlah uh si. Tleunak ih khat kan Pathian cu sunglawi in um ko she.

Himi Baibal hlun san laiih, profet le Pathian mi hman pawl cu Pathian ih sunlawi nak an hmu tikah, an nun a danglam tir ttheh. Baible thar san ah cu a fapa Jesuh in a rung lang. Jesuh khal a dung thlun tu hrekkhat in larnak an hmuh tikah, an lungawi tuk ah mangbang vansang in an um thotho. Matthai 17:6 ih Peter, James le John hruai in, hmel danglam nak tlang ih a feh pi laiah, Elijah le Moses thawn an lang an hmu cu, nuam an ti tuk le sunlawi an ti tuk ah, thlam lamlam sak sak an tum ciamco kha. Ttih tla an ttih fawn. Cuvek Pathian huham neimi kan nei cu mi vanttha kan va si lawm mam em?

Luke 5:4-8 ih Peter le a rualpi pawl zanvar nga an awk thei lo ih, an beidong laiih Jesuh in nga tampi a awk tir tikah, Peter cu a sualzia le ngakaih thiam a rak tiawk nak a ziaza hlun hh kha ningzat nak le siraw nak ah a cang ta riai. Sualnak neilo tuu fano Jesuh a hmaiih a vun hmu cu, “Bawipa, tlangaw, misual ka si” a ti ta riai si kha. Asinan, kan Bawi Jesuh cun zohman in tansan dahlo ih, Peter tla kha a dung thluntu le a mah hrangih rinum pakhat ah a cang tir sawn si kha. Unau nang le kei teh Jesuh mithmai hmu sehla, kan sualnak le kan si nak pawl kan zoh ngam pei maw?

Paul khal Damaskas khualam pang in zumtu pawl hniksak ding a feh laiah, tleunak a si mi kan Pathain in thleunak in a lam zin a kham sak daih mai si kha. Nithum sung khua hmu thei loin, a mit a caw ta riai. Mifel, mifim, cathiam, pa ralttha, lalfa ra tiaw ve pa, duhaw ve emem pa hmankha theunak in a sun cun, nithum sung rori rawlei lo ti in lo le mit khua hmu thei lo ah a cang riangri. Pathian in minung in hmang duh tikah, minung lamih kan thil ti theinak le kan uaraw nak pawl a lak hmai sa ttheu. Culawngah, Pathian mi hman kan si thei. Pathian in minung hnenah a lar aw tikah minung si nak in a tuarlo ttheu ti a si ruangah, “Ttih hlah” tin in ti hmai sa ringring a si.

Thutawp

Tu sun ah u le nau nang le kei teh kan Baibal sungih zumnak lamih kan pu le pa pawl vekin maw Pathian koh nak kan co hlan ding. Tleunak ih a khatmi Pathian cu ziangtin nang le kei in kan biak ve ding. Paul nih cu kan Pathian cu Lal hh lak ih Lal bik, bawi hh lak ih bawih bik a ti. Nang le kei in the a thianghlim mi le huham thawn a khatmi kan Pathian hming cu ziang tin kan thangtthat ding? Pathian hming sunglawi cu a sunlawih kan thiam pei.

Leilung pumpi tleunak dingah ni pakhat lawng a tawk ih, misual le minung pawl tleunak ih kan um theinak dingah tleunak bawi a si mi Jesuh a tawk. Tleunak sungah sual tuah a theih lo ih, tleunak in thim a hua. Theunak maw thimnak ah kan um? Pathian in a siartu zaten thlasuah in pe hram seh….Amen
(July 23, 2008)

Thursday, July 10, 2008

Thla kan cam tawk maw? (Sermon)



Jimmy Carter, USA ih president 39th nak rak ttuan dah pa cu, mi piangthar ngaingai a si. Democratic party hi liberal deuh leh Pathian theilo deuh in an hmu tlangpi nan, Carter cu Democrat party lakih Pathian theibik president a rak si. President a ttuan veten (interview) an tuah nakih an sut mi cu, "president na ttuan hnuah nikhat ah vawi ziangzat thla na cam?" ti a si. A simmi cu "President ka ttuan hnu cu duh vekin caan ka nei thei nawn lo ih ni khatah vawi 24 lawng thla ka cam thei thlang" a ti ta riai. President a ttuan hlanih a thlacam tam dan ding zia cu.....????

Tutum cu Bible cangthlan tam deuhin ka rak ngan ding. Daniel 6:10, 3:16-18, Tirhthlah 8:22, Rom 12:12, 1Thesolon 5:17, Matthai 26:41, Mark 11:25. Daniel 6:10 lawng ka rak ngan lang dingih Bibal bung cang dang pawl cu, nangmah ten rak siar dingah ka lo dil.

Danial 6:10Siangpahrang in a hmin a khen zo, tikha Daniel in a theih tikah a inn ah a tlung. A inn tlunta khaan ahcun Jerusalem lam hoi in sangkate an um. Cutawkah a tuah ringring ṭheu vekin a ong awmi sangkate pakhat kiangah cun a khuk a bil ih ni khat ah voithum Pathian hnenah thla a cam.

Daniel hi Pathian mihman zetmi (major profet) profet picang timi pawl lakih pakhat a si ve. Daniel cu tlangval ttha, mirin um,Pathian ttihzah zetmi a si. Babylon san tthat laiih, cathiam pakhat tla a si. Daniel cu mifel le cathiam a si vekin, Darias timi ram uktu pa cun, ramkulh 120 uk dingin mi pathum lakah a hril ve. Curuangah Daniel cun ramkulh 40 parah thu neih nak a nei tinak si cu, a ropi nasa. Ramkulh cuzat uk ding cun fim le thiam nasat a ttul nasa ding ti auh. Man khal a man lo nasa ding. Asinan, nikhat ah a malbik vawithum cu, sangkate ongin Jerusalem lam hawi in nitin thla a cam thei lai. Nan le kei, ramkulh pakhat hman uk lomi in teh nikhat ah vawi ziangzat ha thla kan cam?

Daniel ih rualpi pathum, tlangval hmelttha Shadrak, Meshak, Abenego pawl tla milem biak duh loin an um ih meidil sa ngaingai sungih an thlakzikah ziang an ti..Meisa alh sungin in hum theitu Pathian a um a si ahcun kan biakmi le kan rianmi kan Pathian lawnglawng a si ih amah cun na cahnak huham sung khal in in hum ko ding. In hum lo a va si hmanah, siangpahrang bawipa, na khawzing pawl cu kan bia lo ding ih na sui milem tuahmi hmai khalah kan kun lo ding, ti cu in theihsak cia aw,” tiah an ti. An va ral ttha lawmman ve ti auh. Fala hrangah cun, hi pawl vek thlangval hi si pasal dingih nan hril dingmi. Mi ral ttha, huaisen ka timi cu hi te pathum vek hi an si. An biakmi le an zummi zo a si, ziang a tuah thei ti an thei tuk si hi. Hi te pathumih zumnak vek hi kan va ttul em. Mitam pi cu Pathian hi kan hrangah hlawknak a um lo ah cun, kan biak ttha duh lo, kan phunzai theu. Asinan hi te pathum cun, Pathian in in hum lo hmanah, Pathian cu kan phatsan dahlo ding an ti si kha. Nan le kei teh kan tingam ve kem?

Vawikhat cu South Korea ih Pathian hnattuan mihming thang kawhhran member 700,000 lenglo neitu Dr. Yong Ki Cho ih (spelling ka sual ding) fapa (food poisoning) rawl a ei sualih sizungah a thleng. Dr. pawl in a ril pawl in an tuar loih, zinghman kan tuah thei nawn lo an ti ih, a fapa te cu a thi ta riai. Cu veten, Dr. Cho cu zisung in tlunlam ah a kaiih, khukbil in nasa zetin thla a cam ciamco. Thla a cam laiah, setan cun, "Na fapa cu a thi zo, thla cam man a san tlailo, Pathian hna ttuan pa na mualpho riai" tin a hniksak rero. Asinan, Dr. Cho cu thla a cam rero thotho ih, a fapa te cu nasa zetin a thil ei mi pawl a luak suak ttheh salih, arak nung sal. Himi a thlacam sung hi nazi kar tam ngaingai sung a si an ti.A fapa in a sim mi cu, "Ka pa ziangah thla na cam ee, kei cu Bawi zisu nih ka kut in kaiih, Sui ih tuahmi khawlipi mawi ngaingai mi sung kan lut zik fangah, Zisu in 'na pa thlacam ka hnial theilo, va ttum hrih aw la, neh hnuah ka lo ko sal leh ding' in ti" a ti. Unau tusun ah nat nak na nei maw, cancer, TB, Hepatitis tvp le mi rel hmang natnak, mi huatnak natnak, mi iksik natnak, hurnat nak, rittheih thil duhnak, duhham nak, sual tuah duh nak natnak tvp. Cu pawl cu kan biak a nung Pathian in a dam tir ttheh thei. Zumtu thlacam nakin tih theilo mi a nei lo.

Zumtu nun ah thlacamnak neilo cun, umzia a neilo. Thlacam lo nun cu tidai le dawm pe lomi antam hmuan thawn a bangaw. Thlacam nak nun um lo cun, thlarau lamah a thangso aw theilo bakah, hnangam nak ngaingai a um theilo. Bible tlawng ka kai laiah, nikhat ah a malbik nazi pahnih sung tal Bible siar le thlacam in caan ka rak hman dah. Kha laiih, ka nun hlimzia le ka thawveng dan kha ka ngai cuahco. Tu ah cun zingtin Bible (Our Daily Bread) "Nitin thlarau rawl" siar le khuhbilih thlacam bak lo cu, ka ti thei tuk nawn lo. Hihngakin can tam ka pe tum rero lai. Asinan um men khalah ka thinlung ten thla cu ka cam ringring. Sim duh sawn mi cu ca kan zir laimaw, mawtaw kan mawn lai maw, hna kan ttuan lai maw khalah, kan thinlung ten thla kan cam thei ringring a si. Kan Pathian hi a va ttha em, kan mah kan siarem naknak in thlacam in kan biak thei. Pathian hming thangtthat in um ko seh! Nupi pasal nei, fate nei kan si ah cun kan nupi/pasal fate parah kutsuang in thlacam sak uh si. Thlacam kan ttul. 1 Thesolon 5:17 ah "Thlacam ringring uh" a ti.

A net nak ah.....

@Khawlvelih lalbik a simi, (super power) neimi USA president hlun Mr. Jimmy Carter cun nikhat ah vawi 24 thla a cam thei lai......
@Profet Daniel, Babylon san tthat laiih prime minister tluk simi cun, nikhat ah khuhbil in vawithum thla a cam....
@Dr. Cho cun nazi kar tam zet sung thlacam nak in thihnak tur a net......
@Kan Bawipa Zisu cu Gethsemani hmuan sungah thlanhri thisen suak in thla a cam...

Unau nan le kei tuni ah kan mai hrang, kan inn sungsang hrang, kan fa le hrang, kan nupi/pasal hrang, kan rualpi hrang, kan ral pawl hrang, kan kawhhran hrang, kan miphun hrang le kan ram hrangah vawi ziangzat mithli tlak, thlanhri tlak le lung kekkuai in thla kan cam? Nikhat ah second, minute, nazi paziat sung thlacam nak ah kan can kan hmang? Thla kan cam tawk maw?

Pathian in a siartu zaten thlasuah in pe hram seh...

Lungawi,
Piangte
(Oct.12, 2007..12:26pm, Indianapolis)

Raithawi nak hngakin, Thungai nak! (Sermon)



Sept. 1, 2007

Seemtirnak 22:1-15
1Cuih hnuah Pathian in Abraham cu a hniksak ih, “Abraham,” ti ah a ko. Abraham in, “Bawipa, hinah ka um,” ti ah a ti. 2Pathian in, “Na duh zetmi na fapa neihsun Isaak cu hruai awla Moriah ram ah fehpi aw. Cutawk ramih a ummi ka lo hmuh dingmi tlang parah Isaak cu mei-ur thawinakah pe aw,” ti ah a ti. ……………………………….

Thuhmai hruai:

Minung (Zumtu) pawl hi vawitampi cu kan hlawhtlin le kan lungawi can lawngah Pathian thangtthat kan thiam theu. Cucu minung dan a sinan, khatlam ah cumi nun cu zumtu nun dik taktak a si lo. Keimah lala khal ka nun ah vawitampi cu thih ka thlang can a tampi. Nun ka paih nawnlo can hi a tam zet. Asinan, Zumtu hmaisa pawl nun thawn ka tahthim aw tikah, ka tuarmi le a har tuk ka timi pawl hi an rak nep te. Paul cun, thawnginn sungih, natnak maksak a tuar lai ah, “cat banglo in Pathian hnenah lungawi thu sim dingin” kawhhran pawl hnenah caa a ngan thei lai si kha. Cuvek thotho in Jacob, Joseph le midang tampi nun ah kan hmu theimi an tampi. Kan hlawhtlin lai le kan nom laiih, lungawi thusim cu a ttha tuk ko ee, asinan kha hngakih ttha sawn cu hlawhtlin lo lai le riahsiat laiih ‘Bawipa ka lungawi “ tih thiam hi a si. Habakuk ih “Bawipa theipi in thei a rah nawn lo khalah, lungawi thu ka lo sim thotho ding” a ti bangin tih zuam cio uh si.


Kan Bible siarmi ah feh sehla..Abraham ih nu le pa pi le pu pawl hi Pathian biakmi an rak silo bakah milem biakmi an raksi. Bible thiam pawlih ngan dan vek a si le Abraham hi a nauhak lai ihsin a pa le pawlih milem a biak duh lo ruangah nasa zetin hrem tiang a rak tuar ti a si. Ziang khal va si ta sehla, Abraham cu anau hak lai ihsin mifel le Pathian nung hawl mi a si ti a lang. A nu le pa hi Pathian zum an silo ruangah a si ding Pathian in “Na ram, na miphun le na pa ih inn taanta awla ka lo hmuh dingmi ramah feh aw” a ti nak san. Abraham cu kan thei cio vekin a feh nak ding a theicia lonan, Pathian thusim mi ngaiin a pok suak mai si kha. A zum vekin tla Pathian in thlasuah a pe.

A tawi zawng cun, a beidong hnuah Pathian ih a tiamkam mi fapa Isaac a pek si kha. Vawitampi cu, kan bei a dong tiang Pathian in in hngak ta a ttul theu. Ziang ruangah tile cumi in tuarthiam nak le pitlin nun ah in thleng theu ruangah a si. Fapa cu Pathian in a pe nan a dil sal lala fawn. Himi lai ah Isaac hi duhnung lai tak, nauhak ngaingai si nawn lo, tlangval taktak le si hrih lo lai fang a si. Tu lai san vek si sehla, a nu le pa cun, kan fapa hi a upa vivo dingih, tlawng tthattha ah kan ret dingih, a ro hrangah cumi khami tin an duat lai tak fang a si ding. Cu laifangih Pathian in na fapa in pe sal aw ti tawngkam vun theih cu, hna sungah a thlum lo nasa ding tiuh…Asinan Abraham cun, “Ziangah ha?” a ti ta riai lo sikha. Pathian in a ttul a ti ve ten, a hnenum pahnih cu a hruai suakih ‘Moriah” ram lam panin an feh mai si kha.

Fa ka nei hlanah cun, nu le pa duhdawt nak hi fapa lam ding hmun in ka rak tahtthim ttheu. Ka nauhak te laiah, hanat ka nei theuih ka nu le pa cun zanvar it loin in pua ttheu. A ttul le zansim khalah Dr. Akui va tthang in si in va lei sak theu. Cu hman cu an fapa neihsun ka si lonan, in duat zia hi a mak a si. Tucun fa ka nei veih, ka fa le ka duhdan hi, fa le in nu le pa kan duhdawt hngakin a luar in ka hmu. Himi laiih Abraham lung nat dan ding hi cu caa ih ngan a harsa ding. A mah hngakih tuar har sawn ding cu a nupi Sarah kha a si, zarhkhat sunglai a fapa zun ngaiah a ttap rero ding ka zum. Ziangah ti le Moriah feh nak cu feh lam tlung lam in ni 6 lai a rei ih, an fapa duhdawtbik le neihsun cu raithawi nakih hlan ding a si fawn.

Tlang tang an tleng cun, Abraham in a hnenum pawl hnenih a sim mi “Laak thawn hitawk ah rak um uh. Kei le ka fapa cu Pathian kan va bia ding ih nan hnenah kan ra kirsal ding,” a ti. Hitawkah, tthaten Bible cang kan siar ah cun “kan ra kirsal ding” a ti ta riai mai si kha. Abraham in a fapa lo ih rak kir sal ding cu a ngai ngam hrimhrim lo a si ding. Culole Pathian in a fapa nungnak a pek sal a zum a si ding kan ti thei. Cubakah Isaac in a pa cu, “Meiṭek le zanthing hmuah kan keng ih thawinak hrangih tuu faate khui-ah so?” a ti betbet cu, pa a simi Abraham hrangah cun, a thinlung kehkuai dan ding hi a mak ding ka ti. Asinan, thiam tak in le zum nak thawn, “Amah Pathian in in pe leh ko ding, ka fa,” tiah a ti. A tawi zawng cun, Pathian in Abraham in Pathian hrangah uimi a nei le nei lo a hniksak nak a si. Cubakah, Jesuh ih in rak tleng nak ding ih thlam a si. Himi “Moriah” timi tlang cu kum tampi rei hnuah in rundamtu Jesuh an thah nak hmun “Calvary” tlangah a rung cang.

Thunetnak:
Pathian in Abraham ih zum nak a hmu tikah, a fapa aiah tuucang a pek sikha. Himi Bible cang Seemtirnak 22:1-15 ah zir dingmi tampi kan nei.

1) Pathian hnen ihsin thlasuah kan ngahmi pawl hi Amah Pathian hngakin kan duh sawn pang theu maw? Si lole Pathian hngilh phah nak ah kan hmang pang maw?
2) Kan neihsun kan ui duahdo mi Pathian in in dil ve sehla, kan pe siang ke maw?
3) Pathian cun, anungmi raithawi nak hngakin a thungai le thlun a duh sawn.
4) Pathain cun Abraham hnenah a fapa neihsun Isaac a dil nan, Isaac nung nak a him sak thotho.
5) Asinan, Amah Pathian lala cun, a neihsun A Fapa Jesuh cu nang le kei santlai lo, meidil ih tla ding mi, duhdawt tlak lo kan si nan, in duhdawt tuk ruangah, A Fapa nunnak liam le harsat tuarin in pe ih kumkhaw nun nak in pek si kha.

Curuangah A Fapa neih sun hman uilo tu duhdawt nak thawn khat kan Pathian hrangah uimi kan nei ve ding mawsi? Kan raithawi nak hngakin kan thinlung muril kha Bawipa in a hlambikmi a si…………

Pathian in a siartu kan zate parah thazang pe in thlasuah in pe hram seh…Amen

Friday, June 27, 2008

Ka Ngai Ka Sem Nak!!!



By: Piangte
A cann cu thlatang lai a si ih, Falam khua cu mero cumci zam phah in a dai zet. A tikcu cu sun le zanglam kar lak hrawng a si. A dai deuh ruang ah maw thei hlah, vate awn mawi zetzet pawl tla an awn theih ding a um tuk lo. Nii cu a tla zik rero ih duh vek in taksa a hlum tir thei nawn lo. Thlatang thlifim mal tete a hrang phahphah ih a dai nawn. Cu lai fang ah Vankau tlang sizung pi piah lam ah Salai le Mawite cu Var lilawn pi le Lumbang khua thlir phah in duhdawt nak thu an ruah aw rero. A cann cu 1987 December thla a si ih phunsang tlawng ta pawl tlawng kai ding ah kawl rawn lam ih an feh rero can a si. Salai khal feh ding a cu zo nan, a duhdawt zet mi Mawite ruang ah feh thiam hrih lo in a um.
Mawite cun, “Salai nang cu Rangoon lam na thleng ih, fala mawimawi na hmu tik ah in hngilh ding ka phang”. A hun ti. Salai cun, “Mawite, kei cuvek mipa ka si lo pi, ka dam sung nangmah siar lo zohman ka duh thei nawn lo ding, Tlawngkai ka thet veten kan thit aw ding ti thei ringring in, rin um zet in, in rak hngak aw la maw” tin Mawite cu kuah phah in a hun sim ve. Salai le Mawite cu an duh aw nak a rei zo nan, Salai nu le pa in Mawite an duh lo, ziang ah tile hnamdang le cathiam a si lo bak ah an nun a har deuh. Salai te cu Falam ah mi neinung lam le cathiam sung an si ruangah an thuhla hmang Salai nu le pa hnen ah tha ten an thei tir ngam lo. Rei nawn an pahnih in tawng ding thei lo in an um hnu ah, Salai in, “Thaizing U Kemsi te in kiangah in rak thlah man lo ding maw?” a ti. Mawite cun sup thei nawn lo mi mitthli hlum, fim te thawn, “Lo thlah cu ka duh tuk nan, na nu le pa, u le nau pawl in an lo thlah zik fawn ih, in hmu le cu an thin a nuam lo pang ding” tin a let sal. Cu ve te cu, Salai khal sang dan ding thei nawn lo in makeup hmang tul lo mi Mawite biang sen te par ih a luang mi mitthli fimvar te cu a kut daizet thawn a hnul sak. Reinawn lai an pahnih in tawng lo in an um ih, a tawp ah Salai in “Mawite kan duh aw nak hi zonih hmang in then thei lo ding ti thei ringring aw, fel ten in, in rak hngak aw maw” a ti. Mawite cun, “ Salai kei tla nang lo cu zo hman ka duh thei nawn lo ding, felten um ve aw la, …… a ti ih a tawng cem man hlan ah, Salai cun rose par sen zerzi vek ih mum mi Mawite hmur cu a vun hnam. Mawite hmur rim cu hmur sensi man awl bik pawl rim te a nam nan, Salai hrang ah cun leithlun ih rim thaw bik, paisa ih lei thei lo mi thil man khung tluk a si. Culai fang ah Falam khau sung cu meisa a vang zo ih, thlatang cumci pawl thawn zoh a mawi in thinlung a nuam tir zet. Vankua tlang veng in fala le tlangval hrek khat pawl tla cu Video zoh ding in khawsung lam ah an feh phahphah thlang.
A thaizin a kim ih, U Kemsi te in kiangkap cu mawtaw an awn celcel. Hrek khat engine start thei lo ih, Dr. Akui inn lam tiang va mawn na, hrek khat horn an tum ciamco na in, Falam thlatang zingpit cu khual tlawng feh le, tlawng kai feh ding pawl thawn, Falam zingpit cu an hmuak cio. Salai khal cu a u le pawl thawn RTC lusau pawl par ah cun paih lo zet, thinlung um lo in a tak sapi lawng thawn a kai ve. An mawtaw to cu an tet nawn ih, to nak tha ngah ding ah mi hrek khat cu an cuh aw ciamco. Pasal, unau, fa le rak thlah na tin mi an kim zet. Salai cu Mawite in ra thlah ve pang pei maw tin khau a thlir rero nan, Mawite cu hmuh ban ah a um lo. Cu ti cun RTC lusau pawl cu Cinnmual tlang a liam ruahro. Zamual khaulu an tleng zik ah Vankau tlang lam cu Salai cun a hun cuan ih, mizan lam ih Mawite thawn an um tlang nak te kha mero cumcii zam phah in fiang lemlo in a hun hmu. Mawtaw a cawl ih, mawtaw spare pa in “Mawtaw man!” tin a au a theih in a thil ruat mi pawl tla cu an vai darh hlo thet. Cu ti cun, Bamboo camp ah rawl ei ding in an tum ih, Salai cu rawl tla ei thei lo in mawtaw par ah a it. A u in “Na dam lo maw si?” a ti ih, Salai cun “ Mawtaw ka ri deuh” a ti.
Cu ti cun, Salai cu Rangoon RC-2 ah cun, first year a kai ve. Mawite thawn cu ca an kuat aw ringring nan, an pahnih in an lungleng an tuar lo. Ni le caan a liam rero ih kawl ram buai nak a hun suak, Salai khal cu Kawl pawl ih dik lo zet ih in uk nak duh lo zet tu a si vek in March thla ah Main campus ah kaih nak a tuar ve. Rei lo te Insein thawng inn ah an thlak ih, an suah sal. Ram buai ruangah cu ti cun, Mawite thawn tla duh vek in an peh zawm aw thei nawn lo. June tla a hun thleng ih, tlawng a pit ruangah Salai cu, Mawite hmu ding in le, a nu le pa hnen ah tha ten an duh aw nak thu sim ding ah a suahsem nak Falam khua lam pan in Mingaladun airport ih sin Kalemyo ah vanzam in a tlung. Cu ti cun, kalemyo cu sun ah a tleng ih, riak hmang riak duh lo in, sumdawng pawl mawtaw thlun in Falam ah a lan.
Falam cu zann nawn ah an thleng ih, khua a fur thlang ruang ah ruah mal tete a sur phah phah. Lumbang in Falam a hun cuan cu, fiang lem lo in meivang tete thawn a mawi hle ce in a hmu. A thai zin ah cun, zohmang sim lo ten, Mawite leng ding ah cun, an dawr Falam bazaar mawitir bik le sunglawi tir bik mi FBA headquarter tang lam dawr tlar ah a va feh. Zingpit a si ih, Falam bazaar cu dawr zuar pawl le thil lei pawl thawn an khat na sa in an buai celcel zet. A hrek khat in “ar ti in lei aw” rak ti na, “antam tawm khat ngamu” rak ti na in an awn aw cu ngai a nuam zet. Hrek khat an ar zuar mi pawl an rak khuang celcel. Fur a si nan, ruah a sur lo lai fang te a si, lei cu a bek nawn. Ni a tlang ih Falam khua cu a fai in a thar hle ce zet a bang, mi thinlung tla a nuam tir hlece cuang. Rualpi hrek khat in Salai cu “Ziangtik ah na thleng , in rak leng aw” rak ti na “lakphak kan in pei cu rak ti na” in a rual pi pawl cun an biak celcel.
Mawite te dawr cu a lut ih, Mawite si lo in Mawite nau nu dawr kil lai a va hmu. Mawite nau nu cun “Ai! U Salai, ziang tik ah na thleng, na dam maw?” a ti in Salai khal cun, “mi zan ah ka thleng, ka dam” a ti ih, “Mawite teh?” a ti fang ah, Mawite nau nu cun, “Um hrih maw, Aksing te dawr ah lakphak ka va cah ta ding” a ti ih a suak. Salai cun thinphang nawn in a rak hngak rero. Mawite nau nu cu rei lo te ah Lakphak khu vutvo le sang phun thum, li lai thawn a ra lut. Lakphak an in phah cun Mawite nau nu cun, “ka u Mawi cu kumli sung Pathian hna tuan ding ah, CCOC ah pum a pe aw ih thlanglam Laitlang ah a feh zo” tin, Salai mithmai zohngam lemlo in a hun sim. Cu mi a theih ve ten Salai cu a lung a mit curco vek in a thei aw ih ziang tawng ding khal thei lo in milem vek in cang lo in a um ringring.
Caan le tik cu a her aw vivo ih, kawl ralkap pawl in ram uk nak an lak hnu ah Salai khal cu, kaih ding mi ah a tel ih India lam ah tlang ding in a tim a tuah aw ve. A rual pa thawn vankau tlang lam pan in an pawk ih, a hlan Mawite thawn an thlanleng nak hmun ten an thleng in, Var lam hei cuang phah in, a mit thlam ah cun Rangoon a feh zik zanlam ih an tawng te kha a hun mang cuahco. Salai cun a thinlung in “Mawite zianghmang nih in then thei lo ding kan ti nan, ram uk nak that lo ruangah duh lo cing in kan then aw ding si hi, Pathian in tawn aw nak caan tha in pe leh hram seh, damten mangtha” tin duh thu a sam rero lai ah a rual pa in a hei ko ih, Falam khuasung lam an hei cuang lala. A ni cu October ni 5, 1988 a si ih, ni khua a tha zet, mero ti vek khal hmuh ding a um lo.
Vankua tlang in Falam khua an zoh ih Falam khua cu ni dang hngak in a mawi cuang, a fai cuang a bang. Falam Baptist biak inn pi cangphuai cu ni in a tlet ih a tleu zet, diamond tum pi a bang. A khat tawk in Cinnmual lam in thirleng to pakhat, hnih an lang, mi khua lak leng mi pawl tla an hmu phah phah thei. U Khuanglam mawn mi Sizung mawtaw Jeep rang tla cu Dr. Akui lak ding ah khua sung lam a suk ih, lei khu le nau hngak pa hnih, thum lai in a dung lam in an dawi rero an hmu phah. Salai ih suah nak Falam sizung pi tla, tlangpar in an hei cuan cu a mawi hle ce cuang. Salai cun a rual pa cu hei zoh phah in, ” Falam hi ziang tik ah kan hmu sal leh pei aw?” a hei ti. A rual pa cun, “ sim thei a si lo” tin lungleng hmel pu zet in a hei let. Cu ti cun, an pahnih in Falam khua mawi deldi te cu tawng lo in rei nawn an hei cuang lai fang ah, an rualpi dang pawl an ra thleng ih “ra uh kan kim zo kan feh ding” an ti ih, cu ti cun Sunthla lam pan in Salai & Mai, kan lai mifim pawl, pacang tha, nupi tha, mi raltha pawl suahkeh nak le a duhdawt zet mi Mawite thawn an thlanleng theu nak Falam khua lipii cu, ui cing in le siang lo na cing in Salai cun a feh san ta.

(Himi cahram hi October 1988 ih Ralkap uk nak do le duh lo ih kawlral kap uk nak do sal ding ih Champhai camp, India ih a tlang mi Falam tlawngta pawl thei ringring nak ah)

Two Men

(By: Piangte)
There is a man*, who loves himself
There is a man, who cares for himself
There is a man, who loves power
There is a man, who enjoys manipulating people……

There is a man, who thinks he knows all
There is a man, who would help others only if he/she is a leader
There is a man, who does not practice
what he/she preaches

There is a man, who thinks his way is the only way
There is a man, who wants to be a leader but never listens to others
There is a man, who thinks money is every thing

There is a man, who likes others only if they like him/her first
There is a man, who wants forgiveness but never wants to forgive others
There is a man, who thinks theory and philosophy are the only key to success

There is a man, who thinks him/herself is superior to others
There is a man, who can tell lies more than the truth but never bother by it
There is a man, who would not eat or sleep unless he/she gossips about others

There is a man, who would help others only if they would thank him/her for it
There is a man, who would not do as he/she says
There is a man, who can talk more than what he/she does……

There is a man, who loves others
There is a man, who cares for others
There is a man, who is humble
There is a man, who enjoys helping people….

There is a man, who thinks he knows nothing
There is a man, who is a good follower
There is a man, who practices what he/she preaches

There is a man, who thinks his way is not the only way
There is a man, who listens to others and talks less
There is a man, who thinks money is the root of evil

There is a man, who likes others despite whether they like him/her or not
There is a man, who forgives others
There is a man, who thinks theory and philosphy are just a vapor in the air, unless they are practical

There is a man, who puts others first than him/herself
There is a man, who can tell more truth than lies
There is a man, who would not listen to nonsense

There is a man, who would help others without expecting anything from them
There is a man, who would not say a word if he/she cannot do it
There is a man, who works hard and talks less………………

(*Man= male & female)

Thursday, June 19, 2008

50 Ways Family Members Can Say “I Love You”

1 Say, "I trust you"
2 Meet eyes when you speak
3 Say "Please" with your request
4 Say "Thank you"
5 Speak kindly to your child
6 Cheer proudly for your kid
7 Keep confidence
8 Discipline in private
9 Let your "no" mean no
10 Let your "yes" mean yes
11 Ask, "Do you want to talk"
12 Listen.Listen.Listen
13 Be ready to be there
14 Make free time
15 Allow mistakes
16 Laugh out loud
17 Ask, "How can I help you?"
18 Give and respect privacy
19 Welcome your child's friends
20 Say, "I am proud of you"
21 Set boundaries
22 Give clear expectations
23 Set attainable goals
24 Say, " I'm sorry," and ask forgiveness when wrong
25 Tell the truth
26 Say, "I don't know" when you don't
27 Smile
28 Ask, "How do you feel about..?"
29 Be home when they are home
30 Give freedom
31 Create rules together
32 State limits and consequences clearly
33 Implement consequences consistently
34 Acknowledge feelings
35 Ask for ideas and suggestions
36 Celebrate success
37 Laugh when you are happy
38 Cry when you are sad
39 Explain why you are angry
40 Accept responsibility
41 Use a soft voice
42 Hug often
43 Catch your child being good
44 Make "I love you" the last thing you say every night
45 Say, "Good morning" cheerfully every morning
46 Stop what you are doing and listen
47 Accept no excuses, bargaining, or whining
48 Wish your child a "great day" when off to school
49 Keep your promises
50 Say " I love you"

HNGILH NI UM LO (By: U Mante)



a thleng sal maw pa sun loih ni
an mawi hlei ce , zoh an mawi cuan,
pa hmuah in,

a thar sal theu pa sun loih ni,
duh dawt tlak pa,u pat tlak pa, sun loih tlak pa
pa pawl lak ih,hawl leh hman ning,a thar sal theu
zuun thlam lawng her in,lung no mitthli a luang,
kum tin in.

ka ning thei lo pa sun loih ni
duh dawt tu pa lung thli thup in, ka ngai cam cin,
pa nun sim nak,Bible thiang hlim, a ann-kaa neem
ka ning thei lo, ka thin lung ah a caam kum khua.

ka tong sal maw,pa sun loih ni
duh dawt tu pa ,nun mawi zirh tu,rin san tlak pa,
zum nak ke neh,ka thlun ruang ah,thlam ngam ter tu,
dai rial ti bang,duh dawt tu pa ka tong ngah zo,
kei hrang ah.

Hngilh ni um lo,pa sun loih ni
duh dawt tu pa ka ngai kum khua,ngilh ni um lo
pa hmuah hmuah thawn,ka lo duh dawt
upat nak thawn, ka lo sun loih,
kei fa hniang in.