Chin pawl hi kan ṭhangsonak
le nitlak nak lam (ram ṭhangso) ram ih a bur in kan um khawmnak kum 10, 15 tluk
hrawng a si ti sehla tampi a sual lo ding. Cutin, mah le tawk cio in, mit ih
hmuh theihmi cin ah, kan dinhmun a ṭhangso zet.
Cutin kan ṭhangso tlukin
a ṭhangso ve ciamco theilomi lole siatlam a pam rero mi pakhat cu Chin pawl ih
kan lungput (mindset) hi a si. Politics, music, biaknak tvp…ziangtin kimah kan
mah khua a silo mi, kan kawhhran a silo mi, kan pengmi a silo mi le ṭong bang
awk lomi an si ahcun, ziang tlukin an ṭha, an thiam, an tawk, an qualify le
khal thazang pek kan duhlo le paih lo lawng siloin, kan sawisel in, kan mah
thawn a naih awk bikmi sawn, an quality zoh loin, kan hril in, kan duhsak sawn ṭheu.
Zaten cu silo dingnan, zatek ah a tam sawn cu a si ding.
Himi lungput hi kan
hlawn tengteng a cu tuk zo. Kan peng le kan ṭong bangawk lonakin, huatnak le
duhsak awklonak suahpi sawn loin, pakhat le pakhat kan bangawk lonak, theihthiam
awksak le kan theilomi zir tum cio ding kan si sawn. A qualify mi le quality neimi
minung cu Chin mi a si phawt cun, duhsak zetin sun sak awk ding kan si.
Himi duhsak awk
thiamnak lungput kan nei hlan sung cu, kan nuntu khawsak dan, kan neihmi, kan
inn le motor le kan zirnak ziangtluk sangin mankhung hman sehla, Chin timi ah
hmunkhat ten kan ding theiin, kutkai awkin hna kan ṭuan tlang thei dah lo ding.
Lenglam ṭhansonak a thupi rualrual in, cuhnakih thupi sawn cu sunglam, kan
thinlung, lungput, ruahnak ṭhanso ding a thupi bik sawn a si!
Kum 40 luangzo mi pawl
cun, nan thei lai ding a zum um. General Newin (dictator, kawlram, leitun ih sui
ṭhabik suaknak rori, leitlun ih farahbik ram cang tirtu) san ah, Kawlmi silo le
Buddhist mi silo cun, Kawlram mi cu ziangtluk qualify mi an sile khal, dinhmun
sangpi ah thleng theih a silo. An zoh bikmi cu, mi pakhat ih quality hnakin Kawl
miphun le Buddhist sinak sawn kha an zoh.
Tu san ah, Chin mi
pawl cumi lungput hngakih fihnung sawn in peng khat le peng khat kan tlairhrang
awk zo. Cucu General Newin hngakin fihnungza kan si tinak a si. Kan pengmi, kan
tlangmi, kan ṭong a thiammi a si lo ahcun, timi lungput thawn pakhat le pakhat kan
zo hawk rero hrih a sile, Chin mi Pathian ih, kan phulo thlawsuah in pe rero mi
hi, a laksal pang ding a phang um tuk. Karen le Kachin pawl caan a cem zo. Chin
mi kan caan a si hi, Pathian duh zawng le pakhat le pakhat halhsih aw lo ten
duhsak awk le ṭuan tlang kan thiam lo ahcun hlatpi kan thleng thei lo ding ti
cu a fiang.
Mipum tam deuh in
mipum mal deuh hmuahsuam, mi cak deuhin mi caklo nautak, cathiam deuhin
cathiamlo nautak tivek lungput neihnak ding san a si nawnlo. Peng pakhat in
peng dang va “influence” tum ciamco ding san khal a si nawnlo. Kan sinak ciar
le, kan din hmun cio kha pakhat le pakhat theihthiampi le ṭihzah upat pekawk
thiam sawn ding san a si.
Culawngah, a mawi
tawk cu kan ṭhanso nerno in, leitlun ih miphun dang kan bang zik vivo thei nei
a zum um!
